Image: Jamie Jay/Shutterstock.com
IL-ĦTIEĠA GĦAL ORDNI ĠDID DINJI
It-Torċa, 08.03.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Matul l-aħħar ftit deċennji, id-dinja għaddiet minn bidliet bla preċedent, kemm pożittivi kif ukoll negattivi. Avvanzi teknoloġiċi u ta’ komunikazzjoni mgħaġġla ttrasformaw il-pjaneta f’raħal globali, u rawmu għarfien akbar dwar id-drittijiet tal-bniedem u t-tkabbir ekonomiku. Madankollu, minkejja dawn l-iżviluppi, l-umanità tibqa’ skomda u mhux sodisfatta. Tqum il-mistoqsija: Għaliex?
Filwaqt li ħafna fatturi jikkontribwixxu għal din l-ansjetà globali, wieħed mill-aktar allarmanti huwa l-ħolqien ta’ armi dejjem aktar sofistikati, partikolarment armi nukleari, li jkomplu jheddu s-sopravivenza proprja tal-umanità.
Għalhekk, minħabba l-istat attwali tal-affarijiet dinjija, id-dinja teħtieġ b’mod urġenti ordni dinji ġdid, wieħed ibbażat fuq il-kompassjoni, il-ħniena, u s-solidarjetà. Il-prinċipju fundamentali tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, “Imħabba għal kulħadd, mibegħda għal ħadd”, joffri bażi sempliċi iżda rivoluzzjonarja għal trasformazzjoni bħal din. Dan il-prinċipju għandu jkun imdaħħal fil-kurrikuli edukattivi u jgħix fil-qlub u l-imħuħ tan-nies kullimkien. Jista’ jservi bħala l-punt tat-tluq għall-bini ta’ dinja li tieħu ħsieb, tkun inklużiva, u konsiderevoli; dinja li ma tħalli lil ħadd lura u trawwem l-umanità bl-istess kura altruwista li omm turi lil uliedha.
Nitgħallmu min-natura
Barra minn hekk, il-bidla trid tibda f’kull livell, mill-individwu sal-istadju globali. In-natura nnifisha tgħallimna din il-lezzjoni. Hekk kif qroqqa tiftaħ ġwinħajha biex tipproteġi l-flieles tagħha kollha bl-istess mod, mingħajr diskriminazzjoni, l-umanità trid titgħallem tipprovdi kumdità, sigurtà u ġustizzja lil kulħadd. Jekk teżisti din il-kompassjoni fin-natura, għaliex id-dinja umana b’saħħitha titħabat biex twettaq dan? Għaliex id-dinja b’saħħitha qed tfalli f’din it-tfittxija?
Iż-żmilitarizzazzjoni tad-dinja
Bidla waħda kuraġġuża, waħda li ħafna jistgħu jsibuha diffiċli anke biex jimmaġinawha, hija ż-żmilitarizzazzjoni sħiħa tad-dinja sabiex titneħħa t-theddida ta’ kunflitt nukleari jew atomiku. Kull sena, triljuni ta’ dollari jintefqu globalment fuq baġits ta’ difiża u l-produzzjoni ta’ armi. Filwaqt li dan l-infiq ħafna drabi huwa ġġustifikat bħala neċessarju għas-sigurtà, ta’ spiss jikkontribwixxi għal aktar biża’, tensjoni u instabbiltà aktar milli sigurtà vera.
Kieku anke porzjon minn dan il-ġid enormi jiġi dirett lejn il-benesseri tal-umanità, ir-riżultati jistgħu jkunu trasformattivi. L-investiment fl-edukazzjoni, l-iżgurar tal-aċċess għall-ikel u l-ilma nadif, it-titjib tal-kura tas-saħħa, u l-appoġġ tal-aċċess ġust għar-riżorsi naturali jindirizzaw ħafna mill-kawżi ewlenin tal-kunflitt. Il-faqar, l-inugwaljanza, u n-nuqqas ta’ opportunitajiet spiss iqanqlu l-inkwiet u l-vjolenza. Billi jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet bażiċi minflok ma jespandu l-poter militari, in-nazzjonijiet jistgħu jibnu paċi dejjiema u joħolqu dinja aktar sigura u stabbli għal kulħadd.
