The Ahmadiyya Muslim Jamaat Malta donated kitchen appliances such as microwaves and juicers to refugee families living at the Ħal Far Family Open Centre (HFO). This thoughtful gesture aims to support the families’ daily needs and help make their living conditions more comfortable and independent.
Photo: Shutterstock
In-Nazzjon, 26.03.2025 | Imam Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Il-fidi tagħmel ġid lill-bniedem meta jemmen b’ġismu u b’ruħu kollha, u għandu l-fiduċja u ċ-ċertezza sħiħa f’dak li jemmen. Fidi b’nofs qalb ma tagħmilx sens, u din ma tistaxtittrasforma u tippurifika lill-bniedem.
Tista’ persuna tgawdi kejk nofsu moħmi, jew ikel nofsu msajjar? Assolutament le! Allura, kif tista’ persuna tikseb il-benefiċċju massimu jekk il-fidi tagħha ma tkunx ċerta; jekk ma temminx b’konvinzjoni sħiħa?
Għalhekk, il-bniedem għandu jemmen bis-sħiħ sabiex il-fidi tkun il-qawwa tiegħu, il-mezz importanti tar-riformazzjoni u t-trasformazzjoni.
Ir-rabta tissaħħaħ bil-mod
Meta nitkellmu dwar il-fidi f’Alla u fit-tagħlim Tiegħu, anke jekk il-bniedem ma jifhimx kollox fil-bidu, għandu jkollu fidi b’ċertezza sħiħa. Għax fil-bidu l-bniedem jimxi fit-triq tas-sewwa iżda ċ-ċertezza ma waslitx f’ċertu livell; għalhekk, xi darba jitlef id-direzzjoni, iżda jqum u jsib triqtu, bħal dak it-tifel żgħir li jimxi u jaqa’, imbagħad jerġa’ jqum u jerġa’ jibda jimxi.
Kif bil-mod il-mod it-tifel isir aħjar fil-mixi, bl-istess mod meta l-bniedem jibda l-mixja lejn il-fidi jew lejn il-Mulej, din ir-rabta u r-relazzjoni tissaħħaħ bil-mod il-mod u fl-aħħar il-persuna tasal sal-istat fejn tesperjenza lil Alla b’ċertezza assoluta.
Il-fidi tfisser aċċettazzjoni fi stadju meta l-għarfien għadu mhux komplut, u l-ġlieda mad-dubji u s-suspetti għadha għaddejja. Min jemmen, jiġifieri għandu l-fidi, fuq il-bażi tal-probabbiltà u minkejja d-dgħufija u n-nuqqas ta’ mezzi perfetti ta’ ċertezza, jitqies ġust quddiem il-Mulej. Minn hemm ’il quddiem, għarfien perfett jingħatalu bħala għotja, u jingħata l-fehim wara li jemmen bis-sħiħ fil-fidi.
Il-bibien ta’ fehim perfett
Meta wieħed jemmen b’mod sempliċi u sinċerament, allura Alla li Jista’ Kollox isir kuntent bil-fidi tiegħu u jiftaħlu l-bibien ta’ fehim perfett għalih u jwassal lill-bniedem għal ċertezza perfetta permezz ta’ viżjonijiet, rivelazzjoni, ħolm u sinjali divini.
Għalhekk, il-bniedem għandu dejjem ikollu natura safja u dejjem ikun lest biex jemmen purament fuq il-bażi ta’ rieda tajba, mingħajr ma jistenna prova perfetta u konklużiva. Għax iċ-ċertezza tinkiseb biss b’grazzja ta’ Alla, allura, meta l-bniedem jemmen b’mod ġenwin, Alla żgur jiggwidah, jagħtihid-dwal ta’ gwida, jilluminah b’kull mod possibbli, u jikxef is-sbuħija Tiegħu bħala l-Maħbub Veru lid-devoti kollha.
Il-bniedem jimxi pass pass
Huwa prinċipju naturali li ħadd ma jista’ jsir perfett f’kwalunkwe ħaġa fl-ewwel jum, iżda, huwa naturali li bniedem jimxi pass pass.
Meta persuna tibda l-vjaġġ tagħha lejn il-fidi u Alla, issib lil Alla hemmhekk. Il-Qaddis Profeta Qaddis Muħammad, is-sliem għalih, qal li Alla l-Qawwi u l-Għoli jgħid:
“‘Jiena nġib ruħi mal-qaddej tiegħi skont dak li jifhem dwari u dak li jistenna minni, u Jiena nkun miegħu kull fejn jiftakarni.’ Alla jifraħ aktar bl-indiema tal-qaddej tiegħu milli jifraħ xi ħadd minnkom li kieku kellu jitlef il-ġemel tiegħu fid-deżert, imbagħad isibu. All jgħid: ‘Min joqrob lejja b’xiber, noqrob lejh b’tul ta’ driegħ, u min joqrob lejja b’tul ta’ driegħ, noqrob lejh b’tul ta’qama. Jekk jiġi lejja bil-mixi, arani nersaq lejh mgħaġġel.’”
Nitilgħu fuq it-taraġ tarġa tarġa
Persuna tilħaq l-aħħar skaluna tas-sellum f’nifs wieħed, jew titla’ tarġa tarġa? Tabilħaqq, titlaʼ fuq it-taraġ tarġa tarġa sakemm tasal fid-destinazzjoni tagħha.
Bl-istess mod, dan huwa wkoll il-każ tad-dinja spiritwali. Dan huwa l-każ ta’ progress fil-fidi u li tintlaħaq iċ-ċertezza. Meta persuna temmen, imbagħad gradwalment timxi ’l quddiem u tavvanza fil-fidi u tilħaq il-post ta’ fidi soda u b’saħħitha.
Fl-aħħar, meta persuna tikseb ċertezza vera, allura dik il-fidi hija aċċettabbli f’għajnejn Alla, u allura nies bħal dawn isiru l-werrieta tal-ġenna eterna ta’ Alla li Jista’ Kollox. Imbagħad l-ebda qawwa tad-dinja, diżastri u maltempati ma jistgħu jħawduhom fil-fidi tagħhom.
L-eżempju eċċellenti
Meta persuna tikseb iċ-ċertezza vera, ħadd ma jista’ jagħmel il-ħsara lilu, u hu jsib lil Alla maġenbu f’kull mument. Ħa nirrakkonta storja vera tal-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, kif kellu fidi vera u ċertezza f’Alla.
Jabir (kumpann tal-Profeta) jirrakkonta li konna mal-Qaddis Profeta Muħammad fil-kampanja. Wasalna f’wied ta’ siġar tax-xewk fejn il-Qaddis Profeta għamel waqfa taħt siġra dellija u ħallenieh jistrieħu, u sħabu mxerrda fit-tfittxija tad-dell.
Ġie pagan Għarbi tad-deżert li kien għadu tal-Iżlam, u meta ra x-xabla tal-Profeta Muħammad li kien imdendel mas-siġra, ġibdu u resaq lejh biex joqtluh u qallu: Muħammad, issa min se jeħlisek minni?
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, li kellu fidi f’Alla b’ċertezza sħiħa wieġeb: ‘Alla’. Huwa wieġeb b’tali ċertezza u fidi li, meta l-pagan sema’ isem ta’ Alla, beża’ u s-sejf waqa’ minn idejh.
Iċ-ċertezza vera
Dan huwa l-post li huwa l-livell taċ-ċertezza vera. Dan huwa l-post li għandna dejjem nistinkaw biex niksbu. Dan huwa l-ogħla pożizzjoni li huwa l-pożizzjoni tal-imħabba u l-affezzjoni eterna ta’ Alla, il-Ħanin.
Jalla Alla li Jista’ Kollox jagħtina lkoll il-fidi perfetta, b’ċertezza soda u vera. Ammen.
Photo: Maria Marganingsih | Shutterestock
Il-Leħen, 23.03.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Ħafna drabi nisimgħu li hemm nies li jagħmlu wegħdiet u klejms kbar biex jgħinu lill-oħrajn. Jgħidu li għandhom pjanijiet ambizzjużi li, meta jkollhom flus bil-miljuni, żgur se jiftħu skola għat-tfal li ma jaffordjawx, u li se jibnu l-isptar fil-parti fqira u inqas ixxurtjata tad-dinja, u li se jipprovdu l-ilma safi fil-pajjiżi l-foqra ta’ din il-pjaneta li aħna ngħixu fiha.
Bla dubju ta’ xejn dawn huma kollha pjanijiet sinċiera u importanti, iżda, dawn għandhom ‘jekk’ jew ‘meta’ jkolli l-flus biżżejjed, jiġifieri, sakemm ma jkollix il-miljuni ma nagħmel xejn?
Għeżież ħuti, jekk għandna klejms kbar u pjanijiet ambizzjużi għas-servizz tal-umanità dawn kollha huma tajbin. Iżda, dan hu wkoll importanti ħafna li nħarsu madwarna u ngħinu lin-nies li qed jgħixu fis-soċjetajiet tagħna b’kwalunkwe mod possibbli.
Għaliex ninsew li l-karità ma tfissirx li nagħtu l-flus biss, u nagħtu biss meta jkollna flejjes kbar. Assolutament le. Din hija idea mhix korretta. Il-karità fil-veru sens tagħha hi li l-bniedem jagħti lil ħutu li huma fil-bżonn parti minn dak kollu li għandu—ħin, flus, għerf, simpatija, eċċ.
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, għallimna xi ħaġa tad-deheb għall-karità fejn ma għandniex bżonn miljuni, iżda għandna bżonn qalb tajba u ratba. Huwa għallimna li: “Kelma tajba hija wkoll karità.”
Huwa jispjega iktar li, “Ma tinjora u tiddisprezza xejn fit-tjubija, anke jekk tiltaqa’ ma’ ħuk fidil b’wiċċ jitbissem.” “Persuna li temmen ma tqarraqx jew tisħet jew tabbuża jew titkellem b’mod indiċenti.”
Bla dubju ta’ xejn il-valuri morali huma l-ġojjell tal-bniedem li jagħmlu lill-bniedem jidher mill-isbaħ u attraenti f’għajn in-nies kif ukoll f’għajn il-Mulej.
Għalhekk, il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, iggwidana li, “L-indiċenza tisfigura kollox u l-pudur isaħħaħ is-seħer ta’ kollox.” Huwa wissa li, “M’hemm ebda karatteristika oħra agħar għall-bniedem minn persuna bi lsien twil.”
Għeżież ħuti, ejjew naqsmu din il-karità kullimkien—fid-djar, fis-soċjetajiet, fil-komunitajiet, tassew fil-pajjiż kollu tagħna. Għal din il-karità tant sabiħa m’għandniex bżonn il-flejjes kbar li jgħoddu l-miljuni, iżda, għandna bżonn li jkollna qalb tajba, qalb ratba u nkunu sensittivi biżżejjed għal dawk kollha li niltaqgħu magħhom matul il-ġurnata.
Huwa minnu li xi kultant il-bniedem jibża’ meta jonfoq ħafna. Iżda, għeżież ħuti, nassigurakom li din hija karità li m’għandha l-ebda biża’ li tispiċċa. Anzi, iktar ma tonfoq, aktar tikber u tifrex il-fwieħa tagħha kullimkien sakemm il-pajjiż kollu jitfewwaħ bil-fwieħa sabiħa tiegħu.
Photo: AndriiKoval | Shutterestock
It-Torċa, 23.03.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
Tal-biki! Forsi l-aktar kliem xieraq biex jiddeskrivi l-qagħda politika globali attwali. Id-dinja tidher dejjem eqreb tat-Tielet Gwerra Dinjija u tinsab fix-xifer ta’ diżastru u qerda li l-umanità qatt ma rat quddiem għajnejha.
Matul dawn l-aħħar snin rajna ħafna gwerer u kunflitti u tensjonijiet qed jiżvolġu quddiem għajnejna. Il-gwerra bejn ir-Russja u l-Ukrajna, il-kunflitt tal-Ħamas u l-Iżrael, l-inkwiet fil-Lvant Nofsani, is-sitwazzjoni diviżiva fis-Sudan, biex insemmi biss ftit, introduċew episodji orribbli fil-qagħda terribbli globali li qed tiżvolġi quddiem id-dinja.
Minkejja li l-kunflitti jidhru li huma ’l bogħod minn soluzzjonijiet fattibbli, bdiet gwerra oħra u din id-darba hija ekonomika u kummerċjali li tista’ tkun l-aħħar musmar fit-tebut biex il-kunflitti reġjonali jiddawru f’wieħed globali.
Ir-riżultat hu li d-dinja saret post dejjem aktar instabbli, ostili u delikat li n-nies li qabel kienu jaħsbu li gwerra dinjija kienet possibbiltà remota qed jirrealizzaw li hi tista’ tkun eminenti.
Il-bidu ta’ gwerra dinjija
Hekk kif l-aqwa setgħat fid-dinja jidhru li qed ilestu għal aktar tilwim, iċ-ċans li dan kollu jwassal għal gwerra dinjija qiegħed dejjem jikber; il-logħob tal-gwerra li qed jilagħbu qed ipoġġi l-ħajja ta’ miljuni ta’ nies innoċenti f’riskju, li ma jridux jaraw gwerra.
Din m’għandhiex tkun kompetizzjoni ta’ egotiżmu, bil-qawwa ekonomika u militari, iżda dik li titlob lill-mexxejja tad-dinja kollha biex jimxu b’għaqal u attenzjoni kbira flimkien mal-alleati ta’ kull pajjiż biex jimmedjaw bejniethom kif iddikjarat fil-Koran Imqaddes:
“Jekk żewġ gruppi ta’ fidili jiġġieldu kontra xulxin, ippruvaw ġibu l-paċi bejniethom; imbagħad, jekk wara dan kollu wieħed minnhom ikun ħati ta’ trasgressjoni kontra l-ieħor, iġġieldu kontra dak li hu trasgressur sakemm jerġa’ jkun taħt il-kmand ta’ Alla. Imbagħad, jekk dan isir, agħmlu l-paċi bejniethom bl-ekwità u aġixxu b’ġustizzja. Tassew, Alla jħobb lill-ġust.” (Il-Koran, 49:10)
It-tifi tan-nar
Nemmen li jekk il-mexxejja tad-dinja ma jirrealizzawx ir-responsabbiltà tagħhom li jitfu dan in-nar qabel ma jinfirex f’pajjiżi oħra u lil hinn mill-fruntieri, allura l-piż jaqa’ fuq dawk kollha li baqgħu siekta u qagħdu fil-ġenb waqt li d-dinja kienet qed taqbad.
Il-Qdusija Tiegħu, Ħażrat Mirża Masroor Aħmad, il-kap tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, ħeġġeġ ripetutament lill-qawwiet dinjin kollha biex inaqqsu l-kunflitt billi stqarr: “Sakemm il-mexxejja tad-dinja ma jistinkawx b’kuraġġ għal waqfien mill-ġlied, huma dejjem responsabbli biex jieħdu d-dinja lejn il-qerda.”
