Photo: iStock.com/Dilok Klaisataporn

L-AVVANZ EKONOMIKU JIDDEPENDI FUQ IL-PAĊI U L-ARMONIJA

L-uġigħ ma joffri l-ebda faraġ, il-mard ma jġib l-ebda saħħa—bl-istess mod, dinja fi stat ta’ taqlib ma tistax tagħti lok għal ekonomija li qed tiffjorixxi. Dinja maqsuma u midruba, dinja mimlija bil-gwerra, l-inġustizzja, u l-kaos, ma tistax tikseb żvilupp ekonomiku sostenibbli. Għalhekk, biex id-dinja tikseb avvanz ekonomiku sinifikanti, huwa essenzjali li l-ewwel infejqu d-diviżjonijiet u l-firdiet li jolqtu s-soċjetà globali tagħna.

It-Torċa, 29.06.2025 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Ġisem uman jista’ jaħdem—mentalment, fiżikament, u emozzjonalment—bl-aħjar mod biss meta jkun b’saħħtu, mimli saħħa, u sostnut sew. Hekk kif ġisimna jeħtieġ kura u manutenzjoni xierqa biex jiffunzjona bl-aħjar mod, l-istess prinċipju japplika għal sistemi u strutturi oħra f’ħajjitna. Pereżempju, vettura tista’ topera biss b’mod sikur u effiċjenti fit-triq meta tkun f’kundizzjoni tajba, iċċekkjata regolarment, u ħielsa minn ħsarat kbar. Bl-istess mod, magna tista’ tagħti riżultati preċiżi u effettivi biss meta ma tkunx imħassra, miżmuma tajjeb, u użata f’ambjent sikur.

Bl-istess mod, id-dinja tista’ tikseb tkabbir u żvilupp ekonomiku veru biss meta tkun fi stat ta’ stabbiltà, paċi, u saħħa tajba b’mod ġenerali—soċjalment, politikament, u ambjentalment. Hekk kif individwu mhux b’saħħtu jitħabat biex iwettaq attivitajiet bażiċi ta’ kuljum, soċjetà milquta minn diżordni, kunflitt, jew vjolenza ssibha kważi impossibbli li tiffunzjona b’mod produttiv, aħseb u ara tirnexxi ekonomikament. Dinja midruba u maqsuma mmarkata minn firda, gwerra, inugwaljanza, u kaos hi nieqsa mill-istabbiltà fundamentali meħtieġa għal progress ekonomiku sostenibbli.

L-uġigħ ma jistax iġib faraġ

Hekk kif l-uġigħ ma jistax iġib faraġ, u l-mard ma jissinifikax saħħa, soċjetà mkissra jew mhux sana ma tistax isservi bħala l-pedament għal ekonomija b’saħħitha u stabbli.

Dan il-kunċett mhuwiex diffiċli biex wieħed jifhmu. Ma teħtieġx għarfien xjentifiku avvanzat jew teoriji kumplessi biex tifhmu. Pjuttost, hija verità sempliċi u naturali—waħda li hi marbuta ma’ kull bniedem permezz tal-esperjenza personali.

F’xi punt fil-ħajja, kull wieħed u waħda minna ffaċċja l-mard, u nafu mill-ewwel kemm isir diffiċli li nlestu anke l-aktar affarijiet jew dmirijiet bażiċi meta ma nkunux tajbin. Matul żminijiet bħal dawn, anke ħafna drabi ma nkunux nistgħu nattendu x-xogħol jew nikkontribwixxu b’mod sinifikanti għar-responsabbiltajiet tagħna, li min-naħa tiegħu jaffettwa l-produttività u l-progress kemm fuq livell individwali kif ukoll kollettiv.

Infejqu d-diviżjonijiet u l-firdiet

Fil-qosor, biex id-dinja timxi ’l quddiem u tikseb avvanz ekonomiku sinifikanti, huwa essenzjali li l-ewwel infejqu d-diviżjonijiet u l-firdiet li jolqtu s-soċjetà globali tagħna. Dan jinvolvi t-trawwim tal-paċi fi ħdan u fost in-nazzjonijiet, il-promozzjoni tal-armonija soċjali, u l-ħolqien ta’ kundizzjonijiet fejn il-kooperazzjoni, il-fehim, u r-rispett reċiproku jistgħu jiffjorixxu. Huwa biss f’dinja li tapprezza u żżomm il-paċi, is-serenità, u l-għaqda li nistgħu nittamaw li nibnu ekonomija globali b’saħħitha u prospera.

