Image: Sofirinaja/Shutterstock.com

Il-Velu: Modestja, Dinjità u Libertà

In-Nazzjon, 16.10.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

F’dinja sekulari, ir-reliġjon, it-tradizzjonijiet reliġjużi u l-prattiki reliġjużi spiss jiġu kkritikati jew attakkati. Xi drabi naraw oppożizzjoni għall-bini tal-minareti fil-moskej, xi drabi għall-velu u l-ħiġab, u xi drabi anke għall-użu tal-kelma “Allah”, u l-lista tkompli.

Dan ġara, pereżempju, fil-Malasja fl-2010, meta xi Musulmani Malasjani argumentaw li “Allah” hija kelma reliġjuża li għandha tintuża biss mill-Musulmani. Għalhekk, huma qalu li l-Kattoliċi Rumani m’għandhomx jitħallew jużaw din il-kelma.

Fl-opinjoni tiegħi, it-tifsira vera tas-sekulariżmu hija li kull ċittadin għandu jħossu liberu u komdu li jkollu l-opinjonijiet u l-fidi tiegħu, jipprattikahom b’libertà sħiħa, u jaqsamhom ma’ oħrajn mingħajr biża’ jew pressjoni.

Il-fidi u r-reliġjon huma kwistjonijiet personali għal kull individwu. L-Istat jew il-Gvern m’għandux jindaħal fi kwistjonijiet ta’ fidi, bl-istess mod li r-reliġjon m’għandhiex tindaħal fit-tmexxija tal-Istat. Madankollu, kemm l-Istat kif ukoll ir-reliġjon huma pilastri importanti tas-soċjetà. Għalhekk, jistgħu jitkellmu ma’ xulxin, jaqsmu l-ideat, jitgħallmu minn xulxin u jiksbu għerf dwar kwistjonijiet nazzjonali u tal-komunità.

Id-djalogu, id-diskussjoni u l-fehim ta’ xulxin huma valuri importanti u għandhom dejjem jiġu rispettati. Madankollu, fid-dinja kumplessa li ngħixu fiha, minn żmien għal żmien naraw li dawn il-prinċipji ma jiġux rispettati.

Riċentement, il-Portugall daħħal liġi ġdida li tipprojbixxi lbies li huwa ddisinjat biex jaħbi l-wiċċ jew jipprevjeni l-identifikazzjoni ta’ persuna fi spazji pubbliċi. Hemm xi eċċezzjonijiet għal raġunijiet ta’ saħħa, xogħol, arti u temp, kif ukoll għal postijiet ta’ qima u ċirkostanzi oħra speċifikati.

Issa, il-Prim Ministru Taljan ħabbret ukoll projbizzjoni tal-burqa u n-niqab fl-iskejjel.

Sfortunatament, xi drabi kwistjonijiet bħal dawn jitqajmu biex jinkiseb vantaġġ politiku. Dan jidher ukoll fid-dikjarazzjoni tal-Prim Ministru Taljan. Dwar dan, AFP News qalet li: “L-Italja hija pajjiż fuq quddiem fil-kwistjoni tal-migrazzjoni, u l-integrazzjoni hija kwistjoni ewlenija fil-kampanja qabel elezzjoni ġenerali s-sena d-dieħla.”

Din l-analiżi tqajjem mistoqsijiet serji dwar jekk kunsiderazzjonijiet politiċi humiex qed jinfluwenzaw id-diskussjoni dwar il-prattiki reliġjużi.

Il-velu Iżlamiku

Fir-rigward tal-velu Iżlamiku, dan huwa kmandament divin li għandu l-għan li jħares id-dinjità, l-unur u l-protezzjoni tan-nisa.

Skont it-tagħlim Iżlamiku, dan mhuwiex kwistjoni ta’ inugwaljanza jew oppressjoni tan-nisa. Dan il-kmandament japplika kemm għall-irġiel kif ukoll għan-nisa. Għalhekk, il-Koran Imqaddes l-ewwel jagħti l-istruzzjoni lill-irġiel u mbagħad lin-nisa biex josservaw il-modestja.