Għalhekk hija stramba li n-nies jallegaw li r-reliġjon hija l-kawża tal-inkwiet fid-dinja. Il-Kap tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, il-Qdusija Tiegħu, Ħażrat Mirża Masroor Aħmad, ilu aktar minn għoxrin sena jwissi dwar gwerra dinjija globali hekk kif ra l-inġustizzja tinfirex u d-drittijiet ordinarji tal-individwi ma jiġux rispettati. Fl-2008, fid-diskors tiegħu ġewwa l-Parlament Britanniku, il-Qdusija Tiegħu qal:
“Hu l-biża’ tiegħi li meta nħarsu lejn id-direzzjoni li fiha mexjin l-affarijiet illum, id-dinamika politika u ekonomika tal-pajjiżi tad-dinja tista’ tressaqna lejn gwerra dinjija. Mhux biss il-pajjiżi foqra tad-dinja, iżda wkoll il-pajjiżi sinjuri li qed jiġu affettwati. Għalhekk, hu d-dmir tas-superpotenzi li joqogħdu bilqiegħda u jsibu soluzzjoni biex isalvaw l-umanità mix-xifer tad-diżastru.”
Inwarrbu d-differenzi għall-ġid tal-umanità
Kif semmejt qabel, huwa ħabrek għal diversi deċennji jenfasizza l-instabbiltà tad-dinja tal-lum, u sejjaħ lill-mexxejja tad-dinja, gvernijiet u nazzjonijiet biex iwarrbu kwalunkwe differenzi li jeżistu għall-ġid akbar tal-umanità, u għall-fini li jistabbilixxu ġustizzja, armonija u paċi fid-dinja.
Bla dubju ta’ xejn, il-ġustizzja u l-paċi huma ta’ importanza kbira għall-progress soċjali, kulturali, politiku u ekonomiku tagħna. L-istorja tal-umanità tagħti xhieda ta’ dan il-fatt li ħafna mill-iżvilupp u l-progress li kisbet id-dinja kien fi żmien il-paċi u s-sigurtà.
Għalhekk, irridu nifhmu l-valur veru tal-paċi u nagħmlu lilna nfusna konxji bis-sħiħ tar-riskji ta’ policies inġusti u ta’ firda li jservu biss biex iqanqlu d-diżgwid u jwasslu għal frustrazzjonijiet li eventwalment jispiċċaw biex jiżbroffaw.
Ejja ngħajtu ħalli jisimgħuna
Irridu nisimgħu s-sejħa taż-żmien u rridu nuru li neżistu, irridu nagħtu sehemna u naqdu r-rwoli tagħna u ma rridu qatt nieqfu nħabirku biex niksbu din il-kawża nobbli ta’ paċi u armonija.
Kull meta jinqalgħu xi differenzi jew kunflitti, irridu nħeġġu lill-mexxejja u lill-politiċi tagħna biex jimpenjaw ruħhom fi djalogu kostruttiv biex isibu soluzzjonijiet vijabbli biex isolvu dawk il-kwistjonijiet, u biex jersqu lura mill-preċipizzju għax m’hemmx dubju li jekk ikun hemm gwerra globali, se tkun differenti minn kull ħaġa li qatt rat id-dinja. Żgur, il-konsegwenzi katastrofiċi u devastanti tagħha huma ferm lil hinn mill-fehim u l-immaġinazzjoni tagħna.
Min hu tassew b’saħħtu?
Il-kliem għaqli tal-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem fuqu, huma l-prinċipji ta’ gwida f’sitwazzjonijiet bħal dawn fejn qal: “L-aktar b’saħħtu mhux dak li jitfa’ fl-art lill-oħrajn waqt il-ġlied, l-aktar b’saħħtu hu dak li jrażżan lilu nnifsu meta jkun imqanqal, imxewwex jew provokat.”
Nixtieq nikkonkludi bi prinċipju ta’ gwida ta’ dejjem tal-Koran Imqaddes (4:129) li hija: “Ir-rikonċiljazzjoni, l-armonija, it-tolleranza u l-paċi huma tassew l-aħjar.”
It-Torċa, 16.03.2025| IMAM Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
VRT TEST
Wara kull sena jew sentejn huwa obbligatorju bil-liġi li nagħmlu VRT test tal-vettura tagħna. VRT test ifisser eżami ta’ vettura biex inkunu nafu li hija f’kundizzjoni tajba għat-triq u li tissodisfa l-istandards stabbiliti. Jekk ikun hemm xi nuqqasijiet fil-kundizzjoni ta’ vettura, huwa meħtieġ li nirranġawhom qabel insuqu l-vettura, sabiex ma tkunx ta’ periklu għal ħadd u tkun f’kundizzjoni tajba li tkun fit-triq.
Kważi bl-istess mod, jeżisti VRT test spiritwali li aħna mitluba li nagħmlu darba kull sena, u dan huwa test f’forma tas-sawm matul ix-xahar ta’ Ramadan.
Dan huwa żmien ta’ tiġdid spiritwali, u l-fidili huma mitluba li jaraw b’mod xieraq jekk saru xi nuqqasijiet fil-ħajja tagħhom ta’ kuljum, fil-karattru jew fl-għemejjel tagħhom, jew tilfu t-triq tas-sewwa.
Allura għandhom jippruvaw jiġu lura f’posthom, jerġgħu lura fit-triq tas-sewwa, u jirranġaw in-nuqqasijiet kollha tagħhom u mill-ġdid isiru bnedmin twajba, ġusti, leali, fidili u onesti sabiex jiġu aċċettati minn Alla.
X’inhu s-sawm?
Fil-qosor is-sawm ifisser ‘li tastjeni minn kull tip ta’ ikel u xorb speċjalment bħala osservanza reliġjuża’. Iżda ġeneralment, is-sawm huwa meqjus mir-reliġjonijiet tad-dinja primarjament bħala mod ta’ riflessjoni ġewwiena, taħriġ morali, u avvanz spiritwali.
Is-sawm Iżlamiku ma jfissirx biss astensjoni mill-ikel jew mill-ħażen imma li timxi fit-triq tas-sewwa. Ir-Ramadan huwa x-xahar ta’ riformazzjoni rivoluzzjonarjaġewwa fina. Dan huwa x-xahar ta’ trasformazzjoni minn attivitajiet dinjin lejn l-ispiritwalità u t-tjubija.
L-għan tas-sawm
Alla jispjega l-għan ewlieni tas-sawm fil-Koran Imqaddes u jgħid: “Intom li temmnu, is-sawm huwa obbligatorju għalikom, bħalma kien għal dawk ta’ qabilkom, ħalli tkunu tistgħu ssiru devoti u ġusti.”(Il-Koran, 2:184)
Is-sawm huwa obbligatorju għal kull Musulman adult, madankollu, jekk persuna tkun marida jew tkun qed tivvjaġġa allura m’għandhiex issum matul dak iż-żmien iżda tlesti s-sawm li jifdal wara x-xahar tar-Ramadan. Madankollu, jekk tkun marda fit-tul jew kronika u wieħed ma jistax isum, allura m’għandux għalfejn issum.
Huwa importanti li niftakru li sempliċement nesperjenzaw u ngħaddu mix-xahar tar-Ramadan mhux biżżejjed; fil-fatt, flimkien mas-sawm, Alla li Jista’ Kollox jikkmanda li nġibu bidla radikali virtuża fina nfusna. Alla l-Ħanin ta diversi kmandamenti fir-rigward tas-sawm u tana l-aħbar tajba li meta naġixxu fuq dawn il-kmandamenti, Hu jagħtina l-qrubija tiegħu u jaċċetta t-talb tagħna.
Barra minn hekk, is-sawm huwa mezz ta’ taħriġ spiritwali, li naġixxu fuq il-kmandamenti ta’ Alla, li nsaħħu l-fidi tagħna, kif ukoll mezz biex insaħħu r-relazzjoni tagħna ma’ Alla tal-Ħniena.
Għaliex insumu?
Insumu b’ubbidjenza għall-kmandament ta’ Alla li Jista’ Kollox. Alla huwa l-Ħallieq u aħna l-ħolqien ta’ Alla, allura, biex inkunu nies ubbidjenti u fidili lejn il-Ħallieq huwa importanti li nemmnu, nobdu u nipprattikaw il-kmandamenti tiegħu.
Is-sawm mhux jibbenifika lil Alla, iżda, huwa għall-benifiċċju tagħna stess. Is-sawm jgħallimna nagħmlu kontroll fuqna nfusna u jikkultiva d-dixxiplina fil-ħajja tagħna. Huwa xahar ta’ riflessjoni u biex nifhmu xi jfisser li tkun bniedem veru. Kif nistgħu niżviluppaw il-valuri morali.
Huwa wkoll importanti li nifhmu li, is-sawm mhuwiex sempliċiment astensjoni mill-ikel, imma minn kull ħażen u kull għemil ħażin. Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal li, Alla m’għandux bżonn persuna li tastjeni mill-ikel u x-xorb jekk ma tabbandunax il-falsità matul ir-Ramadan. Jiġifieri, il-bniedem għandu jastjeni minn kull tip ta’ ħażen u ma jagħmel xejn ħlief dak li hu tajjeb u ta’ ġid għalih u għas-soċjetà.
L-iżvilupp tad-dispożizzjoni tal-għoti
Is-sawm jgħin biex nifhmu t-tbatijiet u l-privazzjoni ta’ bnedmin oħra sħabna; u jiżviluppa d-dispożizzjoni tal-għoti, l-għajnuna lill-oħrajn, il-ġenerożità, l-empatija u s-simpatija għall-persuni fil-bżonn.
Is-sawm jagħtina opportunità biex nirriflettu fuq il-barkiet bla għadd ta’ Alla li Jista’ Kollox fuqna; jgħinna wkoll biex naħsbu jekk insiru tassew grati u nuru l-gratitudni tagħna lejn Sidna.
Huwa żmien ta’ sagrifiċċju għall-fini tal-Mulej biex nogħġbu lilu. Huwa żmien biex tinkiseb qrubija lejn Alla. Ir-Ramadan jipprovdi atmosfera li tiffaċilita l-kisba ta’ pjetà, tieba, purità, elevazzjoni spiritwali u tisħiħ morali. Alla l-Ħanin jaċċetta t-talbiet tal-qaddejja Tiegħu.
Il-bibien għall-Ġenna
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal li matul ir-Ramadan Alla jiftaħ il-bibien kollha għall-Ġenna u jagħlaq il-bibien li jwasslu għall-Infern u jrażżan lix-Xitan.
Dan ifisser li, atmosfera spiritwali hija stabbilita għal dawk kollha li verament jixtiequ jibbenefikaw mill-grazzja ta’ Alla l-Ħanin u l-Grazzjuż, ikollhom dnubiethom maħfura u jimlew ħajjithom b’barkiet bla għadd mingħand Sidhom.
Għalhekk, dawk li jemmnu huma mistennija li jippruvaw jiksbu benefiċċji massimi minn dawn il-barkiet speċjali tar-Ramadan, u jilħqu livell għoli ta’ spiritwalità u moralità.
Fil-qosor, is-sawm għandu benefiċċji ta’ żewġ dimensjonijiet, fuq naħa jipprovdi tarka kontra l-ħażen u l-għemejjel ħżiena, u fuq naħa oħra jipprovdi atmosfera ta’ elevazzjoni spiritwali, ta’ tisħiħ morali u jagħmel kull sforz possibbli biex insiru persuni aħjar – li nduru għalkollox u għal Alla biss, u li jkollna xewqa kbira li naqdu lil ħutna l-bnedmin kollha.
Jalla dan ir-Ramadan ikun iż-żmien fejn nistgħu nġibu trasformazzjoni straordinarja fir-relazzjoni tagħna mal-Ħallieq, inġeddu l-fidi u l-ispiritwalità tagħna u ngħollu l-livell ta’ tjubija, pjetà, ġustizzja, onestà u spiritwalità tagħna. Ammen.
Il-mara hija t-teżor reali u ġenwin u l-pilastru ewlieni tad-dar. Il-mara hija l-punt ċentrali tal-familja; hija l-veru dell tad-dar; hija x-xemgħa li ddawwal id-dar u l-ambjent kollu; hija l-kapital u l-ġid u d-dinja tal-familja. Awguri lin-nisa kollha f’Jum il-Mara!
It-Torċa, 09.03.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com
Illum nixtieq niddedika dan l-artiklu tiegħi lit-teżor reali li jinsab fid-djar tagħna, il-mara. Il-mara hija l-pilastru ewlieni tad-dar. Il-mara tagħmel il-bini ta’ briks u siment verament ‘id-dar’, u tbiddel il-bini f’residenza ta’ paċi, prosperità, imħabba, kompassjoni u ħniena bla limiti.
Din hija mħabba bla kundizzjoni; l-imġiba tajba u n-natura safja tagħha tagħmel ‘a house a home’, u ‘an abode of peace’. Mingħajr l-iċken dubju, il-mara hija l-fus tal-familja.
L-attribut kbir lill-mara f’Jum il-Mara
Nixtieq nipproduċi poeżija ta’ poeta fi kliemi għax hija verament attribut kbir lill-mara.
Huwa jgħid li, ix-xogħol, il-ġid u l-flus ta’ barra jiġu u jmorru; illum għandna u għada m’għandniex. Iżda ma ninsew qatt li, it-teżor reali jinsab fid-dar, dan huwa t-teżor ġenwin li dejjem hemm għalina. It-teżor li jagħtini d-dell għal kull xemx huwa l-veru dell tad-dar.
Dawk li mhumiex informati bis-sħiħ dwar is-sitwazzjoni tal-bniedem ma jafux dwar it-tbatija, is-sofferenzi u l-uġigħ tal-bniedem, iżda, hemm referenza u realtà li taf kollox li qiegħda fid-dar.
Il-mara hi x-xemgħa li ddawwal id-dar u l-ambjent kollu
Qbadt u ktibt kull mument tal-ħajja bil-kliem; tkun xi tkun nitlef jew nirbaħ, il-kapital u l-ġid kollu jinsab fid-dar. Inti x-xemgħa żgħira u mixgħula u jien il-baħar mudlam; inti tixgħel u ddawwal id-dar u l-ambjent kollu.
X’inhu dak li għamilt għall-glorja, għad-dinjità, għall-fama, u għall-ħobż? Isma’ sar filgħaxija, issa ejja mmorru d-dar, xi ħadd hi waħedha fid-dar u tistenniek. Hija maħbuba tal-missier, iżda, ħalliet id-dar tal-familja tagħha u ġiet tgħix miegħek. Dik li kienet prinċipessa ta’ missierha, issa hija għajjiena wara ġurnata ta’ ħsieb fuq it-tfal, hi għażiża mitlufa għat-tfal imqajmin.
Id-dinja tinsab id-dar
O poeta, f’liema dinja tgħix int, id-dinja biss tinsab id-dar. Dan huwa dak li ġie żvelat lili wara ħafna snin, li, kemm jekk tkun problema tad-dar jew ta’ barra, kull uġigħ jitfejjaq fid-dar.
Xi ġmiel! X’attribut meraviljuż lill-mara.