Ħniena u kompassjoni, minflok mibegħda u ostilità
Barra minn hekk, biex tikkumbatti l-inkwiet dejjem jikber u t-theddid globali imminenti, l-umanità trid tallinja mill-ġdid il-prijoritajiet tagħha. Id-duttrina prevalenti ta’ “might is right” trid tiġi mibdula with “live and let live”.
Il-mibegħda u l-ostilità għandhom iċedu posthom għall-ħniena u l-kompassjoni; ir-regħba u l-għira għandhom jiġu sostitwiti bil-ġenerożità u s-solidarjetà.
Il-komunikazzjoni ħarxa u velenuża għandha tiġi trasformata fi kliem ġentili u ta’ qalb tajba, filwaqt li l-imrar u r-riżentiment għandhom jiġu sostitwiti bi tbissim u rieda tajba. Il-ħitan tad-diviżjoni u l-kunflitt mibnija matul għexieren ta’ snin iridu jiġu żarmati u sostitwiti b’pontijiet ta’ għaqda, ħbiberija, armonija, u kooperazzjoni reċiproka.
Barra minn hekk, id-dinja trid terġa’ titgħallem il-valuri tal-kuntentizza u l-gratitudni. Ħafna minna niftakru li ġejna mgħallma, anke meta konna tfal, id-distinzjoni bejn “bżonnijiet” u “xewqat”. Din il-lezzjoni sempliċi iżda profonda tista’ sservi bħala prinċipju gwida għal ordni dinji ġdid, wieħed li jipprijoritizza l-bżonnijiet essenzjali fuq ix-xewqat eċċessivi u jinkoraġġixxi l-kura għall-bżonnijiet ta’ ħaddieħor kif ukoll tagħna stess.
M’hemm l-ebda ħażen fil-progress ekonomiku jew fit-tfittxija għall-ġid legali. Madankollu, li ssir kompletament assorbit fil-materjaliżmu għad-detriment tal-valuri morali u spiritwali huwa ta’ tħassib kbir. Minflok ma tkun ikkunsmat mill-qligħ tad-dinja, l-umanità trid tikkultiva l-imħabba għal Alla li Jista’ Kollox u tiddedika ruħha għall-qima Tiegħu, u biex tiżra’ żrieragħ ta’ sinċerità, kompassjoni, u empatija għall-ħolqien kollu ta’ Alla.
Umiltà, tjieba, u modestja
Bħala konklużjoni, il-kliem tal-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana joffri gwida dejjiema. Huwa enfasizza li wieħed jgħix ħajja mmarkata mill-umiltà, it-tjieba, u l-modestja, filwaqt li jżomm lura mir-rabja, il-vanità, il-kburija, u l-arroganza. Wieħed qatt m’għandu jħares lejn ħaddieħor b’disprezz, għax Alla biss jaf min hu verament superjuri jew inferjuri. Huwa stqarr b’mod sabiħ:
“Ċerti nies jiltaqgħu ma’ dawk ta’ status għoli b’rispett immens, imma tassew kbir hu dak li jisma’ lil persuna umli b’umiltà, ifarraġha, jagħti importanza lill-opinjoni tagħha u ma jċanfarhiex b’mod li jikkawżalha niket.”
Valuri bħal dawn, jekk jiġu mħaddna kollettivament, jistgħu jwittu t-triq għal ordni dinji ġdid paċifiku, ġust u mimli kompassjoni.
Image: PeopleImages/Shutterstock.com 
Image: Es sarawuth/Shutterstock.com | 
Image: MRizly/Shutterstock.com
Image: Zurijeta/Shutterstock.com
Image: Sergey Nivens/Shutterstock.com
Image: Lightspring/Shutterstock.com 
Image: Facebook/Civil Protection Malta 
Image: Eva Trstenjak/Unsplash
Image: Addkm/Shutterstock.com
Image: Lightspring/Shutterstock.com
Image: Shadab-Ali-Arts/Shutterstock.com
Image: Vladyslav Dukhin/Pexels
Image: Zonda/Shutterstock.com
Image: Lubov62/Shutterstock.com 
Image: Jamesteohart/Shutterstock.com 
Ahmadiyya Muslim Jamaat Malta 