Image: Leolintang/Shutterstock.com
Nifhmu l-Ispirtu Veru tal-Velu Iżlamiku
It-Torċa, 04.10.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
Il-velu Iżlamiku, f’forom differenti, minn żmien għal żmien jiġi kkritikat u jispiċċa fl-aħbarijiet. Ħafna drabi, l-argumenti kontra l-“velu Iżlamiku” jew il-“ħiġab” jkunu l-istess: is-sigurtà, l-oppressjoni, id-dinjità tan-nisa, l-identità kulturali, u oħrajn.
Riċentement, wara li l-Prim Ministru Taljan tkellmet dwar pjanijiet biex jiġu pprojbiti l-burqa u n-niqab fl-iskejjel Taljani, id-dibattitu reġa’ qam, anke f’Malta. L-eks kandidat għall-Parlament Ewropew Lee Bugeja Bartolo qal ukoll li, “Malta għandha timxi immedjatament fuq il-passi tal-Italja billi tillimita n-numru ta’ barranin fil-klassijiet u tipprojbixxi l-ħiġab u l-burqa tal-bniet fl-iskejjel kollha ta’ Malta u Għawdex.”
Nemmen li dan is-suġġett mhux mifhum sew minn xi Musulmani u minn ċerti partijiet tas-soċjetajiet tal-Punent. Xi pajjiżi u soċjetajiet Musulmani marru wisq ’il bogħod fil-mod kif jipprattikaw il-velu, u xi kultant tilfu l-għan u l-għerf veru li hemm wara dan it-tagħlim.
Minn naħa, naraw irġiel Musulmani u gvernijiet li jinsistu li n-nisa għandhom ikunu mgħottija minn rashom sa saqajhom (head-to-toe) akkost ta’ kollox. Dan jista’ joħloq f’moħħ in-nies l-impressjoni li l-velu huwa forma ta’ oppressjoni.
Min-naħa l-oħra, insibu gvernijiet u gruppi Ewropej li jinsistu li n-nisa Musulmani ma jilbsu l-ebda għata u jagħmlu minn kollox biex ineħħulhom il-velu minn rashom jew jipprojbixxu dawn il-ħwejjeġ, anke jekk in-nisa nfushom ikunu jixtiequ jilbsuhom.
Fi kliem sempliċi, li mara tiġi vittimizzata billi tiġi mġiegħla tkun mgħottija minn rasha sa saqajha, jew billi tiġi mġiegħla tneħħi l-velu modest tagħha, mhuwiex skont il-valuri reliġjużi, soċjali u umanitarji. Iż-żewġ approċi jistgħu jsiru forom ta’ estremiżmu meta l-għażla personali tal-mara tiġi injorata.
Il-velu Iżlamiku mhuwiex priġunerija
Il-velu Iżlamiku ma jfissirx li n-nisa għandhom jiġu msakkra jew li għandhom ikunu mgħottija minn rashom sa saqajhom. Pjuttost, l-għan tiegħu huwa li jipproteġi d-dinjità tan-nisa permezz ta’ lbies deċenti u dinjituż, li fl-istess ħin iservi bħala limitu u protezzjoni.
Il-velu, l-għata tar-ras u l-enfasi fuq il-modestja ilhom jeżistu bħala tagħlim jew tradizzjoni f’diversi komunitajiet reliġjużi. Storikament, dawn il-prattiki tqiesu bħala ta’ valur f’ħafna tradizzjonijiet ta’ fidi.
Il-Koran Imqaddes isemmi żewġ nisa minn żmien Mosè li baqgħu fil-ġenb u ma ħadux l-annimali tagħhom jixorbu l-ilma flimkien mal-irġiel. Huma stennew minħabba l-modestja u resqu lejn l-ilma wara li l-irġiel spiċċaw.
In-nisa Nsara wkoll kienu jgħattu rashom fil-passat u kienu jilbsu ħwejjeġ modesti. Anke llum, is-sorijiet Kattoliċi Rumani jgħattu rashom, filwaqt li ħafna nisa tal-Punent jgħattu rashom meta jiltaqgħu mal-Papa. Fil-Pakistan, jien personalment rajt nisa Ħindu jgħattu rashom u għajnejhom waqt li jipprattikaw il-velu.
Insibu wkoll il-libsa tradizzjonali Maltija msejħa ‘l-għonnella’, li hija għata għar-ras u li għal sekli sħaħ kienet tintlibes minn kważi n-nisa Maltin adulti kollha. Aktar importanti minn hekk, il-Verġni Marija tradizzjonalment tiġi murija b’rasha mgħottija.
Għalhekk, kif jista’ l-għoti ta’ għata fuq ir-ras jew il-velu nnifsu jitqies bħala xi ħaġa ħażina?