Jien, personalment, naqbel mija fil-mija ma’ dak li qed jgħid il-poeta. Nista’ ngħid li dawn huma s-sentimenti tiegħi, jidher bħallikieku li din hija poeżija tiegħi. Bħallikieku, nesprimi l-ħsibijiet tiegħi u niftaħ qalbi kollha dwar ‘it-teżor reali tiegħi li tinsab f’dari li hija l-għażiża marti’.
Ladies first — in-nisa l-ewwel
Nixtieq naqsam xi ħaġa personali mal-qarrejja tiegħi. F’ċerti kulturi madwar id-dinja, u hija wkoll naturali, meta xi ħadd jistaqsi lil xi bniedem, min hu l-aktar għażiż tiegħek fil-familja? Ħafna drabi nisimgħu t-tweġiba li, ‘it-tfal’, u dejjem ipoġġu t-tfal l-ewwel, iżda jinsew li t-tfal ġew fid-dinja permess tal-mara u mhux viċiversa.
Għalhekk, jien, personalment, dejjem inpoġġi lil marti l-ewwel, imbagħad it-tfal. Għax hi mhix marti biss, iżda, l-omm ta’ wliedna. Hi hija t-teżor meraviljuż li, minbarra li tatni kull paċi u kuntentizza, welldet ukoll iż-żewġt itfal sbieħ tagħna, tatni żewġ anġli sbieħ. Allura, kif nista’ ninjora li npoġġiha l-ewwel fil-lista ta’ prijorità?
Il-mara hija ċ-ċavetta tas-suċċess tad-dar
Il-mara hija ċ-ċavetta tas-suċċess tal-familja u tad-dar. Ħafna drabi x-xogħol tagħha mhuwiex apprezzat kif xieraq. Is-soltu, hi tqum filgħodu qabel kulħadd u torqod billejl wara l-membri kollha tal-familja. Hi tagħmel minn kollox biex tipprovdi l-aħjar ikel li tista’ lil żewġha u lil uliedha, tieħu ħsieb id-dar, tagħmel it-tfal lesti għall-iskola u tgħin lil żewġha jħejji ruħu għax-xogħol tiegħu.
Fil-qosor, il-mara hija l-forza wara kull suċċess tad-dar, u wara kull suċċess ta’ żewġha. Sewwa jingħad li, ‘behind every successful man, there’s always a strong woman’.
Il-mara hija l-omm
Fil-veru sens tal-kelma, hija biss il-mara li tagħmel minn kollox biex toħloq l-ambjent naturali fid-dar għall-familja kollha. Iżda, meta ssir omm, hi taqdi dmirijietha ħafna drabi aktar milli kienet tagħmel qabel.
Il-vjaġġ tat-tqala tagħha u tat-twelid tat-tfal huwa aspett ieħor brillanti u apprezzabbli tal-mara. Tgħaddi minn ħafna tbatijiet u tant tħassib matul dan il-perjodu, iżda mbagħad meta jasal il-mument li ġġorr it-tarbija tagħha f’dirgħajha, tinsa kollox; u hemm jifdal biss it-tbissima sabiħa fuq wiċċha u l-gratitudni lejn il-Mulej għal barka daqshekk sabiħa.
L-Iżlam jemmen ħafna fid-drittijiet, l-unur, id-dinjità u l-qagħda tan-nisa. Qabel il-miġja tal-Iżlam, in-nisa kienu meqjusa daqs l-ilsiera u ħafna drabi l-qagħda tagħhom kienet agħar minn tal-annimali.
In-nisa jiġu ttrattati b’rispett, ġenerożità u mħabba
Huwa bil-miġja tal-Iżlam li l-qagħda tan-nisa tjiebet u l-importanza tagħhom fis-soċjetà ġiet enfasizzata. L-Iżlam ta lin-nisa d-drittijiet umani fundamentali tagħhom f’soċjetà li lanqas biss kienet tqishom bħala bnedmin ugwali, u tahom ukoll drittijiet soċjali u ekonomiċi. Il-Koran Imqaddes dejjem inkoraġġixxa li n-nisa jiġu ttrattati b’rispett, ġenerożità u mħabba (4:20).
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal, “L-aqwa fostkom huma dawk li jittrattaw l-aħjar lin-nisa tagħhom.” Dan juri li l-irġiel huma mħeġġa biex ikollhom relazzjoni tajba man-nisa tagħhom billi jħarsu l-aspetti emozzjonali, mentali, fiżiċi u spiritwali tagħhom.
Żewġt iħbieb ġenwini u sinċiera
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana fisser dan b’aktar dettall u qal li, “Ir-relazzjoni bejn raġel u mara għandha tkun bħal ta’ żewġt iħbieb ġenwini u sinċiera.” Dan huwa mod sabiħ ta’ kif wieħed ifisser ir-relazzjoni matrimonjali fl-Iżlam.
Fid-dawl ta’ hawn fuq, mingħajr l-iċken dubju, wieħed malajr jista’ jikkonkludi li, it-teżor reali jinsab fid-dar, li hu l-mara.
The Ahmadiyya Muslim Jamaat Malta’s women organisation visited Caritas Malta Women Centre to celebrate ‘International Women’s Day 2025’, and presented gifts to residents of women’s rehab programme and the female staff members.
During the visit they also highlighted that Islam grants women a very high status in the society. The Holy Quran contains hundreds of teachings, which apply both to men and women alike; and underlines the moral, spiritual and economic equality of men and women, and their respective roles within the society.
Follow us on: Tiktok — Instagram — Facebook https://www.tiktok.com/@ahmadiyyamalta https://www.instagram.com/ahmadiyyamalta/
Photo: Waleed_Hammoudeh | Shutterestock
Il-Mument, 02.03.2025 |IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Reliġjon hija t-triq tal-gwida għall-bniedem. L-għan ta’ kull reliġjon huwa li jtejjeb ħajjet in-nies u jikkultiva fihom l-aħjar valuri u virtujiet; u biex ifassal it-triq tal-paċi għalihom sabiex jgħixu b’mod seren u trankwill fis-soċjetajiet tagħhom.
Iżda kif tinkiseb din il-paċi?
Nemmen bis-sħiħ li, tagħmel x’tagħmel, il-paċi ma tinkisibx jekk wieħed ma jkunx fidil għat-tagħlim veru tar-reliġjon. Mingħajr ir-reliġjon ma nistgħux niksbu paċi vera u dejjiema; permezz biss tal-għarfien dinji tagħna.
Għax, l-għerf u l-għaqal tal-bniedem huma limitati ħafna, iżda, l-għerf u l-għaqal ta’ Alla huma bla limiti. Ir-reliġjon hija t-tagħlim ta’ Alla u, meta Alla jfassal xi pjan għall-paċi fit-tagħlim Tiegħu, allura dak biss joffri s-soluzzjonijiet ġenwini u dejjiema.
Meta naqraw il-kotba tal-profeti, bħal pereżempju t-Torah, il-Bibbja jew il-Koran, dawn jiddefendu l-gwerra u l-kunflitti? Assolutament le. Kull reliġjon titkellem dwar il-paċi u mhux il-gwerra. Jekk nitkellem dwar it-tagħlim sagru tal-Koran Imqaddes hu jippreżenta prinċipji eċċellenti għall-ksib tal-paċi.
Prinċipji profondi u komprensivi
Bħala eżempju, nippreżenta vers wieħed biss mill-Koran Imqaddes li waħdu huwa biżżejjed biex ifassal it-triq għall-paċi. Alla l-Ħanin li hu, is-Sovran, il-Qaddis, u s-Sors tal-Paċi, jgħid fil-Koran Imqaddes (16:91):
“Tassew, Alla jamar (li jkun hemm) il-ġustizzja (fost il-bnedmin), l-għemejjel tajba, u l-karità lil kulħadd. Huwa ma jippermettix l-indiċenza, il-ħażen, it-trasgressjoni u l-inġustizzja. Huwa jwissikom, biex forsi żżommu f’raskom.”
Kemm ġew stabbiliti prinċipji profondi u komprensivi għall-ksib tal-paċi, is-sigurtà u l-benesseri soċjali f’vers wieħed. Aħseb u ara kemm jagħmlu sens dawn il-prinċipji f’kull żmien iżda llum il-ġurnata żgur li aktar minn qatt qabel.
Nemmen bis-sħiħ li, jekk it-twissijiet f’dan il-vers jingħataw widen, kull soċjetà, kull komunità, kull pajjiż u kull nazzjon ma jagħrfu xejn ħlief il-paċi.
Jekk nagħsru b’mod tajjeb
Minkejja l-kliem sabiħ kollu, jekk niġu biex nagħsru dan il-vers b’mod tajjeb, effettivament insibu t-teorija, l-essenza u r-riċetta sħiħa għall-paċi u s-serenità soċjali. F’dan il-vers, Alla jħeġġiġna biex:
(1) nirrispettaw il-ġustizzja,u m’għandna qatt nikkompromettu l-onestà u l-ġustizzja;
(2) inwettqu l-ġid, u nagħtu l-għajnuna lill-qraba u lil kull min hu madwarna;
(3) nuru ħniena mal-oħrajn qishom il-familja tagħna;
(4) noqogħdu ’l bogħod minn kull indiċenza u ħażen, u minflok dejjem nagħmlu u nippromwovu d-diċenza u l-pudur fil-ħajja ta’ kuljum;
(5) noqogħdu ’l bogħod, u nwissu lill-oħrajn biex joqogħdu ’l bogħod, mill-vizzji għax dawn jagħmlu ħafna ħsara u huma meqjusa bħala ħażen evidenti;
(6) ma neħduhiex kontra l-awtoritajiet tajbin, li jwettqu l-ġid u jħobbu l-paċi, u nħeġġu lill-oħrajn biex jagħmlu l-istess.
Fl-essenza
Fi kliem ieħor, irridu nkunu ġusti, inwettqu l-ġid u nuru ħniena; irridu nevitaw l-indiċenza, il-ħażen ovvju u t-trasgressjoni u rridu nsalvaw lil ħaddieħor milli jaqa’ vittma ta’ dawn il-vizzji. Dawn huma s-sitt kmandamenti u prinċipji bażiċi għat-twaqqif tal-paċi.
Kieku għexieren u eluf ta’ nies istruwiti jkollhom jiddeliberaw ma’ xulxin u fl-aħħar mill-aħħar joħolqu xi liġijiet bl-għan li jistabbilixxu l-paċi, żgur li ma jkunux kapaċi jikkreaw xi ħaġa aħjar minn tagħlim konċiż, sħiħ u komprensiv bħal dan.
Din hija s-sbuħija tal-kelma ta’ Alla, li fi ftit kliem jgħid il-baħar tar-realtajiet u l-kodiċi tal-ħajja, u għaliex ma jkunx hekk wara kollox, hu dak li Jaf Kollox, u s-Sid tal-għerf kollu? Huwa Jisma’ kollox u Jaf kollox.
Il-kelma għandha s-saħħa, għalhekk, huwa importanti ħafna li dejjem ngħidu kelma ta’ tama, imħabba u kuraġġ jew inkella ma ngħidu xejn. Għax, il-bniedem ġie maħluq għat-tajjeb u mhux għall-ħażen, għalhekk, il-kelma tiegħu għandha dejjem tkun ta’ ġid, ta’ paċi u ta’ kompassjoni. Fil-fatt, ħadd ma jista’ jsir fidil devot jekk ma jkunx qalbu tajba u sakemm iqis lilu nnifsu bħala l-aktar baxx meta mqabbel ma’ kulħadd; u li jitkellem lill-foqra bil-mogħdrija filwaqt li jitbaxxa umilment.
It-Torċa, 02.03.2025 |IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
“Kull min jemmen f’Alla u f’Jum il-Ħaqq, ma għandux iweġġa’ lil ġaru, u kull min jemmen f’Alla u f’Jum il-Ħaqq, għandu jagħti ġieħ u jkun ġeneruż mal-mistieden tiegħu, u kull min jemmen f’Alla u f’Jum il-Ħaqq, għandu jgħid biss dak li hu tajjeb, inkella jiskot.”
“Agħmlu l-affarijiet faċli u tagħmluhomx diffiċli. Agħtu lin-nies it-tama u l-bxara t-tajba u toħolqux stmerrija u mibegħda.”
Dan il-kliem għaqli tal-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, tassew dejjem kien jagħmel sens, iżda, illum il-ġurnata fid-dinja diġitali tal-midja soċjali jagħmel ħafna sens aktar minn qatt qabel. Kull meta niftħu l-midja soċjali nsibu kitbiet pożittivi u anke kitbiet ħżiena, mhux veri u mhux reali.
Dan juri li l-kelma għandha s-saħħa u tista’ tagħmel id-differenza fis-soċjetajiet tagħna u anke f’ħajjitna. Il-kelma ta’ tama, imħabba u kuraġġ tagħti saħħa u nifs ġdid lill-bniedem, u l-kelma ta’ mibegħda, ħdura u tgħajjir tfarrak u tkisser lill-persuna min-naħa l-oħra.
Il-kelma ta’ tama
Għalhekk, il-Qaddis Profeta Muħammad qal li dejjem ngħidu kelma ta’ tama jew inkella għandna nibqgħu siekta, u ma ngħidu xejn. Dan il-kliem jillumina wkoll li l-bniedem veru hu dak li dejjem joħroġ minnu t-tajjeb; u li l-bniedem ġie maħluq għat-tajjeb u mhux għall-ħażen. In-natura tal-bniedem hija tajba, nadifa u safja, għalhekk, għandna biex dejjem nagħżlu t-tajjeb minflok il-ħażen u n-negattività.
Kelma tajba hija valur tant importanti li f’ċerti sitwazzjonijiet hija ppreferuta fuq il-karità jew l-għoti ta’ flus lil xi ħadd fil-bżonn. F’dan ir-rigward, Allah jgħid fil-Koran Imqaddes li, “Kelma tajba u maħfra huma aħjar minn għotja li ġġib magħha ż-żebliħ. Alla hu Għani u Kollu Sabar.” (2:264)
Żewġ punti importanti
F’dan il-vers ġew spjegati żewġ suġġetti. L-ewwel, il-kmand li jonfqu l-flus fil-kawża ta’ Alla. Dawn jingħataw mhux għax Hu għandu bżonn il-flus imma għax Hu, Alla Għaqli, jaf li atti bħal dawn iwasslu għall-ġid tal-bniedem innifsu.
It-tieni, jekk l-att taʼ nfiq jiġi abbużat u jsir sors taʼ demoralizzazzjoni jew ta’ uġigħ emozzjonali għal dak li jingħata l-flus, allura, Alla ma japprovax tali nfiq. Għalhekk, huwa aħjar li toqgħod lura milli tonfoq, jekk l-infiq iwassal għat-tidrib jew is-sofferenza emozzjonali. F’dak il-każ wieħed għandu jgħid “kelma tajba ta’ simpatija” jew skuża lill-persuna li titlob l-għajnuna, aktar milli jagħtiha l-għajnuna u mbagħad isegwiha bit-tidrib.
