Image: Yanaka_009/Shutterstock.com
ID-DINJA, L-UNIKA DAR TAGĦNA
Il-Mument, 08.11.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
Id-dinja tagħna hija l-unika dar għall-umanità kollha. L-għerf, l-għaqal u r-razzjonalità jitolbu minna lkoll li nieħdu ħsieb darna u nużaw ir-riżorsi kollha tagħha b’tali mod li ħadd ma jibqa’ lura u, li dawn ir-riżorsi ma jinħlewx, sabiex in-nies tal-lum u t-tfal ta’ għada jkunu jistgħu jibbenefikaw minnhom.
Il-ħsieb u l-kura tal-pjaneta mhijiex dmir ta’ xi nazzjon jew kontinent partikolari; pjuttost, hija r-responsabbiltà tal-umanità kollha, għaliex din hija d-dar komuni tagħna kollha kemm aħna.
Ir-reliġjonijiet kollha, kemm il-Ġudaiżmu, il-Kristjaneżmu u l-Iżlam, jiggwidawna biex nieħdu ħsieb il-pjaneta tagħna, id-dinja. L-Iżlam huwa reliġjon li tgħallem lill-bniedem jgħix b’bilanċ, gratitudni, responsabbiltà u moderazzjoni. Prinċipju importanti fl-Iżlam huwa li wieħed jevita l-ħela.
Alla bierek lill-umanità bl-ikel, bl-ilma, bil-ġid, bir-riżorsi naturali u b’ħafna forom oħra ta’ provvisti. Dawn il-barkiet mhumiex maħsuba biex jinħlew jew jintużaw ħażin. Minflok, il-bnedmin huma mħeġġa jużawhom b’mod responsabbli u jkunu grati lejn Alla għal dak li rċevew.
Nibżgħu għall-ilma
L-Iżlam jgħallem li nużaw l-ilma b’mod responsabbli. L-ilma huwa essenzjali għall-ħajja u huwa waħda mill-barkiet kbar ta’ Alla. Anki meta l-ilma jkun disponibbli f’abbundanza, il-bniedem m’għandux jużah bi traskuraġni. Alla jgħid fil-Koran Imqaddes li, “Kulu u ixorbu, imma tkunux immoderati; taqbżux il-limiti. Tassew, Alla ma jħobbx lil dawk li jaqbżu l-limiti, u lill-immoderati.” (7:32)
Dan il-prinċipju Koraniku tal-moderazzjoni japplika b’mod wiesa’ għall-konsum: il-bnedmin għandhom igawdu mill-barkiet ta’ Alla mingħajr esaġerazzjoni u ħela.
Dan ifisser li azzjonijiet sempliċi, bħal li nagħlqu l-vit waqt li naħslu snienna, nieħdu shower b’mod raġonevoli, insewwu vitien li għandhom xi ħsarat u nevitaw konsum bla bżonn tal-ilma, jistgħu jirriflettu l-valuri Iżlamiċi fil-ħajja ta’ kuljum.
Barra minn hekk, fl-Iżlam nitolbu ħames darbiet kuljum u huwa meħtieġ li nagħmlu l-abluzzjoni jiġifieri naħslu l-idejn, l-uċuħ, id-dirgħajn u s-saqajn qabel kull talba, sakemm il-persuna ma tkunx marret fit-toilet. Madankollu, il-Qaddis Profeta Muhammad, is-sliem għalih, għallem li l-ilma m’għandux jinħela, iżda għandu jintuża bl-akbar attenzjoni. Kemm hu importanti li anke meta hemm xi ħaġa obbligatorja l-Musulmani mhux permessi li jaħlu l-ilma, iżda jkunu kawti u jibżgħu għall-ilma.
Nevitaw il-ħela tal-ikel
L-ikel huwa wieħed mill-aktar eżempji ċari ta’ xi ħaġa li m’għandhiex tinħela. Il-bnedmin huma mgħallma japprezzaw l-ikel għaliex huwa barka minn Alla. Li nippreparaw jew nieħdu aktar ikel milli neħtieġu u mbagħad narmuh imur kontra din l-attitudni ta’ gratitudni.
Il-Qaddis Profeta Muhammad, is-sliem għalih, ħeġġeġ lin-nies japprezzaw anki ammonti żgħar ta’ ikel. Huwa ta struzzjonijiet lill-Musulmani biex ma jħallux biċċa ikel bla bżonn u għallimhom jużaw l-ikel li jibqa’ fuq il-platti tagħhom u jevitaw li jarmu porzjonijiet li għadhom tajbin għall-ikel bla bżonn, għaliex ma jkunux jafu fejn setgħet tinsab il-barka tal-ikel tagħhom.