Il-Mexxej Dinji tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, Ħażrat Mirża Masroor Aħmad, għal ħafna snin qed jiġbed l-attenzjoni tad-dinja lejn dan il-punt importanti li mingħajr paċi u sliem ma nistgħux navvanzaw ekonomikament. Fl-2009 huwa ħeġġeġ lill-mexxejja biex ibiddlu l-attenzjoni tagħhom lejn il-kisba tal-paċi fid-dinja; imbagħad, jaraw l-ekonomiji tagħhom jirnexxu. Huwa qal:

“Kulma nixtieq ngħid huwa li l-paċi tiddependi fuq il-ġustizzja u l-progress ekonomiku jiddependi fuq il-paċi. Dan jiġri biss meta l-bniedem jagħraf lill-Ħallieq Tiegħu u b’riżultat ta’ dan id-drittijiet tal-ħolqien ta’ Alla jkunu mħarsa.”

Huwa wissa wkoll li jekk is-sitwazzjoni tal-kunflitti ma tinbidilx, dan se jirriżulta f’aktar inkwiet u diżordni, u ġibed l-attenzjoni dinjija lejn l-għaqda u qal li, “Għalhekk f’dan iż-żmien diffiċli għandna lkoll kemm aħna nżommu jdejn xulxin ħalli nwasslu l-paċi vera fid-dinja.”

In-nuqqas ta’ paċi qed jagħmel ħsara lill-ekonomija

In-nuqqas ta’ paċi għandu konsegwenzi estensivi li jestendu lil hinn mit-tħassib umanitarju immedjat—idgħajjef b’mod sinifikanti l-istabbiltà u t-tkabbir ekonomiku. L-inkwiet globali jfixkel il-kummerċ internazzjonali, jiddistabbilizza s-swieq, u jiddevja riżorsi kritiċi lejn l-infiq militari minflok l-iżvilupp. Hekk kif in-nazzjonijiet jallokaw aktar fondi għall-armi u d-difiża, jinħoloq żbilanċ enormi fis-sistema ekonomika. Din l-espansjoni militari ħafna drabi żżid aktar tensjoni, u twassal għal ċiklu ta’ insigurtà u ineffiċjenza ekonomika.

Minn kwalunkwe perspettiva—kemm jekk umanitarja, politika, jew ekonomika—il-paċi hija essenzjali għall-iżvilupp sostenibbli u t-titjib tal-ħajja tal-bniedem. Mingħajrha, il-prosperità tibqa’ barra mill-ambitu.

L-infiq għad-difiża fl-Ewropa

Eżempju ċar jista’ jidher fl-Ewropa. Il-kunflitti kontinwi u l-instabbiltà ġeopolitika fir-reġjun wasslu għal żieda drammatika fl-infiq għad-difiża. Skont il-Kunsill Ewropew, l-infiq totali għad-difiża tal-istati membri tal-UE żdied b’aktar minn 30% bejn l-2021 u l-2024. Sal-2024, kien laħaq madwar €326 biljun. Għal tqabbil, fl-2005, dik iċ-ċifra kienet ta’ €149 biljun. Jiġifieri, f’inqas minn żewġ deċennji, il-baġit tad-difiża tal-Ewropa aktar milli rdoppja.

Din iż-żieda fl-infiq militari ġibdet ħafna attenzjoni. Fl-20 ta’ Ġunju 2025, Bloomberg irrapporta dwar l-espansjoni mgħaġġla tad-difiża tar-reġjun, fejn innota li “l-gvernijiet [qed] jibdew espansjoni bla preċedent tal-infiq għad-difiża.” Skont Bloomberg, fil-Paris Air Show f’Ġunju 2025, din il-bidla kienet evidenti hekk kif id-diskussjonijiet iffokaw ħafna fuq fighter jets, drones, u sistemi ta’ missili, minflok l-ordnijiet ta’ inġenji tal-ajru kummerċjali li s-soltu jiddominaw l-expo.

Messaġġ ċar kristall

Il-messaġġ huwa ċar: l-eskalazzjoni tal-kunflitt twassal għal bidla fil-prijoritajiet, mit-tkabbir u l-iżvilupp għall-avvanz militari u d-difiża. Jekk in-nazzjonijiet iridu jiżguraw futur prosperu, il-paċi trid tkun fiċ-ċentru tal-ippjanar ekonomiku u l-kooperazzjoni globali; u l-paċi għandha dejjem tingħata l-prijorità. Għax, l-avvanz ekonomiku jiddependi fuq il-paċi u l-armonija.