Image: Lubov62/Shutterstock.com

Preċedent perikoluż għall-paċi dinjija!

In-Nazzjon, 14.01.2026 |Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Fil-bidu tas-Sena l-Ġdida, in-nies madwar id-dinja estendew it-tislijiet u esprimew tama għal sena mimlija saħħa, paċi u prosperità. Madankollu, qabel ma dawn it-tislijiet kienu saħansitra ntemmu, id-dinja ffaċċjat aħbarijiet inkwetanti: attakki mill-ajru tal-Istati Uniti fuq il-Venezwela u l-qbid tal-president tal-pajjiż.

Mingħajr ma nidħlu fil-merti jew il-ġustifikazzjonijiet ta’ din l-azzjoni, huwa diffiċli li ninjoraw il-preċedent perikoluż li nħoloq għal dinja diġà mimlija problemi profondi—kunflitti, gwerer, diviżjonijiet politiċi u kriżijiet umanitarji.

Forsi l-aktar konsegwenza allarmanti ta’ azzjonijiet bħal dawn hija l-messaġġ li jibagħtu lill-komunità internazzjonali: li nazzjonijiet b’saħħithom għandhom id-dritt li jimponu r-rieda tagħhom fuq oħrajn. Din il-mentalità tħeġġeġ imġiba simili minn potenzi globali oħra, u żżid il-probabbiltà ta’ konfrontazzjoni, gwerer taparsi f’isem ħaddieħor u instabbiltà. Dinja mmexxija mill-politika tal-poter aktar milli mill-prinċipju hija waħda fejn il-paċi ssir dejjem aktar fraġli.

Iż-żmien li ngħixu fih jeħtieġ it-trażżin

Iż-żminijiet li ngħixu fihom jitolbu trażżin mill-mexxejja dinjija u impenn imġedded biex isolvu t-tilwim permezz tad-djalogu, id-diskussjoni u l-fehim reċiproku. It-tmexxija vera mhix dwar li turi l-qawwa jew id-dominanza; huwa dwar l-għerf, ir-responsabbiltà, u l-abbiltà li wieħed jaffronta sitwazzjonijiet turbulenti mingħajr ma jieħu d-dinja f’kaos akbar.

Irid jinftiehem li l-poter iġorr ir-responsabbiltà. Iktar ma tkun kbira l-influwenza, ir-riżorsi u l-awtorità ta’ wieħed, iktar tkun kbira r-responsabbiltà ta’ dak li jkun. Dawk b’poter limitat naturalment iġorru responsabbiltà limitata, iżda dawk imberkin bil-ġid, l-influwenza u l-firxa globali jġorru piż morali ferm ikbar.

Analoġija sempliċi turi dan il-punt: student tal-iskola primarja u prinċipal ta’ kulleġġ ma jerfgħux l-istess responsabbiltajiet. Kull wieħed għandu dmirijiet xierqa għar-rwol, l-influwenza u l-pożizzjoni tiegħu. Bl-istess mod, filwaqt li kull nazzjon għandu responsabbiltà lejn il-paċi u l-prosperità globali, dawk li jikkmandaw aktar poter u riżorsi jġorru obbligu ferm akbar fil-bini tal-paċi u l-prevenzjoni tal-kunflitti.

L-istat attwali tal-affarijiet tad-dinja

Meta nanalizzaw l-istat attwali tal-affarijiet tad-dinja nsibu li hemm ħafna fatturi li huma ta’ theddida għall-paċi dinjija fosthom ir-regħba u l-interessi personali jew nazzjonali.

Huwa fatt stabbilit li r-regħba ġġiegħel il-mibegħda tikber. Kultant timmanifesta ruħha f’espansjoni territorjali jew fil-ħtif ta’ riżorsi naturali jew ċertament fl-impożizzjoni tas-superjorità ta’ xi wħud fuq oħrajn.