Il-Qaddis Profeta Muhammad, is-sliem għalih, wera gratitudni u rispett lejn l-ikel permezz tal-għemil tiegħu. Hu qatt ma kien jikkritika l-ikel: jekk kien jogħġbu, kien jieklu, u jekk ma kienx jogħġbu, sempliċement kien iħallih.
Xi passi sempliċi iżda importanti
Dan jgħallimna lezzjoni importanti dwar kif nevitaw il-ħela. Li ma jogħġobniex xi ikel partikolari ma jfissirx li għandu jiġi ttrattat bħala bla valur. Xi ħadd ieħor jista’ japprezzah, u l-ikel jibqa’ barka minn Alla.
Dan it-tagħlim iħeġġeġ lill-bnedmin kollha jiżviluppaw attitudni ta’ apprezzament minflok ma jittrattaw l-ikel bħala xi ħaġa li tintrema. Għalhekk, nistgħu nnaqqsu l-ħela tal-ikel billi:
- Nieħdu biss kemm nistgħu nieklu.
- Inżommu l-fdalijiet li jkunu għadhom tajbin għal ikla oħra.
- Naqsmu l-ikel żejjed mal-familja, mal-ġirien jew ma’ nies fil-bżonn.
- Nippjanaw l-ikliet qabel immorru nixtru.
- Nevitaw li nixtru ikel bla bżonn sempliċement għax ikun għall-bejgħ.
- Napprezzaw l-ikel minflok ma noqogħdu nilmentaw kontinwament dwaru.
L-ambjent
Għalkemm il-problemi ambjentali moderni spiss jiġu diskussi f’termini ta’ tniġġis, tibdil fil-klima u t-tnaqqis tar-riżorsi, il-prinċipju Iżlamiku li nevitaw il-ħela jipprovdi bażi etika importanti għal konsum responsabbli.
Azzjonijiet żgħar jistgħu jagħmlu differenza kbira f’dan ir-rigward, bħat-tħawwil ta’ siġar u pjanti, l-evitar tal-użu bla bżonn tal-fjuwils, l-għażla li nimxu jew naqbdu r-rota, u t-tnaqqis tal-iskart. Dawn kollha huma passi ta’ għajnuna.
Ngħixu ħajja bilanċjata
L-Iżlam jgħallem stil ta’ ħajja bilanċjata. Ma jipprojbixxix lin-nies milli jgawdu mill-barkiet ta’ Alla; pjuttost, jgħallimhom igawdu minn dawn il-barkiet b’mod responsabbli u mingħajr esaġerazzjoni.
Għalhekk, li nevitaw il-ħela hija aktar minn responsabbiltà ambjentali jew finanzjarja, hija tista’ tkun ukoll att ta’ ubbidjenza u gratitudni lejn Alla. Billi nnaqqsu l-ħela tal-ikel, nikkonservaw l-ilma, nonfqu b’mod responsabbli, naqsmu ma’ oħrajn u nevitaw konsum bla bżonn, il-bnedmin jistgħu jpoġġu dan it-tagħlim Iżlamiku fil-prattika, u b’hekk nistgħu nieħdu ħsieb tajjeb lid-dinja, l-unika dar tagħna.
Image: Zurijeta/Shutterstock.com
iStock.com/SeventyFour
istock.com/hxdbzxy
Image: Andrei Askirka/Shutterstock.com 
Image: Zurijeta/Shutterstock.com
Image: Sofirinaja/Shutterstock.com
Image: Maria Marganingsih/Shutterstock.com
Image: XanderSt/Shutterstock.com
Image: Leolintang/Shutterstock.com
The event was opened by the Mayor of Gżira, who highlighted the Council’s initiatives to promote care and empathy within the community while protecting and improving the local environment. He also spoke warmly of the friendship and cooperation between the Gżira Local Council and the Ahmadiyya Muslim Community, expressing his hope for many more collaborative initiatives in the future.
A moderated panel discussion, led by Musawar Ahmad, brought together the Mayor of Gżira, Mr Bryan Corlett; Rev. Mark Ciantar OFM; and Imam Laiq Ahmed Atif. The discussion explored how faith communities, social organisations and local councils can help educate their communities and the wider public about their environmental and social duties and responsibilities. 
The event brought together people from different faiths, backgrounds and organisations to reflect on their shared responsibility towards the environment, their neighbours and the wider community. It provided an opportunity for participants to learn from one another and consider how faith, cooperation and shared human values can inspire positive action. The event was proposed as part of 
On 4 September 2026, 
Representatives of the Ahmadiyya Muslim Community introduced visitors to the community, its beliefs, and its humanitarian and social services. Many visitors showed interest in 
Image: Foto Sale/Shutterstock.com 
Image:Talk.mt
Image: Afotostock/Shutterstock.com
Image: Mohd Shukri Mohd Yassin/Shutterstock.com
iStock.com/Stanciuc
Image: MalikNalik/Shutterstock.com
Image: By-Studio/Shutterstock.com
