Photo: ITTIGallery/Shutterstock.com

IL-PINNA U L-KTIEB: GĦODOD GĦALL-BINI TAL-ĠEJJIENI

It-Torċa, 21.09.2025 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

F’era ta’ bidla teknoloġika mgħaġġla u trasformazzjoni soċjali, l-għodod li nużaw biex nibnu l-futur jibqgħu msejsa fuq prinċipji eterni. Fost l-aktar għodod qawwija hemm il-pinna u l-ktieb—simboli tal-għarfien, l-edukazzjoni, u l-illuminazzjoni. Fid-dawl tal-Iżlam, dawn mhumiex sempliċi strumenti tal-kitba u l-qari; huma vetturi sagri tal-verità, ir-responsabbiltà, u t-trasformazzjoni.

Minħabba s-sinifikat immens tal-edukazzjoni u l-għarfien, il-Koran Imqaddes u l-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, enfasizzaw ħafna fuq l-akkwist tal-għarfien u l-edukazzjoni matul ħajjitna. L-importanza tista’ tinftiehem mill-fatt li l-ewwel rivelazzjoni lill-Profeta Muħammad bdiet bil-kmand: “Aqra f’isem Sidek li ħalaq kollox.” (Il-Koran, 96:2)

Il-pinna, il-qari, u l-għarfien

F’dan il-kmand wieħed, il-pinna, il-qari, u l-għarfien huma intrinsikament marbuta. Il-versi li ġejjin jenfasizzaw: “Aqra! Sidek hu dak li jagħmel l-aktar ġid. Dak li għallem lill-bniedem bil-pinna—għallem lill-bniedem dak li ma kienx jaf.” (96:5-6)

Dawn il-versi jenfasizzaw bil-qawwa l-importanza tal-pinna u l-kitba. Huma jenfasizzaw li l-pedament taċ-ċivilizzazzjoni Iżlamika għandu l-għeruq tiegħu fl-edukazzjoni u l-litteriżmu. Il-pinna ssir strument divin li permezz tiegħu l-messaġġ ta’ Alla jiġi ppreservat u li permezz tiegħu l-umanità tiġi mdawla.

Il-versi jirreferu wkoll għall-irwol profond li l-pinna kellha fit-tixrid u l-preservazzjoni kemm tal-għarfien spiritwali kif ukoll tal-fehim xjentifiku. Il-Koran mhux biss żvela veritajiet divini iżda ispira wkoll kurżità intellettwali u t-tfittxija għall-għarfien f’diversi oqsma.

Ktieb: Mezz ta’ għarfien

L-importanza u l-uniċità tal-ktieb huma bla dubju, għaliex jipprovdi għarfien, informazzjoni u fehim. Matul l-istorja, studjużi inklużi studjużi Musulmani pproduċew libreriji vasti ta’ għarfien f’kull qasam: teoloġija, filosofija, mediċina, astronomija, matematika, liġi, u aktar. Dawn il-kotba għenu biex tinbena ċivilizzazzjoni li tiffjorixxi u kkontribwew għall-avvanz tad-dinja.

Il-qari u l-kitba tal-kotba mhumiex biss dwar l-informazzjoni; huma dwar il-formazzjoni—it-tiswir tal-imħuħ, il-karattri, u s-soċjetajiet.

L-edukazzjoni bħala triq għall-bini tal-futur

Hekk kif tibda s-sena skolastika, il-pinna u l-ktieb għandhom irwol eċċellenti fil-ħajja tal-istudenti biex ifittxu l-għarfien u l-edukazzjoni, li hija triq għall-bini tal-futur tagħhom u għat-twettiq tal-ħolm tagħhom. L-Iżlam jinkoraġġixxi lil kull individwu, raġel u mara, biex ifittex l-għarfien, kif ġie enfasizzat mill-Profeta Muħammad li: “Huwa l-obbligu ta’ kull raġel Musulman u ta’ kull mara Musulmana li jiksbu l-għarfien u l-edukazzjoni.”

F’ħajtu, il-Profeta Muħammad, is-sliem għalih, stabbilixxa sistema edukattiva eċċellenti, li permezz tagħha l-istandards intellettwali ta’ dik is-soċjetà għolew. Nies litterati u edukati sew ġew mgħallma biex jgħallmu lil dawk li ma kinux edukati. Ġew stabbiliti miżuri speċjali biex jipprovdu edukazzjoni lill-orfni u membri vulnerabbli oħra tas-soċjetà. Dan kollu sar sabiex id-dgħajfa u dawk bla saħħa jkunu jistgħu jqumu fuq saqajhom u javvanzaw.

