Photo: Jacob_09/Shutterstock.com
Nieħdu ħsieb l-ambjent u l-pjaneta tagħna
It-Torċa, 19.10.2025 | Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
Huwa għaqli li wieħed iqaċċat fergħa ta’ siġra li wieħed jinsab bilqiegħda fuqha? Hemm xi persuna razzjonali li bir-rieda tagħha teqred ir-riżorsi u l-ġid tagħha? Żgur li le! It-tweġiba minn kull individwu raġonevoli u bil-għaqal se tkun definittivament le. Madanakollu, bħala komunità globali, għalfejn qed infallu milli nieħdu ħsieb il-proprja pjaneta li qed issostnina? Għalfejn m’aħniex nagħtu lill-ambjent l-attenzjoni u l-protezzjoni biżżejjed u xierqa li tant għandu bżonn b’mod urġenti?
Aħna, bħala bnedmin, għandna Art waħda li nistgħu nsejħulha darna. Għaldaqstant, mhux biss huwa importanti—huwa assolutament kruċjali—li nħabirku flimkien biex nassiguraw is-sostenibilità ambjentali. Li nippreservaw ir-riżorsi naturali tagħna u li nħarsu l-ekosistemi tagħna mhijiex għażla; hija responsabbiltà li rridu nassumu għas-salvazzjoni tagħna u tal-ġenerazzjonijiet futuri.
It-theddida għall-pjaneta
Meta nanalizzaw kollox, insibu li l-ħsara ambjentali toħloq theddida kbira għall-pjaneta. It-tibdil fil-klima, il-qerda tal-foresti, it-tniġġis, u t-tnaqqis tar-riżorsi naturali saru tħassib globali li jitlob azzjoni morali u etika kollettiva. Filwaqt li x-xjenza u l-politika moderna joffru għodod għall-bidla, ir-reliġjon ukoll tipprovdi qafas spiritwali u etiku profond li jenfasizza l-qdusija tan-natura u r-responsabbiltà tal-bnedmin bħala kustodji tad-dinja.
L-Iżlam bħala reliġjon jgħallem li l-ambjent huwa fiduċja divina u li l-umanità ġiet maħtura bħala gwardjan fuqu. Il-Koran Imqaddes ripetutament jiġbed l-attenzjoni lejn id-dinja naturali, u jħeġġeġ riflessjoni fuq il-bilanċ u l-armonija fil-ħolqien.
Jappella lill-fidili biex jevitaw l-eċċess, jipprevjenu l-korruzzjoni fid-dinja, u jżommu l-ġustizzja—mhux biss fl-affarijiet tal-bniedem, iżda wkoll fit-trattament tal-annimali, il-pjanti, u l-ekosistemi.
Dawn il-prinċipji jiffurmaw il-pedament ta’ approċ Iżlamiku għas-sostenibilità ambjentali—wieħed li jirrikonoxxi l-kura tad-dinja kemm bħala dmir morali kif ukoll bħala att ta’ qima.
Responsabbiltà sagra
It-tagħlim tal-Iżlam għandu tifsira profonda u dejjiema mal-appell globali għall-preservazzjoni ambjentali. Il-kunċett tas-sostenibilità ambjentali mhuwiex idea ġdida hekk kif id-dinja tfittex tweġibiet sostenibbli għal kwistjonijiet ekoloġiċi; iżda pjuttost qawmien mill-ġdid ta’ kmandament Iżlamiku.
Fil-Koran Imqaddes, Alla jiddikjara, “Huwa għamilkom il-werrieta tal-art, u refa’ wħud minnkom fuq oħrajn fi gradi, biex iġarrabkom f’dak li takom.” (Koran, 6:166)
Dan ir-rwol mhuwiex wieħed ta’ dominju u kontroll, iżda ta’ responsabbiltà sagra. L-umanità hija maħtura minn Alla bħala depożitarja tad-dinja, responsabbli għal kif nużawha, nippreservawha, u mhux neqirduha.
Il-pedament tagħna bbażat fuq il-fidi huwa mibni fuq dan il-prinċipju tal-amministrazzjoni, marbut mal-kunċetti tal-bilanċ. Il-Koran jiddikjara, “Huwa għolla ’l fuq is-smewwiet u waqqaf il-kejl, ħalli intom ma taqbżux dak il-kejl. Għalhekk iżen kollox bil-ġustizzja u la tonqosx mill-kejl.” (55:8-10)
Dan il-bilanċ divin jirregola kull ekosistema, u r-rwol tagħna bħala amministraturi u gwardjani huwa li ngħixu f’armonija miegħu. Li tfixkel dan il-bilanċ permezz tal-esplojtazzjoni, ir-regħba, jew negliġenza huwa li tikser l-ordni naturali stabbilit minn Alla li Jista’ Kollox.
Il-ħela u l-eċċess
L-Iżlam jikkundanna wkoll bil-qawwa l-ħela u l-eċċess. Alla jikkmanda: “Kulu u ixorbu, mingħajr ħela. Żgur li Huwa ma jħobbx il-ħela.” (Koran 7:32)
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, saħħaħ dan il-prinċipju b’mod sabiħ billi ta struzzjonijiet li anke jekk wieħed ikun ħdejn xmara li tiġri, m’għandux jaħli l-ilma, u għandu dejjem jibża’ għalih. Dan huwa, fil-fatt, prinċipju etern ta’ moderazzjoni u l-kura tar-riżorsi, u jservi bħala obbligu reliġjuż, u dan hu speċjalment rilevanti għall-għanijiet ta’ sostenibilità u konservazzjoni ambjentali tal-lum.
Il-Komunità Ahmadiyya Musulmana temmen u tara valur immens fil-prinċipji ewlenin tas-sostenibilità li huma mniżżla sew fit-tagħlim tal-Iżlam. Meta wieħed iqis l-ambitu vast tas-sostenibilità, it-tagħlim tal-Iżlam jestendi ferm lil hinn mill-protezzjoni ambjentali. Huma jenfasizzaw l-intersezzjoni armonjuża bejn il-fidi, il-komunità u l-benesseri soċjali. Għal sekli sħaħ, is-soċjetajiet Iżlamiċi wrew dan permezz ta’ sistemi prattiċi li rawmu kemm lin-nies kif ukoll lill-pjaneta.
L-iżvilupp uman
Ħu pereżempju s-sistema tad-donazzjonijiet karitattivi li permezz tagħhom il-Musulmani ddedikaw proprjetà u riżorsi għall-ġid pubbliku. Dawn għenu finanzjarjament ’il-iskejjel, l-isptarijiet, il-bjar tal-ilma, u s-swieq komunitarji, u saħħew kemm l-iżvilupp uman kif ukoll il-bilanċ ekoloġiku.
Bl-istess mod, id-donazzjoni obbligatorja (zakat) u l-karità volontarja stabbilixxew sistemi dejjiema għat-tnaqqis tal-faqar u l-ekwità soċjali, u rawmu r-reżiljenza fis-soċjetajiet. Dawn il-prinċipji huma fundamentali għal kwalunkwe futur sostenibbli.
Għalhekk, huwa importanti li nieħdu ħsieb l-ambjent tagħna b’kwalunkwe mod possibbli. Nistgħu nħawlu s-siġar, u nevitaw il-ħela u l-eċċess.
Karità kontinwa
Il-Qaddis Profeta Muħammad għallimna prinċipju tad-deheb f’dan ir-rigward li mhux biss huwa jibbenifikana llum, iżda anke għada, għall-ġenerazzjoni futura. Huwa qal li, “Jekk fidil iħawwel siġra jew jiżra’ żrieragħ, u għasfur, persuna, jew annimal jiekol minnha, dan ikun att karitattiv.”
Jiġifieri, it-tħawwil ta’ siġra jitqies bħala karità minn dik il-persuna u, sakemm in-nies, l-għasafar u l-annimali jibqgħu jibbenifikaw minn dik is-siġra, il-bniedem se jibqa’ jirċievi l-premju ta’ dan l-att sabiħ.
Photo: TrifonenkoIvan/Shutterstock.com
Photo: Phovoir/Shutterstock.com
Photo: Andrei Askirka/Shutterstock.com
Photo: Aisylu Ahmadieva/Shutterstock.com
Photo: ITTIGallery/Shutterstock.com