Bla dubju, ir-regħba hija velenuża għall-paċi tad-dinja. Għalhekk l-Iżlam jgħallimna biex ma nixtiqux dak li jippossjedi ħaddieħor. Minflok, aħna mħeġġa nkunu grati lejn Alla għall-barkiet li tana, u biex nibqgħu lura milli nfittxu li niksbu r-riżorsi ta’ ħaddieħor—kemm jekk individwi, nazzjonijiet, jew pajjiżi.

Il-Koran Imqaddes jgħid: “Tisfurzawx għajnejkom wara dak li Aħna nkunu kkonċedejna lil xi klassijiet minnhom biex igawdu għal ftit ħin – is-sbuħija ta’ din id-dinja ta’ issa – biex inġarrbuhom bih.” (Il-Koran, 20:132)

Ir-regħba u l-għira huma l-kawża ta’ inkwiet

Ħafna gwerer, rivalitajiet, u kunflitti internazzjonali huma r-riżultat tar-regħba—xewqa għamja għall-ġid, il-poter, u l-kumdità materjali. Dan il-ġuħ għal aktar ikkawża tbatija umana kbira u tixrid ta’ demm madwar id-dinja.

L-Iżlam iwissi lin-nies biex ma jixxennqux għall-ġid ta’ ħaddieħor u biex ma jkejlux is-suċċess jew is-saħħa mill-ġid materjali. Li tiġri wara l-ġid b’mod ossessiv iġib biss tbatija u miżerja lin-nazzjonijiet. Fir-realtà, kompetizzjoni bħal din tqanqal gwerer u tkompli thedded il-paċi u l-istabbiltà fid-dinja.

Il-komunità internazzjonali trid tirrikonoxxi li soluzzjonijiet dejjiema jirriżultaw mid-djalogu, id-diplomazija u r-rispett għas-sovranità nazzjonali—mhux mill-forza. Jekk azzjonijiet bħal dawn jiġu aċċettati, il-poter jista’ jieħu post il-ġustizzja, u l-kunflitt jista’ jieħu post il-kooperazzjoni.

Sejħa għall-bini tal-paċi

It-tagħlim Iżlamiku joffri gwida profonda f’dan ir-rigward. Il-Koran Imqaddes jiddikjara: “It-tajjeb u l-ħażin mhumiex l-istess. Irreżisti l-ħażen b’dak li hu l-aħjar. Għaliex ara, dak li bejnek u bejnu hemm ostilità u mibegħda jsir bħallikieku ħabib tal-qalb.” (Il-Koran, 41:35)

Dan il-vers jenfasizza prinċipju morali qawwi: anke l-għemil ħażin għandu jiġi kkonfrontat bl-aħjar kondotta, strateġija u attitudni possibbli. Tweġibiet pożittivi u bbażati fuq il-prinċipju jrawmu l-armonija, il-kooperazzjoni u r-rikonċiljazzjoni—kwalitajiet li d-dinja llum teħtieġ b’mod iddisprat.

F’vers ieħor, il-Koran isejjaħ lil dawk li jemmnu biex iħaddnu l-paċi bis-sħiħ: “O intom li temmnu, idħlu fil-paċi kompletament.” (Il-Koran, 2:209)

Sliem u paċi

Waqt li jiddeskrivi l-kwalitajiet tal-qaddejja twajbin ta’ Alla, il-Koran Imqaddes jiddikjara: “Il-qaddejja ta’ Alla l-Ħanin huma dawk li jimxu fuq l-art b’mod dinjituż u b’umiltà, u meta l-injoranti jindirizzawhom, huma jgħidu, ‘Sliem, u Paċi!’” (Il-Koran, 25:64)

Dan it-tagħlim jipprovdi gwida ċara dwar kif in-nazzjonijiet u l-mexxejja għandhom jirrispondu għall-kriżijiet. Meta jinqalgħu sitwazzjonijiet spjaċevoli jew perikolużi, dawn għandhom jiġu ttrattati b’moderazzjoni, għerf, umiltà, u umanità. Huwa biss permezz ta’ dan l-approċ li l-paċi tista’ tiġi ppreservata u l-ordni globali protetta minn aktar erożjoni.