Barra minn hekk, huwa stabbilixxa l-importanza tat-tagħlim billi ħeles lill-priġunieri tal-gwerra bi skambju għat-tagħlim u l-edukazzjoni ta’ ħaddieħor. Mill-bidu nett, il-Musulmani kienu mmexxija mill-prinċipju li soċjetà edukata hija soċjetà b’saħħitha. Il-Koran Imqaddes innifsu wera l-importanza tal-edukazzjoni billi għallem it-talba: “O Sidi, żidni fl-għarfien.” (20:115)

Din it-talba hija sors ta’ għajnuna u ispirazzjoni kbira lejn it-tagħlim u l-avvanz tal-kawża tal-għarfien uman. Din hija l-gwida li ispirat ix-xogħlijiet ta’ ġenerazzjonijiet ta’ intellettwali, filosfi u inventuri Musulmani fil-Medju Evu. Tabilħaqq, jekk inħarsu lura aktar minn millennju, naraw kif ix-xjentisti u l-inventuri Musulmani kellhom irwol fundamentali fl-avvanz tal-għarfien u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji, li ttrasformaw id-dinja u għadhom jintużaw illum.

Ħidma għall-edukazzjoni tal-foqra

Għalhekk, mill-bidu nett, l-Iżlam enfasizza l-valur immens tat-tagħlim u l-ispinta tal-konfini tal-għarfien uman. Il-Komunità Ahmadiyya Musulmana dejjem ippromoviet l-edukazzjoni f’kull livell u f’kull parti tad-dinja. Huwa f’dan l-ispirtu li l-Komunità Ahmadiyya fetħet ħafna skejjel primarji u sekondarji f’partijiet remoti u milquta mill-faqar tal-Afrika. Biex tipprovdi opportunitajiet ta’ edukazzjoni lit-tfal, il-komunità qed tipprovdi ilma ġieri nadif fi rħula remoti, li jfisser li t-tfal huma liberi li jmorru l-iskola, minflok ma jqattgħu l-ġranet tagħhom jivvjaġġaw għal mili jfittxu li jiġbru l-ilma tal-għadira għall-użu domestiku tal-familja tagħhom.

Biex tavvanza l-kawża tal-għarfien u l-edukazzjoni u biex tħeġġeġ bidu ġdid ta’ xjenzjati u akkademiċi kbar, il-Komunità Ahmadiyya bdiet tradizzjoni li tagħti midalji tad-deheb għall-eċċellenza akkademika. Kull sena, mijiet ta’ subien u bniet Musulmani Aħmadin jew irġiel u nisa jingħataw midalji tad-deheb.

L-edukazzjoni hija ċ-ċavetta biex niġġieldu l-faqar

Filwaqt li jenfasizza l-importanza tal-edukazzjoni, il-Kap dinji tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana jgħid: Ċertament, nemmnu li l-aċċess għall-edukazzjoni huwa ċ-ċavetta biex jinkiser iċ-ċiklu tal-faqar li ilu jolqot pajjiżi ekonomikament dgħajfa għal ġenerazzjonijiet sħaħ. Dan nitgħallmu mill-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, li ħeġġeġ lill-Musulmani biex jiffinanzjaw l-edukazzjoni ta’ membri vulnerabbli tas-soċjetà, bħall-orfni u l-foqra.

Huwa għallem li l-avvanz spiritwali kien intrinsikament marbut mas-servizz lill-umanità u għalhekk Musulman ma setax jikseb l-imħabba ta’ Alla li Jista’ Kollox biss permezz tal-qima u t-talb, iżda l-imħabba ta’ Alla li Jista’ Kollox kienet teħtieġ li l-Musulmani jaqdu lill-umanità u jippromwovu l-edukazzjoni.

Għalhekk, huwa d-dmir tagħna li nakkwistaw l-għarfien u navvanzaw l-edukazzjoni tagħna bl-aħjar mod possibbli, u li naħdmu għall-avvanz tal-edukazzjoni billi ngħinu u nedukaw tfal oħra fil-bżonn, vulnerabbli u foqra, sabiex id-dinja tiddi u ddawwal bis-sbuħija tal-edukazzjoni u l-għarfien.

Il-kotba u l-pinen mhumiex biss għall-istudjużi—huma għodod għal kull min jemmen biex jikber spiritwalment, intellettwalment u soċjalment. Ġenerazzjoni edukata, ibbażata fuq il-valuri, hija l-pedament għall-bini ta’ futur ġust, etiku u prosperu.