Visitors engaged in meaningful conversations on interfaith topics and enquired about various aspects of Islamic beliefs and practices. Many expressed appreciation for the open and respectful dialogue. Gifts such as prayer beads (Tasbeeh), prayer mats (Musallah), and prayer caps were offered to those interested, while children enjoyed refreshments provided at the stall. The Mayor of Żejtun attended the event and conveyed his appreciation for the Jamaat’s contribution. Local police officials also commended the Jamaat’s active participation and recognised its continued efforts in promoting inclusion, harmony, and mutual understanding.
Photo: Africa Studio/Shutterstock.com
Photo: MyImages – Micha/Shutterstock.com
Photo: ESB Professional/Shutterstock.com
Photo: Afrandee Bulan/Shutterstock.com
Photo: Iconbunny11/Shutterstock.com
Photo: Corgarashu/Shutterstock.com
Photo: Jacob_09/Shutterstock.com
Photo: ITTIGallery/Shutterstock.com
Photo: Barabasa/Shutterstock.com
Photo: Aisylu Ahmadieva/Shutterstock.com
Photo: Kingmaya Studio/Shutterstock.com
Photo: Zurijeta/Shutterstock.com

Photo by Mohammed Abubakr on Pexels
Photo: iStock.com/Ralwel
Photo: Fizkes/Shutterstock.com
Photo: Andrei Askirka/Shutterstock.com

Photo: Stock35/Shutterstock.com
Photo: JKstock / Shutterstock.com