Id-differenza fil-mod kif dawn l-istruzzjonijiet jiġu osservati hija marbuta, skont it-tagħlim Iżlamiku, mad-dmirijiet u r-rwoli differenti li jingħataw lill-irġiel u lin-nisa.

Attitudnijiet estremi dwar il-velu

Huwa fatt li, dwar il-velu jew il-ħiġab, insibu żewġ opinjonijiet estremi. Xi wħud jipprattikawh b’mod estrem, tant li n-nisa jiġu mċaħħda anke minn drittijiet bażiċi. Oħrajn, min-naħa l-oħra, iridu li l-velu jitneħħa għalkollox.

Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana jgħid f’dan ir-rigward li: “In-nies adottaw attitudnijiet estremi rigward il-velu. L-Ewropa marret fl-estrem meta abolixxiet kompletament il-velu. Min-naħa l-oħra, xi Musulmani jmorru fl-estrem l-ieħor u lanqas iħallu lin-nisa tagħhom joħorġu minn djarhom, għalkemm ħafna drabi huwa neċessarju li dawn jivvjaġġaw jew joħorġu biex jaqdu l-bżonnijiet tagħhom. Aħna nemmnu li dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet huma t-tnejn żbaljati.”

Lil hinn mill-politika tal-velu

Id-diskussjoni dwar il-velu Iżlamiku għandha għalhekk tmur lil hinn mis-sempliċi idea li jekk mara tgħatti lilha nnifisha dan bilfors ifisser li qed tiġi oppressa, jew li jekk tneħħi l-velu dan bilfors ifisser li qed tikseb il-libertà. Dawn iż-żewġ ideat jistgħu jinjoraw it-twemmin personali tal-mara, l-intenzjonijiet tagħha u d-dritt tagħha li tagħżel hi stess.

Il-prinċipju ewlieni għandu jkun li n-nisa jiġu trattati b’dinjità u rispett, kemm jekk jagħżlu li jilbsu b’mod modest u jgħattu lilhom infushom, kif ukoll jekk ma jagħmlux dan. Fl-istess ħin, il-komunitajiet reliġjużi għandhom jiżguraw li t-tagħlim reliġjuż jinftiehem u jiġi pprattikat b’għerf u moderazzjoni, filwaqt li jinżamm l-ispirtu veru tiegħu.

Il-kunċett Iżlamiku tal-modestja mhuwiex maħsub biex inaqqas il-valur tan-nisa jew jillimitahom. Meta jinftiehem sew, huwa ppreżentat bħala mezz ta’ dinjità, self-respect, moralità u tjieba. Għalhekk, id-diskussjoni m’għandhiex tkun biss dwar biċċa lbies, iżda dwar il-valuri, l-intenzjonijiet u l-libertà li hemm warajha.

Nipproteġu lilna nfusna milli niżbaljaw

Nixtieq nagħlaq b’żewġ siltiet mill-kitbiet tal-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, li jispjega l-filosofija wara dan il-kmandament divin. Huwa jgħid:

Is-sistema Iżlamika tal-velu bl-ebda mod ma titlob li n-nisa jinżammu maqfula bħal f’ħabs. Dak li jgħid il-Koran Imqaddes huwa li n-nisa għandhom jevitaw li juru s-sbuħija tagħhom u m’għandhomx iħarsu lejn irġiel li mhumiex qraba tagħhom. Dawk in-nisa li jkollhom joħorġu biex iwettqu r-responsabbiltajiet tagħhom jistgħu jagħmlu dan, iżda għandhom jipproteġu lilhom infushom u jikkontrollaw il-ħarsa tagħhom.

It-twissija fl-Iżlam li kemm l-irġiel kif ukoll in-nisa għandhom irażżnu lilhom infushom f’ċerti affarijiet għandha l-għan li tipproteġihom milli jiżbaljaw; il-għaliex għall-bidu l-bnedmin jinġibdu lejn il-vizzji, u mal-inqas provokazzjoni, jaqgħu bħalma persuna mġewħa taqa’ hekk kif tilmaħ l-ikel bnin. Huwa d-dmir ta’ kulħadd li jipproteġi lilu nnifsu.