Photo: Mr.Husame/Shutterstock.com

Il-prova tas-sinċerità: Ngħixu b’mod ġust f’dinja ta’ dehra

It-Torċa, 16.11.2025 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Id-dinja tippreżenta sfidi kbar lil kull bniedem, iżda ħadd ma jħoss din it-taqbida aktar profondament minn dawk li verament jemmnu f’Alla u jistinkaw biex jgħixu ħajja ta’ tjieba u pjetà. Din il-ħajja tad-dinja, fin-natura tagħha stess, hija post ta’ prova—post fejn is-sinċerità tal-fidi titkejjel kontra t-tentazzjonijiet tal-ego, il-kburija, u r-rikonoxximent tad-dinja.

Dan huwa evidenti anke mill-midja soċjali, fejn naraw li donnu kulħadd kontinwament okkupat biex jikxef għemilu u l-affarijiet tiegħu, anke jekk jilbes xi libsa ġdida. Din il-gwerra ta’ turija, li hija wkoll tip ta’ arroganza u kburija, taffettwa ħafna lis-soċjetajiet tal-lum b’mod negattiv.

Il-ftaħir, il-vanità u t-tlellix

Mill-banda oħra, min jemmen veru jibqa’ viġilanti u kawtel f’kull azzjoni, jibża’ li xi wieħed mill-għemejjel tiegħu jista’ jaqa’ taħt l-istandard tal-aċċettazzjoni divina jew ikun imtebba’ mill-vanità u t-tlellix. Il-ġusti ma jfittxux l-applaws tal-bnedmin; pjuttost, jixtiequ għall-approvazzjoni siekta tal-Ħallieq tagħhom. Huma jafu li l-valur ta’ għemil mhuwiex fil-forma esterna tiegħu jew kif l-oħrajn jarawh, iżda fil-purità tal-intenzjoni li tinsab moħbija fil-fond tal-qalb, fejn ħadd ma jista’ jara ħlief il-Mulej.

Tabilħaqq, il-persuna li taħbi l-virtujiet tagħha u tipproteġi lilha nnifisha mill-marda tal-ftaħir hija fost l-aktar erwieħ fortunati. Persuna bħal din twettaq għemejjel tajbin biss għall-fini ta’ Alla, mingħajr ebda xewqa għal rikonoxximent jew kisbiet dinjija. L-atti ta’ qima tagħhom—kemm jekk ikun talb, karità, jew servizz lil ħaddieħor—isiru bil-moħbi, ’il bogħod minn għajnejn in-nies, għax ifittxu biss il-pjaċir ta’ Alla. Dawn huma l-verament ġusti, li qlubhom huma mdawla bis-sinċerità.

Pjaċevoli minn barra iżda vojta minn ġewwa

Għall-kuntrarju, anke l-aktar atti nobbli u obbligatorji jistgħu jitilfu l-valur spiritwali tagħhom meta jsiru għall-fini tal-wiri. Meta l-għemejjel tajbin isiru għodda għall-glorja personali jew għat-tifħir pubbliku, dawn jinbidlu minn barkiet f’piżijiet—atti li jistgħu jidhru pjaċevoli minn barra iżda huma vojta minn ġewwa. Il-Koran Imqaddes iwissi kontra tali ipokresija b’termini ċari:

“Mela kastig kbir għal dawk ukoll li jippretendu li jitolbu. Dawk li ma jagħtux kas it-talb tagħhom. Dawk li jitolbu biss biex jidhru man-nies; u jagħmlu kollox għal għajnejn in-nies u għat-tifħir min-nies. U jżommu lura mill-karità.” (107:5–8)

Dawn il-versi jikxfu l-ipokresija ta’ dawk li jwettqu atti ta’ qima minn barra sempliċement biex jidhru minn ħaddieħor. It-talb tagħhom jonqos mir-ruħ, il-karità tagħhom jonqosha s-sinċerità, u qlubhom huma ’l bogħod mit-tifkira ta’ Alla. Nies bħal dawn jistgħu jqarrqu bl-għajnejn tal-bnedmin, imma qatt bil-ħarsa ta’ Dak li Jista’ Kollox, li jaf x’hemm f’kull qalb.