Il-modestja, il-fidi u l-għażla personali
Il-kastità għandha titqies bħala parti mill-fidi, u m’hemm xejn ħażin fih innifsu f’mara li tagħżel li tgħatti ġisimha. Għażla bħal din mhux bilfors tfisser oppressjoni jew nuqqas ta’ ugwaljanza, u lanqas ma trid tkun mezz biex persuna timponi r-reliġjon tagħha fuq ħaddieħor.
Nemmen li li tgħatti ġismek b’mod deċenti mhuwiex sinjal ta’ inferjorità. Pjuttost, jista’ jkun mod kif persuna turi l-modestja, id-deċenza, id-dinjità u r-rispett tagħha. In-natura u l-għan veru tat-tagħlim Iżlamiku dwar l-ilbies huma marbuta mal-moderazzjoni, id-dinjità u l-protezzjoni.
Il-kmand tal-Koran hu għat-tnejn
Jekk naqraw fil-Koran Imqaddes fejn jissemma dan il-kmand, insibu li t-tagħlim mhuwiex indirizzat biss lejn in-nisa. Qabel ma Alla jagħti l-istruzzjonijiet lin-nisa, huwa jagħti lill-irġiel ukoll struzzjonijiet dwar ir-responsabbiltajiet tagħhom fis-soċjetà: “Għid lill-irġiel li jemmnu biex ibaxxu għajnejhom u jħarsu l-partijiet privati tagħhom.” (24:31)
Imbagħad il-Koran jgħid lin-nisa li jemmnu: “Għid lin-nisa li jemmnu biex ibaxxu għajnejhom u jħarsu l-partijiet privati tagħhom, u biex ma jurux is-sbuħija u t-tiżjin tagħhom ħlief dak li jidher minnu. Għandhom jiġbdu l-għata ta’ rashom fuq sidirhom.” (24:32)
X’inhu l-kunċett tal-ħiġab fl-Iżlam?
Fil-qosor, l-Iżlam jenfasizza r-relazzjoni bejn il-ġisem u l-moħħ. Meta persuna tgħatti ġisimha, hija tkun qed tipprova tipproteġi wkoll qalbha minn affarijiet mhux tajbin. L-irġiel huma mgħallma jikkontrollaw il-ħarsa tagħhom u ma jħarsux lejn in-nisa b’mod mhux xieraq. In-nisa huma mistennija jilbsu ħwejjeġ wesgħin u jkopru rashom u sidirhom.
In-nisa Musulmani jilbsu l-ħiġab u ħwejjeġ wesgħin biex iwettqu dak li huma jifhmu bħala l-kmand ta’ Alla. Dan iħeġġiġhom ikunu modesti u ma jilbsux b’mod li jkun intenzjonat biex jiġbed l-attenzjoni tal-irġiel. F’dan is-sens, il-ħiġab jista’ wkoll jipprovdi protezzjoni minn ħarsiet mhux mixtieqa.
Madankollu, il-velu jew il-ħiġab għandu jiġi osservat b’moderazzjoni. Kif qal il-Qaddis Profeta Muhammad, is-sliem għalih: “Il-moderazzjoni hija l-aħjar triq.”
Il-ħiġab għandu jintlibes bl-għan li persuna tikseb il-pjaċir ta’ Alla li Jista’ Kollox u biex jintlaħaq l-għan aħħari tal-velu: il-modestja, id-dinjità u l-ħajja ġusta.


The event was opened by the Mayor of Gżira, who highlighted the Council’s initiatives to promote care and empathy within the community while protecting and improving the local environment. He also spoke warmly of the friendship and cooperation between the Gżira Local Council and the Ahmadiyya Muslim Community, expressing his hope for many more collaborative initiatives in the future.
A moderated panel discussion, led by Musawar Ahmad, brought together the Mayor of Gżira, Mr Bryan Corlett; Rev. Mark Ciantar OFM; and Imam Laiq Ahmed Atif. The discussion explored how faith communities, social organisations and local councils can help educate their communities and the wider public about their environmental and social duties and responsibilities.
The event brought together people from different faiths, backgrounds and organisations to reflect on their shared responsibility towards the environment, their neighbours and the wider community. It provided an opportunity for participants to learn from one another and consider how faith, cooperation and shared human values can inspire positive action. The event was proposed as part of
On 4 September 2026,
Representatives of the Ahmadiyya Muslim Community introduced visitors to the community, its beliefs, and its humanitarian and social services. Many visitors showed interest in
Image: Foto Sale/Shutterstock.com
Image:Talk.mt
Image: Afotostock/Shutterstock.com
Image: Mohd Shukri Mohd Yassin/Shutterstock.com
iStock.com/Stanciuc
Image: MalikNalik/Shutterstock.com
Image: By-Studio/Shutterstock.com
Image: Solarseven/Shutterstock.com
Image: Elena_Dig/Shutterstock.com



Image: StunningArt/Shutterstock.com
Photo: iStock.com/Rarrarorro
Image: MalikNalik/Shutterstock.com
Image: Leolintang/Shutterstock.com
Image: Zarai Moez/Shutterstock.com