Wieħed għandu josserva wkoll attitudni ta’ maħfra li litteralment tfisser “tgħatti”, jiġifieri għandu jgħatti u jaħbi n-nuqqas tal-persuna li tiġi għall-għajnuna u joqgħod lura milli jitkellem dwarha ma’ ħaddieħor biex ma jħossx mistħija.
Ħadd ma jista’ jsir fidil devot jekk ma jkunx qalbu ħanina
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, il-Qdusija tiegħu, Ħażrat Mirża Ghulam Aħmad, jispjega dan is-suġġett f’aktar dettall u jgħid:
“Jekk xi fidil li jemmen bħalna jkellimni b’mod aħrax minħabba l-kburija, kemm ikun ta’ disprezz jekk jiena wkoll, b’rieda u intenzjoni, nirrispondih lura bl-istess mod? Jiena għandi, għall-kuntrarju, nissaporti b’sabar dak li jgħid, nitlob bil-ħerqa għalih fit-talb tiegħi ta’ kuljum, nolfoq u nibki, għaliex huwa ħija u huwa marid spiritwalment.
Jekk ħija huwa baħnan (naive), jew mhux daqshekk istruwit, jew jiżbalja minħabba l-inġenwinità tiegħu, m’għandix għalfejn inżebilħu, jew nirrabja miegħu mill-ewwel, jew noqgħod ngħid mal-oħrajn dwar l-iżbalji tiegħu b’malizzja.
Tkellem lill-foqra b’kompassjoni
Dawn il-modi jwasslu kollha għall-qirda u ħadd ma jista’ jsir fidil devot jekk ma jkunx qalbu tajba u sakemm iqis lilu nnifsu bħala l-aktar baxx meta mqabbel ma’ kulħadd u sakemm il-kburija tiegħu tkun għebet għalkollox.
Meta tkun qaddej tan-nies dak ikun sinjal li tkun iddestinat biex tmexxi; u li tkellem lill-foqra bil-mogħdrija filwaqt li titbaxxa umilment hija karatteristika ta’ dawk aċċettati minn Alla. U li tirreaġixxi għall-ħażen bl-għemejjel tajba huwa sinjal ta’ fortuna tajba. U li trażżan l-għadab u li tittollera kliem aħrax huma atti ta’ kuraġġ enormi.”
Qatt ma tweġġgħu lil ħadd bi lsienkom…
“Uru mogħdrija lejn il-qaddejja Tiegħu u tweġġgħuhomx bi lsienkom jew b’idkom jew b’xi mezz ieħor, u ħabirku għall-benesseri tal-ħolqien ta’ Alla. Iġġibu rwieħkom b’mod arroganti lejn ħadd, anki jekk ikunu taħtkom, u tgħajru lil ħadd anki jekk jgħajru lilkom. Kunu umli, tolleranti, b’intenzjonijiet u qalb tajba lejn il-ħolqien ta’ Alla ħalli tkunu milqugħa mill-Mulej.”
The Ahmadiyya Muslim Jamaat Malta wishes you all a very happy, peaceful, healthy and blessed Ramadan 2025 Mubarak. We pray to Almighty Allah for His mercy, grace and forgiveness during this blessed month and for His protection from all forms of sufferings and difficulties. May Almighty Allah accept all our prayers, worships and supplications in this Holy month of Ramadan and enable us to become better human beings. Ameen
Għaliex inweġġgħu lil niesna?In-Nazzjon, 27.02.2025| Imam Laiq Ahmed Atif Malta – amjmalta@gmail.com
Kellmuhom b’mod ġentili u bil-grazzja
Alla l-Ħanin jgħid fil-Koran Imqaddes: “Kellmu b’mod ġentili, u bil-grazzja u bil-qalb lin-nies, agħmlu t-talb u agħtu l-karità.” (2:84)
Dan huwa l-kmand ta’ Alla biex nitkellmu man-nies b’mod tajjeb, b’dinjità u rispett sħiħ lejhom, u qatt ma nuru ħdura u nużaw kliem mhux xieraq, kliem li jkisser lill-bniedem emozzjonalment. Xi drabi l-kliem ta’ diżrispett u ħdura jkollu konsegwenzi anke koroh immens lil hinn minn ħsara emozzjonali.
Jien dejjem naħseb ħafna fuq dan il-punt li: X’jieħu l-bniedem billi jkisser lil ħaddieħor b’kwalunkwe mod? Għaliex nieħdu gost meta nweġġgħu lil ħaddieħor? X’sodisfazzjon il-persuna tikseb mill-uġigħ tal-oħrajn? Għaliex inweġġgħu lil niesna?
Personalment, jien persuna sensittiva b’qalb ratba, u nosserva l-affarijiet li qed jiġru madwarna. Ġieli nara gruppi ta’ żgħażagħ jiddieħku b’wieħed minnhom, filwaqt li jieħdu pjaċir jaraw lill-persuna tiġi mżebilħa. Sfortunatament, din l-attitudni mhijiex limitata għaż-żgħażagħ biss.
Is-siġra mingħajr ebda frott
Għalhekk, huwa importanti li niffurmaw il-karattru tagħna b’mod tajjeb. Irridu nifhmu li, ‘is-siġra tingħaraf mill-frott tagħha’, u l-frott tal-bniedem huwa l-karattru tiegħu, jiġifieri, il-valuri, il-virtujiet u l-għemejjel tiegħu.
Meta l-bidwi jħawwel siġra fl-għelieqi tiegħu u tagħti ħafna frott bnin u frisk din is-siġra żgur se togħġob lill-bidwi u dejjem se jieħu ħsiebha bl-aħjar mod possibbli. Iżda jekk il-bidwi jħawwel siġra li ma tagħti l-ebda frott, aħseb, x’se jagħmel il-bidwi b’siġra bħal din?
Metaforikament l-istess huwa l-każ ta’ Alla u l-bniedem. Jekk ma nkunux in-nies li jagħtu l-frott bnin u frisk—jiġifieri, jekk ma jkollniex il-valuri tajba u ma nagħmlux l-għemejjel tajba, se jkollna l-istess trattament kif il-bidwi jagħmel ma’ dik is-siġra mingħajr ebda frott.
Għax huwa minnu li, il-bniedem jingħaraf bl-għemejjel, il-morali u l-valuri tiegħu. Għalhekk, jekk il-bniedem jixtieq li jkun jingħaraf bl-isem tajjeb fis-soċjetà allura għandu jkun b’valuri morali għolja ħafna, qalbu għandha tkun tad-deheb, għandu jkollu lsien mimli bl-għasel; u dejjem joqtor għasel minn kliemu.
Għidu dak li huwa l-aħjar
Alla l-Ħanin jgħid fil-Koran Imqaddes li: “Dawk li jisimgħu l-Kelma u jsegwu l-aħjar tagħha; huma dawk li Alla ggwidahom, u dawk huma n-nies ta’ dehen.” (39:19)
Dawk li għandhom il-karattru tajjeb u sod huma n-nies li Alla jħobbhom, jiggwidahom fit-toroq tas-sliem; u jgħid li dawk huma n-nies li verament huma nies ġentili u ta’ valur.
Barra minn hekk, Alla jwissina wkoll, fil-Koran Imqaddes 17:54, biex dejjem inkunu għassa, u dejjem inżommu għajnejna miftuħa sabiex ix-Xitan ma jġagħalniex niżbaljaw. “Għid lill-qaddejja Tiegħi biex jgħidu dak li huwa l-aħjar (id-diskors tagħhom ikun mill-aqwa f’kull aspett). Tabilħaqq li x-Xitan iġib il-firda bejniethom. Tassew li x-Xitan huwa għadu fil-beraħ tal-bniedem.”
In-Nazzjon, 27.02.2025|Nauman Atif | Żagħżugħ Aħmadi Musulman | amjmalta@gmail.com
Fl-20 ta’ Frar 2025, ġiet organizzata konferenza tant importanti fuq it-tema tal-ġustizzja soċjali, fil-Parlament Malti. Kien unur kbir għalija li jien kont wieħed mill-kelliema ta’ din il-konferenza vera importanti. Nixtieq li naqsam ukoll dawk il-ħsibijiet tiegħi mal-qarrejja tagħna.
Biex nindirizzaw l-inġustizzji soċjali bħal—il-bullying fl-iskejjel, it-twarrib fuq il-post tax-xogħol, it-tiċħid fl-isports, il-vjolenza domestika, is-solitudni, u l-użu irresponsabbli tal-midja soċjali—nixtieq nenfasizza tliet prinċipji li jiggwidawna.
L-ewwel nett, il-Mexxej Spiritwali tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, jgħid: “In-nazzjonijiet ma jistgħux jimxu ’l quddiem mingħajr ir-riformazzjoni taż-żgħażagħ.” Jekk aħna nimmaġinaw ġejjieni ġust u ħanin, irridu nippjanaw bil-għaqal u nnisslu valuri morali b’saħħithom fiż-żgħażagħ tagħna jekk irridu li pajjiżna jkun xempju tal-ġustizzja soċjali. L-iżvilupp morali, edukattiv u spiritwali tagħhom se jsawwar is-soċjetà ta’ għada.
Żgħażagħ imrobbija sewwa jwasslu għal djar paċifiċi, komunitajiet aktar b’saħħithom, u nazzjon ġust. Bħala żagħżugħ jien ukoll, li nirrappreżenta lil ħafna oħrajn, nenfasizza bil-qawwa li ż-żgħażagħ għandhom ikunu fil-qalba tal-politika u l-iżvilupp nazzjonali. Wara kollox, iż-żgħażagħ tal-lum huma l-mexxejja ta’ għada.
It-tieni, irridu nbiddlu l-mibegħda bl-imħabba, il-firda bl-għaqda, u l-egoiżmu bir-responsabbiltà soċjali. Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, għallem b’mod sabiħ: “Ixtiequ għall-oħrajn dak li tixtiequ għalikom infuskom.” Il-ġustizzja soċjali vera tissaħħaħ meta nrawmu l-fehim u d-djalogu minflok il-kunflitt u l-użu tal-forza.
It-tielet, ħadd ma jixtieq l-inġustizzja. Ejja nikkommettu ruħna biex nittrattaw lill-oħrajn b’ġustizzja, rispett, u mogħdrija f’kull aspett tal-ħajja. Il-motto tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana huwa prinċipju tad-deheb għall-bini ta’ soċjetajiet ġusti u ugwali: ‘Imħabba għal Kulħadd, Mibegħda lejn Ħadd’.
Nixtieq nagħlaq billi ngħid liż-żgħażagħ, bħali, li l-ġustizzja soċjali mhijiex biss kunċett—hija responsabbiltà. Għaldaqstant, ejja nkunu l-ġenerazzjoni li tbiddel il-kliem f’azzjoni.
Bħala żgħażagħ, għandna l-poter li nsawru l-futur. Irridu nibdew billi naqbżu għal dawk li m’għandhomx leħen. Dan ifisser li niġġieldu kontra l-bullying fl-iskejjel, nissapportjaw id-drittijiet ugwali fuq il-postijiet tax-xogħol, u naħdmu biex ikun hemm politika li hi dejjem favur iż-żgħir u mhux bil-kontra.
Ejja, iż-żgħażagħ tal-lum, immexxu b’mod dinjituż, diċenti u kostruttiv. Aħna nistgħu nagħmlu d-differenza. Flimkien, nistgħu nibnu futur fejn il-ġustizzja u l-ugwaljanza jkunu għal kulħadd.
Ejjew nippromwovu l-imħabba, l-empatija, u l-ġustizzja soċjali! Jalla Alla jberikna lkoll u l-pajjiż maħbub tagħna, Malta! Ammen.
It-Torċa, 23.02.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Il-benesseri soċjali
Id-definizzjoni tal-benesseri soċjali moderna tista’ tkun ikkumplikata. Matul sekli sħaħ, il-kunċett tal-benesseri soċjali evolva biex jaqbel mal-ħtiġijiet tas-soċjetà. Fl-aktar sens bażiku, li jappartjeni għall-fehim tagħna tan-normi kulturali tas-seklu 21, jista’ jiġi definit bħala servizz bl-intenzjoni li jgħin liċ-ċittadini ta’ nazzjon li jeħtieġu l-bżonnijiet bażiċi tal-ħajja.
Dawn il-ħtiġijiet bażiċi tal-ħajja jiġu ddeterminati bħala li jkollna kenn sikur, aċċess għal ilma nadif u ikel, u l-ħtieġa li nkunu siguri u protetti fl-ambjent fejn ngħixu. Dawn il-bżonnijiet bażiċi huma spjegati wkoll bħala l-ikel, l-ilbies u d-dar; għax dawn huma l-ħtiġijiet bażiċi li l-bniedem għandu bżonn biex jgħix ħajja diċenti.
Minn perspettiva Iżlamika, dawn il-ħtiġijiet ġew indirizzati fuq livell statali matul iż-żmien tal-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, u s-suċċessuri tiegħu—il-Kalifi. L-Iżlam mhux biss jemmen fil-bżonnijiet ewlenin tal-bniedem, iżda jipprovdi valuri soċjali komprensivi u sistema ta’ ġustizzja lil sezzjoni wiesgħa tal-poplu, u għall-benesseri tal-bniedem.
It-tribaliżmu u n-nepotiżmu
Meta naqraw dwar it-tagħlim Iżlamiku nsibu li l-Iżlam jipprovdi sistema speċifika ta’ valuri soċjali u b’hekk jipprovdi sistema komprensiva ta’ ġustizzja li tissodisfa l-bżonnijiet tal-bnedmin b’mod ġust u ugwali. Fi kliem ieħor, l-Iżlam jistabbilixxi regoli ta’ kondotta li jservu bħala l-pedament tas-soċjetà u li jirregolaw id-drittijiet u d-dmirijiet taċ-ċittadini kollha. Dawn ir-regoli soċjali tal-Iżlam jinkludu kull qasam tal-ħajja mir-relazzjonijiet tal-familja sa relazzjonijiet bejn u fost in-nazzjonijiet.
Il-bażi ta’ din is-sistema sħiħa hi l-ġudikatura imparzjali fuq il-prinċipju li kulħadd huwa l-istess f’għajnejn il-liġi. L-Iżlam jiċħad il-kunċett tat-tribaliżmu u n-nepotiżmu, u jgħid li s-sistema soċjali tista’ tinbena b’mod effettiv fuq il-ġustizzja, l-ugwaljanza u l-ekwità sħiħa. Għax il-ġustizzja hija l-bażi ta’ soċjetà prospera u paċifika.
Iċ-ċirkolazzjoni tal-ġid
Filwaqt li l-Koran Imqaddes ta ħafna libertà għall-istabbiliment ta’ dħul għall-istat, skont il-bżonnijiet u ċ-ċirkustanzi, ipprovda gwida speċifika fejn dawn il-flus għandhom jintefqu. Il-qalba tat-tagħlim Iżlamiku hija li l-ġid “m’għandux jiċċirkola biss bejn is-sinjuri” (59:8).