Il-validazzjoni mingħand ħaddieħor

Individwi b’moħħhom tad-dinja spiss jiftaħru li juru l-għemejjel tajbin tagħhom. Huma jfittxu l-validazzjoni mingħand ħaddieħor, u jkejlu l-valur tagħhom bit-tifħir u l-ammirazzjoni. Imma dawk tassew devoti jaħbu t-tjubija tagħhom. Huma jafu li l-aċċettazzjoni ta’ għemil ma tinsabx fil-pubbliċità tiegħu, imma fil-purità tiegħu. Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal: “Tassew l-għemejjel huma ġġudikati bl-intenzjonijiet u għal kulħadd huwa premju, skont l-intenzjoni tiegħu.”

Dan il-kliem profetiku huwa l-pedament ta’ kull sforz morali u spiritwali. Ifakkar lill-fidili li s-sinċerità tal-intenzjoni televa anke l-iżgħar att—filwaqt li l-ipokresija tikkorrompi anke l-akbar għemejjel.

Għalhekk, il-fidil għandu kontinwament jeżamina qalbu, iġedded l-intenzjoni tiegħu qabel kull att ta’ qima jew karità. Il-pjetà vera mhix dwar li tidher titlob, issum, jew tagħti l-karità, iżda dwar li tagħmel dan purament għall-imħabba ta’ Alla. Il-persuna ġusta tgħix f’devozzjoni kwieta, kuntenta li Alla biss huwa x-Xhud tal-għemejjel tagħha.

Storja illuminanti u istruttiva

Dan ifakkarni wkoll fi storja. Darba raġel nobbli talab xi flus f’laqgħa, peress li kien fil-bżonn. Persuna waħda tatu somma sabiħa għall-bżonnijiet tiegħu, billi qisitu bħala raġel ġust u verament għandu bżonn. Ir-raġel nobbli ħa l-flus, u faħħar il-ġenerożità u l-qalb tajba tal-persuna li kienet għenitu. Madanakollu, il-persuna li kienet offriet l-għajnuna tnikktet bil-ħsieb li setgħet tiġi mċaħħda mill-premju tagħha fil-ħajja ta’ wara kif kienet ġiet imfaħħra quddiem in-nies hawn fid-dinja. Ftit wara, fil-fatt, dan l-individwu rritorna u qal li l-flus kienu ta’ ommu u ma kinitx lesta tagħtihom lil ħadd. Għalhekk, il-flus ġew irritornati. Kulħadd seħet lil dan ir-raġel u qal li kien hu li fil-fatt ma riedx jagħti flusu lir-raġel fil-bżonn.

Aktar tard dakinhar filgħaxija, meta r-raġel nobbli rritorna d-dar, l-istess persuna ġabitlu dawk il-flus tiegħu u qaltlu: “Ħsibt li inti ċaħħadtni mill-premju tiegħi fil-ħajja ta’ wara billi faħħartni fil-pubbliku. Huwa għalhekk li sibt skuża, għax ma ridtx li nidher f’għajn in-nies u lanqas it-tifħir. Issa dawn il-flus huma tiegħek, imma jekk jogħġbok issemmix ismi ma’ ħadd.”

Ir-raġel nobbli beda jibki u qal: “Issa, ħadt fuqek innifsek sal-Jum il-Ġudizzju s-saħta u t-tmaqdir tan-nies, għax kulħadd jaf bl-inċident li seħħ aktar kmieni llum, imma ħadd ma jaf li issa rritornajt il-flus lili; u ħadd ma jaf l-intenzjonijiet tajba tiegħek.”

Tħallix idek ix-xellugija tara dak li tagħmel il-leminija

Dan huwa l-mod kif għandna nagħmlu l-affarijiet tagħna li ħadd ma jaf bihom; it-tajjeb li tagħmel żommu għalik u tiftaħarx bih ma’ ħaddieħor, kif ngħidu bil-Malti li, ‘tħallix idek ix-xellugija tara dak li tagħmel il-leminija’.