Dan il-vers jistabbilixxi l-prinċipju li ċ-ċirkolazzjoni tal-ġid m’għandhiex tibqa’ limitata għall-klassi privileġġjata. Peress li s-saħħa ta’ individwu teħtieġ li l-bżonnijiet fiżiċi tiegħu jiġu sodisfatti b’mod raġonevoli, is-saħħa tas-soċjetà teħtieġ li l-oġġetti materjali jitqassmu b’mod wiesa’ u l-ġid ikun f’ċirkolazzjoni faċli. Dan huwa l-prinċipju bażiku tal-ekonomija Musulmana li twassal għall-ġustizzja soċjali. Hawn isfel nippreżenta xi punti ewlenin li ġew spjegati fil-Koran Imqaddes għall-infiq tal-flus:
1. Neħħi l-faqar u tnaqqas id-distakk bejn is-sinjuri u l-foqra;
2. Ippruvaw li jiġu sodisfatti l-bżonnijiet bażiċi ta’ kull ċittadin, irrispettivament mill-fidi jew is-sess tiegħu;
3. Għajnuna lil dawk li huma f’riskju li jaqgħu fl-iżball;
4. Ħelsien tal-iskjavi u dawk li qed jitħabtu taħt self;
5. Għajnuna lil kull min ikun milqut minn diżastru jew milqut minn traġedja.
Barra minn hekk, il-Koran Imqaddes jistabbilixxi l-gwida f’aktar dettall dwar il-benesseri tas-soċjetà u jgħid li, “Il-karitajiet huma biss għall-foqra, għall-imsejknin, għal dawk impjegati biex jiġbruhom, għal dawk li qlubhom għandhom jiġu rikonċiljati, għall-ħelsien tal-iskjavi, għal dawk li għandhom dejn fuqhom (biex iħallsu d-dejn), għall-kawża ta’ Alla (fis-servizz tar-reliġjon u tal-komunità), u għall-vjaġġaturi. Dan huwa l-amar minn Alla. Alla Jaf Kollox, Għaref u Għaqli.” (9:60)
Dan il-vers jispjega l-għan u l-persuni li fuqhom għandhom jintefqu dawn il-flejjes li jinġabru mill-istat:
(a) Dawk miksura bil-faqar jew mard;
(b) Dawk li għandhom l-abbiltà li jaħdmu iżda m’għandhomx il-mezzi neċessarji;
(ċ) Dawk impjegati fil-ġbir tal-flus jew li jżommu kont tiegħu jew fil-qadi ta’ xi dmir ieħor konness miegħu;
(d) Dawk li jeħtieġu għajnuna biex jieqfu fuq saqajhom;
(e) Skjavi, priġunieri, jew nies oħra fl-istess qagħda li jġegħluhom iħallsu l-flus biex jassiguraw il-ħelsien tagħhom;
(f) Dawk li ma jistgħux iħallsu d-djun tagħhom jew ikunu sofrew telf straordinarju fin-negozju, jew minħabba xi diżastru naturali, eċċ.;
(ġ) Kull kawża nobbli;
(g) Dawk maqbuda fi vjaġġ minħabba nuqqas ta’ flus jew dawk li jivvjaġġaw biex ifittxu l-għarfien u l-edukazzjoni, jew biex jippromwovu r-relazzjonijiet soċjali.
Filosofija tal-benesseri fl-Iżlam
F’termini aktar sempliċi, il-filosofija tas-sistema ta’ benesseri Iżlamika hija li ġġib il-ġid żejjed fiċ-ċirkolazzjoni u li tiżgura l-bilanċ u d-distribuzzjoni ġusta tal-ġid fost il-foqra u dawk li huma fil-bżonn. Iżda, ma tiqafx hemm. L-idea ċentrali hija li tgħin lil dawk fil-bżonn meta l-aktar ikollhom bżonnha u ladarba jkunu kapaċi joqogħdu waħedhom fuq saqajhom għandhom jagħtu daqqa t’id lil dawk fil-bżonn.
L-Iżlam jenfasizza ħafna fuq ix-xewqa, il-valur u d-dinjità tax-xogħol. L-Iżlam jikkundanna li wieħed jgħix minn fuq ħaddieħor, fuq il-karità jew fuq il-benefiċċji soċjali waqt li jkun jista’ jaħdem. Jekk ikun hemm opportunitajiet ta’ impjieg, u persuna tista’ taħdem u m’hemm l-ebda raġuni valida li tibqa’ fuq il-benefiċċji soċjali allura għandha taħdem, u persuna ma tistax tagħżel li tibqa’ qiegħda. Insibu li l-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, kien ta’ spiss jitlob, ifittex il-kenn ta’ Alla mill-għażż u l-prokrastinazzjoni.
Barra minn hekk, l-Iżlam jenfasizza l-importanza tax-xogħol u jħeġġeġ lin-nies biex jaqilgħu l-għajxien tagħhom, billi jgħid, “Ħadd ma kiel l-aqwa ikel ħlief dik il-persuna li ħabirket għalih.”
Parliament of Malta: Social Justice a call for action — an Islamic perspective: Nauman Atif, an Ahmadi Muslim Youth delivered a powerful message during a Social Justice Conference, at the PARLIAMENT of MALTA. #socialjustice #ġustizzja #ġustizzjasoċjali #malta #maltese #ahmadiyyamalta
Il-Leħen, 16.02.2025| IMAM Laiq Ahmed Atif —79 655 255— amjmalta@gmail.com
Kull bniedem tixraqlu d-dinjità tiegħu; u kull bniedem jitwieled ħieles u bil-libertajiet u d-drittijiet tiegħu. Illum il-ġurnata meta nisimgħu diskussjoni dwar l-ewtanasja, dejjem ikun hemm nies li jargumentaw li dan huwa dritt tal-bniedem li, jekk jixtieq, itemm ħajtu minħabba t-tbatija li jkun qed jgħaddi minnha. Bl-istess mod kif il-bniedem għandu jagħżel x’jilbes, jew x’jiekol, jew jekk jeħux mediċina jew le.
Mad-drittijiet jiġu wkoll id-doveri
Ma naqbilx ma’ dan l-argument, il-għaliex, meta l-bniedem jgħix f’soċjetà m’għandux jara d-drittijiet tiegħu, iżda wkoll jara x’inhuma d-doveri tiegħu bħala ċittadin.
Huwa minnu li l-bniedem jista’ jagħżel x’jilbes, iżda, is-soċjetà tappoġġja ċerti regoli tal-ilbies. Pereżempju, jista’ xi ħadd imur il-qorti b’sidru mikxuf? Tista’ persuna tidħol fil-Parlament bi lbies indiċenti? Tista’ persuna tmur għal intervista televiżiva bi ħwejjeġ ta’ taħt biss?
Assolutament le. Allura d-dritt tal-bniedem jiġi kompromess? Kif il-kodiċi tal-ilbies ma tikkompromettix id-dritt tal-bniedem x’jilbes, anzi, hija ttejjeb id-dinjità tiegħu, bl-istess mod, għandna nifhmu li kull dritt tal-bniedem mhux assolut. Għax, mad-drittijiet jiġu wkoll ir-responsabbiltajiet u d-doveri. Allaħares li le, inkella, is-soċjetà se ssir bħal ġungla mingħajr ebda regola u prinċipju.
Id-drittijiet mhumiex assoluti
Dawk li jridu jagħmlu suwiċidju jippreżentaw l-istess argument li għandhom kull dritt li jgħixu jew le. Għandna d-dritt ta’ moviment, iżda, nistgħu nimxu f’nofs it-triq, għax għandi dritt li niddeċiedi kif u fejn nimxi jien?
Għandna d-dritt tas-sewqan, iżda, nistgħu nsuqu bil-veloċità tal-għażla tagħna stess? Kulħadd għandu dritt għal-libertà tal-opinjoni u tal-espressjoni, imma, nistgħu ngħidu u niktbu kull ħaġa li rridu? Kulħadd għandu dritt għall-edukazzjoni, imma, jista’ xi ħadd iqum filgħodu u jiddeċiedi li jmur l-università, se jingħata permess biex jattendi?
Biex insemmi ftit, u dawn ifissru b’mod ċar li mad-dritt tiġi r-responsabbiltà u ċerti regoli, għax, id-drittijiet mhumiex assoluti.
Il-kwistjoni tat-tbatija
Safejn għandha x’taqsam il-kwistjoni tat-tbatija, nifhem dan il-punt li l-bniedem ikollu jgħaddi minn ċerta tbatija, iżda, jekk niftħu tieqa żgħira li l-bniedem jista’ jagħżel li jittermina ħajtu, fejn se nispiċċaw? Dan il-ftuħ tat-tieqa se jikkonverti fil-bieb, u mbagħad fil-bieb beraħ.
Għalhekk, minflok li nagħtu d-dritt lill-bniedem biex itemm ħajtu, huwa ħafna aħjar li s-soċjetà terfa’ r-responsabbiltà biex tgħin lil dawk in-nies li jgħaddu minn ċertu tbatija, u nkunu magħhom f’dak iż-żmien diffiċli, u nipprovdulhom serħan u faraġ.
Il-ħajja minn lenti pożittiva
Alla jgħid fil-Koran Imqaddes (2:287) li, “Alla ma jgħabbix lill-bniedem ħlief b’dak li jiflaħ.” Imbagħad Alla jgħid li dawk li jibqgħu sodi fit-tbatija, Alla se jgħinhom. “Ma jiġrix xi għawġ jekk mhux bil-permess ta’ Alla. Min jemmen f’Alla, imexxi lil qalbu fit-triq it-tajba. Alla jaf b’kollox.” (Il-Koran, 64:12)
“Intom li temmnu, stabru u kunu sodi, fittxu li tgħaddu fis-sabar, żommu sħiħ fl-imkejjen tat-taqbid mal-għadu, u ibżgħu minn Alla, biex forsi tkunu rebbiħin.” (Il-Koran, 3:201)
“Dawk li meta jiġihom xi għawġ kbir jgħidu: ‘Aħna tabilħaqq ta’ Alla, u aħna lejh nerġgħu lura.’ Dawk huma li fuqhom hemm il-barkiet u l-ħniena minn Sidhom; u dawk huma li jimxu fit-triq it-tajba.” (Il-Koran, 2:157-158)
Tassew, il-ħajja hija sabiħa wisq. Minflok li nitkellmu li l-bniedem għandu jkollu d-dritt tal-għażla jekk ma jkomplix ħajtu, huwa ferm importanti li naraw il-ħajja minn lenti pożittiva, u nippruvaw li nagħsru t-tjubija minn kull tbatija kif ġie spjegat b’mod tajjeb fil-versi tal-Koran Imqaddes.
X’valur għandha t-tbatija?
F’dawn il-versi jidher li dawk li jgħaddu minn xi sofferenza, diffikultà jew tbatija b’perseveranza, paċenzja u umiltà kbira billi jemmnu f’Alla u jħallu kollox f’idejn il-Mulej, huma jingħataw il-premjijiet minn Sidhom għax urew paċenzja fi żminijiet ta’ tbatija.
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal li, ebda fidil ma jkun milqut minn xi ħsara u wġigħ ħlief li Alla se jneħħi dnubietu hekk kif il-weraq tas-siġra jaqgħu.
Kif huwa spjegat b’mod sabiħ mill-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, l-ebda fidil ma jkun milqut minn xi ħsara matul iż-żminijiet ta’ tbatija peress li huma ppremjati meta jibqgħu sodi, u Alla jaħfrilhom dnubiethom.
Dawn ir-referenzi jwieġbu l-mistoqsija dwar x’valur għandha t-tbatija, li, dnubiethom jiġu maħfura u jirċievu l-barkiet, il-ħniena u l-grazzja ta’ Alla, li huma valuri mill-isbaħ. X’jista’ jkun akbar mill-maħfra, il-ħniena, il-grazzja u l-imħabba ta’ Alla li Jista’ Kollox?
It-Torċa, 16.02.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
______ Il-kburija u l-arroganza huma l-karatteristiċi ta’ Satana misħut ______Il-wild ta’ Adam—il-bniedem t’Alla, huwa dak li hu umli.
____ O insett tal-art (l-arroganti)! Aqta’ l-kburija, is-suppervja u l-arroganza ____Il-kburija tixraq biss lill-Onorevoli Alla li jista’ kollox.
______ F’moħħok, ikkunsidra lilek innifsek inferjuri minn kulħadd ______Forsi tista’ tidħol fid-Dar tal-Unjoni b’dan il-mod.
_____ Aqta’ l-kburija, is-suppervja u l-arroganza — għax din hija l-virtù _____Inżel fit-trab (sir umli)—għax din hija x-xewqa tal-Mulej.
Illum xtaqt nibda l-artiklu tal-lum b’xi versi mill-poeżija tal-fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, il-Qdusija tiegħu, Ħażrat Mirża Ghulam Aħmad, li jiġbru fil-qosor is-suġġett kollu kemm hu, u anke l-qarrejja se jieħdu gost u jieħdu xi punti biex jaħsbu fuqhom, qabel ma jaqraw il-kitba tiegħi.
L-arroganza teqred kollox
Bla dubju ta’ xejn, l-arroganza u l-inkwiet huma karatteristiċi mhux mixtieqa. Għemejjel tajbin ta’ snin twal jistgħu jinħlew minħabba żball żgħir li jirrifletti l-arroganza. L-arroganza teqred il-bniedem għalkollox.
Huwa miktub li kien hemm raġel ġust li kien jgħix fuq muntanja u kienet ilha ma tinżel ix-xita hemmhekk għal ħafna żmien. Ġurnata waħda hekk kif niżlet ix-xita din tferrgħet fuq il-blat u l-ġebel ukoll.
F’qalbu qamet oġġezzjoni li x-xita kienet meħtieġa għall-għelieqi u l-ġonna tal-frott. Kieku x-xita niżlet biss fuq l-għelieqi, flok il-blat, kienet tkun ferm aħjar. Ħaseb minħabba l-arroganza tiegħu li Alla ħela l-għan veru tax-xita.
Meta sema’ din l-oġġezzjoni arroganti, Alla ċaħħdu mill-qdusija tiegħu. Kien imdejjaq ħafna u tkellem raġel qaddis ieħor dwar dak li ġara.
Il-qaddis l-ieħor qal, “Għaliex oġġezzjonajt? Int ġejt ikkastigat għal dan l-iżball. Kun umli u itlob il-maħfra minn Alla sabiex Hu jaċċettak mill-ġdid.”
Ir-raġel ġust, li kien irċieva l-kastig, talab il-maħfra mingħand Alla u wiegħed li qatt mhu se jkun arroganti fil-futur, dejjem se jibqa’ saqajh mal-art u jżomm lilu nnifsu umli ħafna. Għalhekk, Alla ħafirlu.
Din l-istorja turi b’mod ċar li l-arroganza hija l-velenu li jeqred lill-bniedem u ’l-ġustizzja tiegħu, u fuq naħa oħra l-umiltà hija t-triq tas-suċċess u t-triq tal-ġusti.
L-imħabba ta’ Alla żżidhom fl-umiltà
Meta naqraw il-Kotba Mqaddsa nsibu li l-umiltà hija enfasizzata ħafna. Il-Koran Imqaddes ukoll jenfasizza ħafna fuq dan il-valur mill-isbaħ u dejjem iwissi lill-bniedem biex jibqa’ ’l bogħod mill-arroganza. Alla l-Ħanin jgħid fil-Koran Imqaddes li: “Fittxu l-għajnuna bis-sabar u bit-talb; u dan tabilħaqq huwa iebes ħlief għall-umli fl-ispirtu, li jafu żgur li se jiltaqgħu ma’ Sidhom, u lilu jerġgħu lura.” (2:46-47)
Sabiex niksbu l-qrubija Divina, il-ħaġa bażika hija li dawn il-versi, u ħafna oħrajn fil-Koran Imqaddes, jiġbdu l-attenzjoni fuq l-umiltà u l-umiltà sħiħa. Il-bażi tal-kmandamenti kollha meħtieġa biex jinkiseb il-pjaċir ta’ Alla hija l-umiltà u l-modestja. Jgħid li dawk li jingħataw l-għarfien ‘huma jinxteħtu wiċċhom fl-art jibku u dan iżidhom fl-umiltà’ (17:110).
Meta naqraw l-istorja umana, insibu li, kull meta ġie xi profeta mingħand Alla, dawk li kienu jaħsbu li huma l-kbar ta’ dak iż-żmien, ħafna minnhom irrifjutaw lill-Profeti ta’ Alla minħabba li kellhom l-arroganza ġo qalbhom. Dan juri li, sakemm il-bniedem m’għandux l-umiltà ġo qalbu ma jistax jibbenefika anke mill-profeti u t-tagħlim Divin.
Il-filosofija u l-għerf fil-qima u t-talb
Dan huwa l-messaġġ, il-filosofija, l-għerf u l-għarfien li nsibu anke fil-qima u t-talb. Meta l-bniedem iqum quddiem il-Mulej, u meta jbaxxi rasu quddiem Alla u rasu tmiss l-art, din hija manifestazzjoni ta’ umiltà. Dan huwa l-istat tal-bniedem veru—l-istat tal-umiltà, li jagħtih il-bidu ġdid, u jiftaħ għalih il-bibien u l-opportunitajiet ġodda tat-tlugħ.
Meta l-bniedem verament isir umli u devot, Alla jerfa’ l-pożizzjoni tiegħu u l-bniedem jilħaq standards għoljin f’kull qasam, inkluż l-ispiritwalità.
Bla dubju ta’ xejn, il-prostrazzjoni hija qagħda li turi l-ogħla livell ta’ umiltà, sottomissjoni u dipendenza fejn supplikant jiftaħ qalbu m’Alla u jitlob għalll-maħfra Tiegħu. Għalhekk, il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal li meta l-persuna tkun f’qagħda ta’ prostrazzjoni—il-pożizzjoni aħħarija tal-umiltà—għandha tfittex il-ħniena ta’ Alla u l-maħfra Tiegħu, għax f’dik il-pożizzjoni t-talb tagħha jinstema’ ħafna aktar minn Alla l-Ħanin.
Siġra mgħawġa u siġra dritta
Kull wieħed u waħda minna esperjenzajna f’xi żmien matul ħajjitna ż-żjara fi ġnien. Dawk is-siġar li huma mingħajr xi frott, huma dejjem dritti u għoljin, filwaqt li dawk is-siġar li huma mimlijin frott, dejjem jitgħawġu; aktar ma siġra għandha l-frott fuqha, aktar titgħawweġ.
Darba qrajt xi vers tal-poeżija li jfissir dan is-suġġett b’mod tajjeb ħafna li, il-fergħa titgħawweġ meta jkollha l-frott u l-fjuri fuqha; għalhekk, jekk inkunu qed nitgħawġu, ifhmu li aħna mimlijin bil-frott. Jekk aħna umli, allura ifhmu li aħna produttivi, aħna ta’ valuri, aħna nies ta’ karattru sod u tajjeb.
L-umiltà ma tfissirx dgħufija
Dan l-eżempju huwa ċarissmu bħall-kristall li dawk li huma arroganti, huma bla valur, huma bla frott, huma bla karattru; il-but tagħhom huwa vojt għalhekk ma għandhomx x’joffru lil ħaddieħor.
Iżda, dawk li huma umli, huma mimlijin bi fjuri u frott frisk u bnin, huma jbaxxu rashom minħabba l-piż tal-valuri morali, il-virtujiet u l-karattru eċċellenti tagħhom.
Fil-qosor, l-umiltà ma tfissirx dgħufija, iżda saħħa, sodizza, rieda, utilità u determinazzjoni.
Nauman Atif (Żagħżugħ Aħmadi Musulman)
Illum nixtieq niddiskuti suġġett li ħafna drabi ma jinftihemx sewwa, l-Iżlam bħala reliġjon ta’ paċi. F’dinja mimlija kunflitt u tensjoni, it-tagħlim tal-Iżlam xi kultant ma jinftihemx. Jiena nħossni onorat li se nikteb fuq din it-tema li dejjem sostniet li l-Iżlam huwa reliġjon ta’ paċi, imħabba, u mogħdrija.
Mill-bidu nett, nixtieq infakkarkom li l-kelma ‘Iżlam’ ġejja mill-kelma Għarbija ‘Salaam’ li tfisser sliem. L-Iżlam jgħallem il-paċi ma’ Alla, il-paċi ma’ ħutna l-bnedmin, u l-paċi miegħek innifsek.
Wieħed mill-aktar prinċipji fundamentali tal-Iżlam huwa t-twemmin li Alla huwa ġentili, ħanin u ġeneruż. Kull kapitlu tal-Koran Imqaddes jibda billi jenfasizza dawn il-karatteristiċi ta’ Alla: “F’isem Alla, Mimli Grazzji, Dejjem Ħanin.”
Dan isaħħaħ il-bażi tat-twemmin sħiħ Iżlamiku, għaliex jenfasizza li n-natura ta’ Alla hija msejsa fuq il-mogħdrija u l-ħniena. L-Iżlam, hekk kif mgħallem fil-Koran Imqaddes, jiggwidana lejn il-paċi, ir-rispett reċiproku, u l-fehim. Il-Koran jgħallimna:
“Jekk huma jerqsu lejn il-paċi, mela ersqu lejn il-paċi intom ukoll; u afdaw f’Alla.” (8:62)
Hawnhekk naraw li l-Iżlam ma jiddefendix il-vjolenza jew l-aggressjoni. Anzi jħeġġiġna lilna l-Musulmani biex insegwu t-triq tal-paċi kull meta hu possibbli. Fil-fatt, il-Qaddis Profeta Muħammad (is-sliem għalih) hu deskritt bħala l-ħniena għall-umanità kollha: “Aħna ma bgħatnikx ħlief bħala ħniena għan-nies kollha.” (Il-Koran, 21:108)
L-eżempju tal-Qaddis Profeta Muħammadsa
Il-ħajja tal-Qaddis Profeta Muħammadsa kienet xempju perfett ta’ mogħdrija, maħfra u sliem. Qatt ma rritalja kontra l-għedewwa tiegħu, anki meta kellu s-setgħa li jagħmel dan. Il-kompassjoni u l-maħfra ma kinux jintwerew mas-segwaċi tiegħu biss, iżda anki mal-agħar rivali tiegħu. Fil-konkwista ta’ Mekka, meta l-għedewwa tiegħu beżgħu li se jiġu kkastigati, il-Qaddis Profeta Muħammadsa ħabbar amnestija ġenerali u ddikjara: “Mhux se jkun hemm twiddiba fil-konfront tagħkom illum.”
Il-ħajja tal-Qaddis Profeta Muħammadsa hija eżempju radjanti ta’ kif l-Iżlam jinkorpora l-paċi. Matul ħajtu, il-Qaddis Profetasa dejjem ħabrek biex isib soluzzjonijiet paċifiċi, saħansitra meta ffaċċjat b’ostilità tremenda.
Għat-twaqqif tal-paċi soċjali, il-Qaddis Profeta Muħammadsa jista’ jitqies bħala dawl li jixgħel it-triq għall-armonija dejjiema. Huwa għallimna dwar il-kundizzjonijiet tal-paċi għall-popli kollha u għaċ-ċirkostanzi kollha.
Ħafna rivali tal-Iżlam u l-Punent isostnu li l-Iżlam, Alla jħarisna, ma jagħtix id-drittijiet lin-nisa u huwa piż għalihom. Din id-dikjarazzjoni ma tistax tkun aktar imbiegħda mill-verità.
Qabel il-miġja tal-Qaddis Profeta Muħammadsa, in-nisa fl-Arabja kienu mċaħħda mid-drittijiet tagħhom u mqassma bħala wirt. Bl-għarfien tal-qagħda soċjali tan-nisa u l-pożizzjoni ġustifikata tagħhom fis-soċjetà bħala nisa miżżewġa u ommijiet; bl-assigurazzjoni tad-drittijiet tagħhom fil-wirt, fid-divorzju, fil-ħarsien tal-ulied, fl-immaniġġar tal-affarijiet tal-familja u fil-qima, il-Qaddis Profeta Muħammadsa stabbilixxa l-paċi fil-familja fuq pedament sod.
Waqt li ħafna drabi jkun allegat li l-Musulmani ma jirrispettawx ir-reliġjonijiet l-oħra jew il-figuri reliġjużi tagħhom, nista’ ngħid li dan mhu veru xejn. Fil-fatt, imdawlin mit-tagħlim tal-Koran Imqaddes, il-Musulmani jemmnu li l-profeti ta’ Alla ntbagħtu fil-pajjiżi kollha biex jiggwidaw u jirriformaw il-ġnus ta’ dawk ir-reġjuni.
Aħna tassew nemmnu fil-verità tal-profeti kollha u nagħrfu li dawn intbagħtu biex iqarrbu lill-umanità lejn Alla Omnipotenti, biex jgħallmu l-moralità u biex iwaqqfu l-valuri umani universali, bħal-libertà tal-kuxjenza, il-ġustizzja u s-simpatija umana. Meta tqis dan kollu, kif jista’ jkun li aħna ma nirrispettawx jew ma nonorawx ir-reliġjonijiet l-oħra jew is-segwaċi tagħhom?
X’inhu Jihad (Ġiħad)?
Il-kunċett tal-Ġiħad fl-Iżlam mhu mifhum xejn. Dan ma jirreferix għal kunflitt vjolenti iżda pjuttost bħala mezz biex wieħed iħabrek u jistinka għall-kawża ta’ Alla. L-akbar Ġiħad huwa t-taqbida ġewwiena tagħna kontra d-dnub, hekk kif stqarr darba l-Qaddis Profeta Muħammadsa, “L-aqwa Ġiħad huwa meta wieħed jitħabat kontra tiegħu nnifsu għal Alla, il-Qawwi u l-Maestuż.”
Il-Ġiħad bl-armi hu aċċettat biss fl-Iżlam bħala att ta’ difiża, u anki hawn, insibu ħafna kundizzjonijiet stretti. U minkejja l-permess mogħti biex wieħed jissielet f’battalja difensiva kontra l-persekuturi ħarxa, it-tagħlim konsistenti ta’ Alla Omnipotenti jibqa’ jsostni li wieħed ma jistax jaqbeż il-limiti:
“Ibqgħu ssieltu sakemm tieqaf il-persekuzzjoni, u Alla jkun jista’ jiġi meqjum bil-libertà kollha. Iżda jekk huma jieqfu, mela ftakru li l-ebda ostilità mhi permessa, ħlief kontra l-aggressuri.” (Il-Koran, 2:194)
Għalhekk, hawnhekk, dan il-prinċipju tal-gwerra huwa dwar battalji difensivi, u biex jitwaqqaf il-ħażen, u għalhekk jingħad li meta huma jieqfu mill-ġlied, intom ma tistgħux tkomplu għax xogħolkom huwa li tistabbilixxu l-paċi. Għaldaqstant, anki fl-għoti tal-permess tal-ġlied, ingħatajna prinċipju importanti dwar id-difiża u t-twaqqif tal-paċi.
Meta l-Qaddis Profeta Muħammadsa kien ikun involut f’xi battalja, kien dejjem jordna biex:
Wara li jkun rebaħ, huwa kien jipproklama li:
Imbagħad, dwar il-priġunieri tal-gwerra, huwa dejjem talab biex jiġu ttrattati sewwa.
Dawk li jsostnu li l-Iżlam huwa reliġjon aggressiva u estremista għandhom jaħsbu jekk reliġjon bħal din tistax twassal dat-tip ta’ tagħlim.
It-tixrid ta’ demm innoċenti
Illum, f’din l-era fejn il-bniedem iqis lilu nnifsu avvanzat u edukat immens, wieħed irid jistaqsi jekk dawn il-valuri importanti jimmanifestawx ruħhom meta jitwaddbu l-bombi mis-smewwiet, meta l-missili jintefgħu fuq l-ibliet u l-abitazzjonijiet.
Kemm se jinxtered demm ta’ nies innoċenti f’dawn il-bumbardamenti bla sens? F’żoni fejn teżisti l-anarkija, kuljum ikun hemm funerali ta’ xjuħ, nisa u tfal. Dawn l-aħbarijiet mhumiex mistura minn għajnejna.
L-orrur li sar f’Gaża
Id-dinja ma ratx x’ġara f’Gaża, il-Palestina, mis-7 ta’ Ottubru, 2023? Aktar minn 47,000 Palestinjan innoċenti nqatlu f’Gaża, li jinkludu tfal u nisa. Dawk li jqisu lill-Iżlam bħala reliġjon vjolenti ma jarawx dawn il-ħruxijiet, brutalitajiet u vjolenza bla preċedent.
Il-midja tal-Punent ħolqot din l-immaġni u l-ideoloġija żbaljata tal-Iżlam bħala reliġjon estremista u terrorista. Mentri l-Koran Imqaddes jiddikjara li: “Kull min joqtol persuna, ikun qisu qatel l-umanità kollha, u kull min isalva persuna jkun qisu salva l-umanità kollha.” (5:33)
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, Ħażrat Mirża Ghulam Aħmad, il-Messija Mwiegħed u l-Maħdias, huwa difensur leali tat-tagħlim paċifiku tal-Iżlam.
Il-motto tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, ‘Imħabba għal Kulħadd, Mibegħda għal Ħadd’ iħaddan il-qofol tal-prinċipji Iżlamiċi.
Il-Komunità Ahmadiyya Musulmana tkompli tippromovi l-paċi, it-tolleranza u l-fehim bis-saħħa tal-edukazzjoni, is-servizz, u d-djalogu.
Wara li naċċettaw lill-Messija Mwiegħedas, jalla Alla l-Omnipotenti jgħinna nsiru eżempji xierqa għall-bqija tad-dinja permezz tal-azzjonijiet tagħna, li jkunu bbażati sew fuq it-tagħlim ġenwin tal-Iżlam.
Jalla Alla jaċċetta t-talb kollu tagħna u l-isforzi tagħna biex naħdmu għat-twaqqif tal-paċi u kif qal Alla lill-Messija Mwiegħedas li: “Se naħdem biex il-messaġġ tagħkom jilħaq l-irkejjen kollha tad-dinja.” Jalla kollha kemm aħna nħabirku għal din il-kawża nobbli u b’hekk insiru riċevituri ġenwini tal-ħniena u l-grazzja ta’ Alla. Ammen.
Irridu nifhmu li, il-fiduċja, trustworthiness, l-onestà u l-verità huma l-pedament ta’ kull relazzjoni tajba. Fil-Koran Imqaddes, Alla jfakkarna ħafna drabi biex inkunu fidili, onesti u sinċiera. Il-Koran Imqaddes dejjem iħeġġiġna biex inkunu fidili u onesti u nsegwu t-triq dritta tal-verità; u persuna ma tistax issir onestà jekk ma tgħidx il-verità (4:70). Il-fiduċja u l-onestà hija t-triq tajba ħafna li wieħed għandu jaqbadha.
Il-fiduċja, l-onestà u l-verità huma tabilħaqq armi kbar ta’ profeti ta’ Alla, l-aspetti kollha tal-ħajja tagħhom għandhom luminożità ta’ verità, fiduċja u onestà. Tabilħaqq, il-fiduċja u l-onestà hija l-ogħla kwalità ta’ karattru tal-bniedem.
___________ Il-Koran Imqaddes ___________
“Jekk tafdaw lil xulxin, dak li jkun fdat għandu jrodd lura dak li kien fdat lilu, u għandu jibża’ minn Alla Sidu. La taħbux ix-xhieda (vera). Min jaħbiha, qalbu tkun tabilħaqq midinba. Alla jaf sew b’kulma tagħmlu.” (2:284)
“Tabilħaqq, Alla jikkmandakom biex troddu lura lil sħabhom dak li fdawkom bih, u jekk tagħmlu ħaqq min-nies, agħmlu ħaqq bil-ġustizzja.” (4:59)
“Intom li temmen, la tittradixxux lil Alla u lill-Messaġġier, u la tittradixxux il-fiduċja, l-obbligazzjonijiet u l-ħwejjeġ fdati lilkom meta intom tafu.” (8:28)
“Dawk li huma għassa tal-fiduċja u l-patti tagħhom (u jħarsu l-onestà tagħhom); u dawk li huma sodi fix-xhidiet tagħhom, u dawk li jħarsu t-talb tagħhom, dawk ikunu fil-Ġonna tassew onorati.” (70:33-36)
___________ Diskorsi tal-Qaddis Profeta Muħammadsa ___________
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, dejjem ta importanza kbira lill-verità u l-onestà, u kien magħruf bħala al-Sadiq (is-sinċier u l-veritier) u al-Amin (il-leali, l-affidabbli u l-onest). Darba ġabar il-familja u n-nies tiegħu taħt muntanja żgħira u qalilhom, “Jekk ngħidilkom li armata kbira qiegħda tistenniekom wara din l-għolja, temmnuni?” Anki jekk kien evidenti li armata kbira ma setgħetx tistaħba wara dik l-għolja żgħira, li kien impossibbli li kien hemm armata u li ma kinux rawha jew lemħuha, xorta qalu għalenija, “Iva, għax inti dejjem għedt il-verità.” Aħna nafu li, inti dejjem mexxejt bl-onestà sħiħa.
It-Torċa, 09.02.2025 | IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Kemm-ildarba esperjenzajna fil-ħajja tagħna ta’ kuljum li meta xi ħadd jixtieq li jkollu xi ħaġa li jħobb, meta finalment jirċeviha kemm isir ferħan bħal donnu li rċieva d-dinja kollha. Naraw li meta t-tfal jirċievu l-ġugarelli tal-għażla tagħhom kemm isiru ferħanin. Meta xi ħadd jirċievi ċ-ċertifikat tal-gradwazzjoni, jew jixtieq l-ewwel karozza jew dar tiegħu, kemm jieħu pjaċir li ma nistgħux nispjegaw bil-kliem.
Jekk il-bniedem ikun daqshekk ferħan meta jkollu xi ħaġa li jixtieqha, xi ħaġa li hija temporanja, aħseb u ara kemm il-bniedem se jkun ferħan meta jsib lil Alla—il-Ħallieq ta’ kulħadd u ta’ kollox.
Għażla ta’ ħabib
Qrajt storja vera impressjonanti li tgħallimna lezzjoni tal-ħajja. Darba raġel kien miexi fit-triq jibki u kien diżappuntat ħafna. Bniedem ta’Alla ltaqa’ miegħu fit-triq u staqsieh, “Għaliex qed tibki?” Hu wieġeb, “Ħabibi ħalliena.” Il-bniedem ta’Alla qallu, “Int kellek taħseb minn qabel. Għaliex kellek ħbiberija ma’ xi ħadd li kellu jmut?”
Xi sbuħija! Kemm hi sabiħa t-tweġiba tal-bniedem ta’ Alla, li fi ftit kliem għallimna lezzjoni għal ħajjitna kollha li dejjem nagħmlu ħbiberija ma’ Dak li hu Etern, li hu Jista’ Kollox, li hu għal Dejjem, li hu Ħaj u qatt ma jmut, jiġifieri, Alla—is-Sid tal-Ħolqien kollu.
Jekk il-bniedem jitgħallem din il-lezzjoni li dejjem iżomm lil Alla l-qofol ta’ ħajtu u jagħtih il-prijorità fuq kull ħaġa oħra, żgur se jgawdi b’mod tajjeb f’din id-dinja u bl-aħjar mod fid-dinja l-oħra.
Teżor li ma jispiċċa qatt
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana jgħid li, jekk inti ssir ħaġa waħda m’Alla, ibqa’ ċert li Alla wkoll se jkun tiegħek. Kieku kont taf, lanqas ġurnata waħda ma kont titnikket fuq id-dinja. Min għandu teżor jibki u jsir imnikket minħabba t-telfa ta’ munita waħda? Kieku kont konxju taʼ dan it-teżor u kont taf li f’kull ħin taʼ bżonn Alla jistaʼ jwettaq il-ħtiġijiet tiegħek, kont tħares lejn id-dinja u l-affarijiet tagħha b’mod daqshekk inkwetanti?
Jiġifieri, Alla hu t-teżor li ma jispiċċa qatt, u d-dinja hi munita waħda li hi bla valur. Għalhekk, huwa ovvju li d-dmir primarju u l-pass importanti li rridu nagħmlu huwa li nagħrfu lil Alla; inħobbu lil Alla; nistabbilixxu relazzjoni soda ma’ Alla; inrabbtu rabta mill-aqwa mal-Mulej, sabiex Hu verament ikun tagħna.
Jekk ir-rikonoxximent tagħna ta’ Alla huwa difettuż, dubjuż u mċajpar, il-fidi tagħna ma tistax tkun tleqq u brillanti. Sakemm ma jkollna l-ebda esperjenza vera tar-rikonoxximent ta’ Alla, permezz tal-attributi Tiegħu, ma nistgħux nixorbu l-ilma frisk tan-nixxiegħa ta’ fehim veru.
Kastell fuq ir-ramel
Jiġifieri, il-fidi dubjuża ma tista’ teħodna mkien. Nistgħu nitilgħu fuq il-muntanja b’nofs sforz? Nistgħu ngħaddu minn eżami bi ftit sforz? Nistgħu nibnu bini bil-briks nofshom lesti? Nistgħu nibnu kastell fuq ir-ramel? Allura kif nippretendu li nistgħu niksbu l-imħabba u l-pjaċir ta’ Alla b’qalb maqsuma, jew b’fidi difettuża u mċajpra?
Alla huwa l-aqwa dawl li qatt jista’ jkun, u jista’ jidher biss bil-qawwa tad-dawl aħħari tal-qalb u r-ruħ. Il-bniedem għandu jagħmel minn kollox, mija fil-mija, biex jistinka bil-kapaċitajiet u l-abbiltajiet kollha tiegħu ħalli jara l-wiċċ sabiħ u leqqien ta’ Alla li Jista’ Kollox.
Għandna bżonn li neħħu d-dubji kollha, u neħtieġu li qalbna tkun affettwata b’mod tant qawwi mill-esperjenza tal-ħniena, il-grazzja u l-qawwa Divina, biex neħilsu mill-passjonijiet li jaħkmuna minħabba d-dgħufija tal-fidi tagħna, u jdawruna lejn id-direzzjoni opposta.
Għalhekk huwa meħtieġ li min ifittex il-verità jokkupa ruħu kontinwament bit-tfittxija tal-fidi vera u ma jqarraqx lilu nnifsu billi jaħseb li huwa fidil li jemmen f’Alla u jevita l-ħażen.
Għax wara l-mewt, is-salvazzjoni perfetta u l-hena vera jaslu biss għal dawk li jibqgħu jfittxu l-verità matul ħajjithom kollha. Hemm, dik il-persuna biss se tikseb salvazzjoni perfetta, prosperità vera u hena reali li kisbet f’din il-ħajja dak id-dawl ħaj u veru li jdawwar lill-persuna, flimkien mal-fakultajiet u l-kapaċitajiet u d-disinji kollha tagħha, lejn Alla li Jista’ Kollox. Dak li jikkawża l-mewt għalkollox lill-ħajja u x-xewqat ħżiena tiegħu, u ruħu tgħaddi minn bidla ġusta u safja.
X’inhu dak id-dawl ħaj u veru?
Hija l-kapaċità mogħtija minn Alla, li ngħidulha ċertezza jew fehim perfett. Din hija s-setgħa li tiġbed bniedem b’idu qawwija minn ħofra mudlama u tal-biża’ u tpoġġiha fuq sfond qawwi u paċifiku.
Meta l-bniedem jasal sa tali pożizzjoni tal-fidi tiegħu, huwa jingħata ċertezza perfetta, u jibda jiġri bħall-ilma, u jgħaġġel bħar-riħ lejn Alla. Din iċ-ċertezza tikkonsma kull ħaġa oħra bħan-nar, u l-bniedem isir ġust, safi u purissimu; u l-bniedem jingħata x-xarba ħelwa tal-imħabba perfetta ta’ Alla li tagħmel il-ġisem kollu ħelu; huwa ħalib delizzjuż, li jeħles lil min jixrob minn kull xewqa għal għotjiet oħra.
Iżda din il-pożizzjoni tista’ tinkiseb biss permezz tat-talb, l-isforz sħiħ, tħabrik kontinwu, sagrifiċċji, is-sagrifiċċju veru tal-ego, il-ġlied vera kontra kull ħażen u l-istinkar għal kull tjubija, li fl-aħħar iwasslu biex jassorbu l-grazzja u l-ħniena ta’ Alla, il-Ħanin. Kemm hu diffiċli dan il-kompitu. Ah! Kemm hi diffiċli din it-triq, iżda, din biss hija t-triq tas-sewwa.
Photo: Pixabay | Pexels.com
It-Torċa, 02.02.2025 | IMAMLaiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Ftit ġimgħat ilu, ħabib tiegħi ċempilli u qalli, “Weġġajt spallti waqt ix-xogħol, għandi l-uġigħ u ma nistax inċaqlaq l-ispalla tiegħi iktar minn ħamsa fil-mija. It-tabib jgħid li se ssir l-operazzjoni.” Qalli li jibża’ mill-operazzjoni u ma jridx imur għall-operazzjoni, u xtaq li jfiq mingħajr l-operazzjoni. Qalli li għandu fiduċja kbira fit-talb u talabni biex nitlob għalih u anke nikteb lill-Kalif, Ħażrat Mirża Masroor Aħmad, il-Mexxej tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana, sabiex jiftakar fih fit-talb speċjali tiegħu għall-fejqan.
Mill-ewwel ktibt lill-Kalif, il-Qdusija Tiegħu, li hu bniedem qaddis u spiritwali ħafna. Huwa tassew bniedem ta’ Alla, li għandu relazzjoni soda ma’ Alla. Il-Qdusija Tiegħu l-Kalif, barra mill-ħames talbiet obbligatorji, iqum billejl filgħodu kmieni, madwar tliet, erba’ sigħat qabel tlugħ ix-xemx, biex iqim lill-Mulej u jfittex il-barkiet u l-ħniena Tiegħu għall-umanità kollha.
Xi ftit ġranet ilu, dak il-ħabib tiegħi mar għand il-physio għall-check-up u mbagħad ġie għandi biex jiltaqa’ miegħi. Kien ferħan ħafna u qalli, “Jiena mfejjaq 75 fil-mija.” Qalli, meta tkellem miegħi l-ewwel darba dwar saħħtu, kien hemm 5 fil-mija ċaqliq fl-ispalla tiegħu, u llum hemm 75 fil-mija ċaqliq. Qalli, “Dan sar minħabba t-talb; din hija xejn ħlief il-barka ta’ Alla.”
L-ikel favorit
Darba jien mort ma’ binti biex nixtru xi ħaġa, imbagħad ħadtha miegħi f’restorant fejn hi tħobb tiekol l-ikel partikolari tagħhom. Wara li ordnajt l-ikel, qaltli, “Papà, nemmen li Alla verament jeżisti u jisma’ t-talbiet u x-xewqat tagħna.” Qaltli, “Ilbieraħ xtaqt li jkolli dan l-ikel, iżda ma għedtlekx.”
Jiġifieri, ix-xewqa innoċenti tagħha sar talb u wasal għand il-Mulej u aċċettaha. Ara, jien ma kontx naf li hi tixtieq tiekol l-ikel favorit tagħha f’dak ir-restorant minkejja t-talb u x-xewqat tagħha. Jien ma kelli l-ebda pjan biex immur hemm, iżda Alla daħħal dan f’qalbi biex neħodha miegħi għall-ikel tal-għażla tagħha f’dan ir-restorant partikolari.
Ktibt dawn ta’ fuq sabiex nifhmu l-eżistenza ta’ Alla. Għax insibu u nagħrfu lil Alla mill-attributi u s-sinjali u bil-qawwa tiegħu.
L-eżistenza tal-moħħ, l-intellett u l-memorja hija verità aċċettata li ħadd fid-dinja ma jiċħad; madankollu xi ħadd qatt ra l-intellett, jew sema’, jew daq, jew xammha? Imma xorta nemmnu fihom u fl-eżistenza tagħhom permezz tal-effetti u l-impatt tagħhom. Bl-istess mod, Alla juri lilu nnifsu permezz tas-sinjali tiegħu.
Insibu lil Alla permezz tat-talb
Għalhekk, il-prova tal-eżistenza ta’ Alla hija l-manifestazzjonijiet tal-qawwa u s-sinjali tiegħu, fosthom it-talb. Verament, l-aċċettazzjoni tat-talb hija prova kbira tal-eżistenza ta’ Alla. Fid-dawl ta’ dan, ippreżentajt żewġ ġrajjiet veri u riċenti lill-qarrejja. Dawn il-ġrajjiet ta’ aċċettazzjoni tat-talb mhumiex prova tal-eżistenza ta’ Alla?
Mingħajr l-iċken dubju, Alla jikxef lilu nnifsu lill-qaddejja veri tiegħu billi jisma’ t-talb tagħhom. Dan huwa mod u mezz meraviljuż u mill-isbaħ biex issib u tesperjenza lil Alla, u kulħadd jista’ jagħmel dan. Kulħadd jista’ jesperjenza u jsib lil Alla permezz tat-talb.
Min hu Alla?
Il-Koran Imqaddes jiddeskrivi lil Alla fil-qosor u b’mod komprensiv, u jwieġeb il-mistoqsija għal min hu Alla, b’mod eċċellenti, li: “F’Isem Alla, Kollu Grazzja, il-Ħanin. It-tifħir kollu għal Alla, Sid id-Dinjiet kollha. Kollu Grazzja, il-Ħanin, Sid Jum il-Ħaqq.” (Il-Koran, 1:1-4)
“It-tifħir kollu lil Alla li ħalaq is-smewwiet u l-art, u għamel id-dlamijiet u d-dawl; madankollu dawk li ma jemmnux jagħmlu (allat oħra) daqs il-Mulej tagħhom.
Huwa li ħalaqkom mit-tafal, imbagħad jiddetermina żmien għal ħajjitkom, u hemm terminu ieħor iffissat li Hu biss għandu għarfien tiegħu, xorta tiddubitaw (minkejja s-sinjali kollha).
Huwa Alla, kemm fis-smewwiet kif ukoll fl-art. Jaf ġewwa tagħkom u barra tagħkom; jaf dak li tostru u dak li turu, u jaf dak kollu li takkwistaw u tiksbu.” (Il-Koran, 6:2-4)
Is-sors tal-paċi
“Huwa Alla, u m’hemm ħadd denju tal-qima ħlief Hu, Dak li Jaf Kollox dwar dak li jidher u dak li ma jidhirx. Huwa l-Ġentili, il-Ħanin. Huwa Alla, u m’hemm ħadd denju tal-qima ħlief Hu, is-Sovran, il-Qaddis, is-Sors tal-Paċi, il-Protettur, is-Setgħani, il-Kontrollur, in-Nobbli.
Qaddis huwa Alla ħafna aktar minn dawk li jassoċjaw miegħu. Huwa Alla l-Ħallieq, il-Kreatur, l-Għammiel. Tiegħu huma l-aktar ismijiet sbieħ. Dak kollu li jinsab fis-smewwiet u fl-art jigglorifikah; u Huwa s-Setgħani, l-Għaqli.” (Il-Koran, 59:23-25)
F’dawn il-versi ta’ hawn fuq, Alla huwa deskritt bħala l-Ħallieq tal-univers kollu, tas-smewwiet u l-art, u tal-umanità kollha; Hu dak li Jaf Kollox, Hu Jista’ Kollox, Hu Qawwi, Hu l-Ewwel u l-Aħħar.
L-għajn tal-ħajja
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya jgħid: “Kemm hu xortih ħażina, tabilħaqq, dak il-bniedem li lanqas biss jaf li għandu Alla b’setgħa fuq kollox!
Il-Ġenna tagħna, tabilħaqq, hija Alla tagħna: l-ogħla tgawdija tagħna hija f’Alla għaliex aħna rajnieh u kull ġmiel jinsab fih (f’Alla). Jaqbel li kulħadd ikollu dan it-teżor, anki jekk wieħed jitlef ħajtu għalih; u din hija ġawhra li għandha tinxtara anki jekk tinkiseb biss billi wieħed jissagrifika lilu nnifsu għalkollox.
O inti li qed tħossok vojt, iġri lejn din l-għajn ħalli l-għatx tiegħek jittaffa. Hija l-għajn tal-ħajja li se ssalvak. X’nista’ nagħmel jien, u kif nista’ nwaħħad din l-aħbar tajba f’moħħok, b’liema tanbur għandi mmur fit-toroq ngħajjat li Dan huwa Alla tiegħek, ħalli kulħadd għandu jisma’. B’liema ingwent għandi nfejjaq lin-nies ħalli jinfetħulhom widnejhom biex jisimgħu!
Jekk inti tassew issir ta’ Alla, mela ibqa’ żgur li Alla jkun tiegħek fis-sew; tabilħaqq Alla jkun tiegħek.”
In-Nazzjon, 30.01.2025| IMAM Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Alla jeżisti? Jekk jeżisti, allura, fejn hu Alla? Dawn huma mistoqsijiet komuni kull meta niddiskutu lil Alla, għax, is-suġġett tal-Mulej dejjem kien tema importanti. Nies ta’ kull età kienu u għadhom ħerqana biex ikunu jafu jekk verament hemmx Alla.
L-Iżlam jippreżenta Alla ħaj, li jikkomunika mal-qaddejja tiegħu bħalma għamel fl-imgħoddi. Huwa li hu Etern, Kollu Setgħani, Jaf Kollox u l-Ħallieq tal-ħwejjeġ kollha. Huwa li jikkastiga l-midinbin, iżda wkoll li jaħfrilhom fejn ikun għaqli li jaħfer.
Alla huwa l-Esseri li Hu ħieles mid-difetti kollha u li jippossiedi l-kwalitajiet perfetti. Alla huwa l-isem ta’ dak l-Esseri li jġorr l-attributi kollha. Alla huwa l-isem personali tal-Mulej, skont l-Iżlam.
Alla għandu ħafna attributi u, skont l-Iżlam, hemm 99 attribut ta’ Alla magħrufa lilna. Madankollu, fit-twemmin tagħna, l-attributi ta’ Alla huma innumerabbli; bla għadd. Alla jgħid fil-Koran Imqaddes: “Ta’ Alla huma l-isbaħ ismijiet, u lil Alla biss jappartjenu l-attributi perfetti kollha. Mela sejħulu bihom.” (7:181)
Jiġifieri, Alla għandu l-attributi perfetti kollha, u juri lilu nnifsu lilna permezz tal-attributi tiegħu, u nistgħu nsibuh skont l-attributi sbieħ tiegħu.
Fejn hu Alla?
Fil-Koran Imqaddes Alla jgħid li: “Ta’ Alla huwa l-Lvant u l-Punent, u kull fejn idduru, se jkun hemm il-wiċċ ta’ Alla. Tabilħaqq, Alla huwa Abbundanti ħafna, u Jaf Kollox. Tiegħu kulma jinsab fis-smewwiet u fl-art; u lilu huma kollha ubbidjenti. Huwa l-Oriġinatur li ħalaq għall-ewwel darba s-smewwiet u l-art; u meta Alla jiddeċiedi xi ħaġa, jgħidilha biss, ‘Kun!’ u hekk tkun.” (2:116-118)
Dawn il-versi juruna li Alla huwa kullimkien. Huwa n-nixxiegħa ta’ kull ġmiel. Il-mistoqsija mhix dik fejn hu Alla, għax, hu kullimkien, imma, li, kif nistgħu nsibu lil Alla?
It-tweġiba hija sempliċi ħafna iżda profonda li, meta nkunu bil-għatx x’nagħmlu normalment? Meta nkunu bil-għatx nippruvaw insibu l-ilma u mmorru f’kull bir, funtana, jew f’mezzi oħra minn fejn inkunu nistgħu nieħdu l-ilma biex naqtgħu l-għatx tagħna. Bl-istess mod, meta aħna spiritwalment għatxana u nixtiequ nsibu lil Sidna għandna nimxu lejh biex insibuh, u biex nissodisfaw il-bżonnijiet spiritwali tagħna.
Id-dawl jidħol jekk t-twieqi u l-bibien huma miftuħin
Id-dawl tax-xemx iġib id-dawl tal-jum, imma min iżomm il-bibien u t-twieqi tiegħu magħluqa jċaħħad lilu nnifsu minnu. “Alla huwa d-dawl tas-smewwiet u tal-art” iżda jekk inżommu l-bibien ta’ qlubna magħluqa kif nistgħu nibbenefikaw mid-dawl Divin?
Għalhekk, fid-dinja spiritwali, id-dawl jasal biss lil dawk li jżommu t-twieqi u l-bibien ta’ qalbhom miftuħin. Huwa l-att ta’ persuna li jassorbi l-grazzja ta’ Alla u bħala riżultat huma jiksbu gwida. Alla mhux inġust. Alla jagħmel żewġ passi lejn persuna li tagħmel pass lejh u jiġri lejn persuna li timxi lejn Alla.
Jekk niftħu qalbna għal Alla, Alla tassew jilluminana
Alla jgħid fil-Koran Imqaddes li, “Lil dawk li jħabirku għalina u jistinkaw għalina, immexxuhom fit-toroq tagħna. Alla tassew huwa ma’ dawk li jagħmlu t-tajjeb.” (29:70)
Jiġifieri, jekk il-bniedem jiftaħ qalbu għal Alla, Alla tassew jilluminah; dawk li jistinkaw biex isibu lill-Mulej, Alla żgur jiggwidahom lejn il-mogħdijiet Tiegħu. Iżda, irridu nibdew il-vjaġġ lejn Alla. Jekk għandi nasal sal-Belt, għandi nibda l-vjaġġ tiegħi lejn il-Belt. L-istess jgħodd meta nixtieq li nasal għand il-Mulej.
Huwa ’l bogħod iżda fl-istess ħin qrib ħafna
Il-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana jispjega dan is-suġġett b’mod tajjeb ħafna ta’ fejn hu Alla u jgħid:
“Huwa viċin u fl-istess ħin ’il bogħod; u Huwa jinsab ’il bogħod iżda fl-istess ħin viċin. Huwa jista’ jimmanifesta Ruħu f’kull forma għal dawk li għandhom l-esperjenza tal-viżjonijiet iżda Huwa la għandu ġisem u lanqas sura. Huwa jinsab fuq kulħadd imma ma jistax jingħad li hemm xi ħadd taħtu. Huwa jinsab fuq it-tron Tiegħu, iżda ma jistax jngħad li Huwa ma jinsabx fuq l-art. Huwa jgħaqqad fih innifsu l-kwalitajiet perfetti kollha u Huwa manifestazzjoni tal-foħrija ġenwina kollha.
Huwa n-nixxiegħa tal-eċċellenzi kollha u jgħaqqad fih Innifsu l-poteri kollha. Kull grazzja tinbet minnu u kollox jirritorna Lejh. Huwa s-Sid tas-saltniet kollha u jippossiedi kull kwalità perfetta. Huwa ħieles minn kull difett u dgħufija.
Tgħodd Lilu biss il-qima ta’ dawk kollha li jinsabu fl-art u fis-sema. Xejn mhu lil hinn mill-qawwa Tiegħu. L-erwieħ kollha u l-kapaċitajiet tagħhom u l-materji kollha u l-ħiliet tagħhom huma l-ħolqien Tiegħu. Xejn ma jimmanifesta ruħu mingħajrU.
Huwa jimmanifesta Ruħu lil nies devoti
Huwa jimmanifesta Ruħu bis-saħħa tal-qawwiet Tiegħu u l-għeliem Tiegħu u aħna nsibuH biss bis-saħħa Tiegħu. Huwa jimmanifesta Ruħu lid-devoti u jurihom il-poteri Tiegħu. B’hekk Huwa jiġi rikonoxxut u b’hekk tiġi rikonoxxuta l-mogħdija Tiegħu li għandha l-approvazzjoni Tiegħu.
Huwa jara mingħajr għajnejn fiżiċi, jisma’ mingħajr widnejn fiżiċi u jitħaddet mingħajr ilsien fiżiku. Hija l-Qawwa Tiegħu li l-ħajja joħloqha mix-xejn. Hekk kif inti tilmaħ f’ħolma, Huwa joħloq dinja sħiħa mingħajr l-għajnuna tal-materja u juri bħala preżenti dak li huwa mortali u li ma jeżistix. Hekk huma l-poteri kollha Tiegħu.
Iblah hu dak li jiċħad il-qawwiet Tiegħu u agħmi hu dak li mhux konxju tal-profondità tagħhom. Huwa jagħmel kollox u jista’ jagħmel kollox ħlief dak li mhux konsistenti mad-dinjità Tiegħu jew jopponi l-wegħda Tiegħu. Huwa ħaġa waħda fl-Esseri Tiegħu u fl-attributi Tiegħu u fl-għemejjel Tiegħu u fil-qawwiet Tiegħu.”
It-Torċa, 26.01.2025 | Imam Laiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
Ir-reliġjon kienet, hija u se tibqa’ strument mill-aqwa għar-riformazzjoni u t-trasformazzjoni tal-bniedem. Il-bniedem ta’ kull żmien dejjem kien fil-bżonn li jkun aħjar moralment, soċjalment, spiritwalment u anke finanzjarjament. Ir-reliġjon dejjem ipprovdiet is-soluzzjonijiet lill-bniedem f’kull qasam tal-ħajja tiegħu. Kull meta l-bniedem kien fil-bżonn, anke fil-mumenti koroh u mudlama, ir-reliġjon kienet dejjem hemm biex tixgħellu u tagħtih id-dawl fl-aktar mumenti mudlama u biex tiggwidah lejn il-mogħdijiet it-tajba.
Iżda, sfortunatament, ir-reliġjon ma kinitx apprezzata kif suppost kellha tkun. Anke fid-dinja tal-lum insibu għadd sostanzjali ta’ nies li għandhom biża’ mir-reliġjon b’mod ġenerali u mill-Iżlam b’mod partikolari. Minflok li jitgħallmu l-prinċipji tal-ħajja, qed jibżgħu mir-reliġjon.
Irridu nifhmu u nagħmlu distinzjoni ċara bejn ir-reliġjon u dawk li jemmnu fir-reliġjon. Mhijiex reliġjon li toħloq problemi jew tiggwida biex toħloq diżordni fl-art, u tagħmel il-ħajja tan-nies orribbli; pjuttost, sfortunatament ħafna, huma n-nies li jinterpretaw ħażin it-tagħlim reliġjuż għall-iskopijiet u l-benefiċċji personali tagħhom. Huma n-nies li jużaw l-isem tar-reliġjon għall-interessi personali tagħhom u jagħtu isem ħażin lir-reliġjon. Fir-realtà, ir-reliġjon hija sors ta’ paċi, armonija, fratellanza u benesseri tar-razza umana kollha.
Minflok il-biża’, nitgħallmu
Għalhekk, minflok li nibżgħu u nitbiegħdu mir-reliġjon, għandna biex nuru x-xewqa ħerqana tagħna li nitgħallmu u nitkixxfu dwar ir-reliġjon. Għalhekk, nitlob li intom il-qarrejja tkunu dawk li tfittxu li tagħrfu l-essenza vera u l-bżonn ġenwin għar-reliġjon mill-qigħan ta’ qlubkom.
Illum, nixtieq nikteb partikolarment dwar l-Iżlam li, bħala reliġjon, taħsbu li hija theddida jew sors għall-paċi? Għax, kif diġà għedt, in-nies jibżgħu ħafna partikolarment mill-Iżlam, u jaħsbu li l-Iżlam huwa theddida għall-paċi u l-benesseri dinjija. Huwa fatt li ħafna drabi jsiru għadd ta’ interpretazzjonijiet ħżiena tal-Iżlam u għalhekk it-tagħlim tiegħu jkun mibdul għalkollox b’tali mod li tingħata l-impressjoni li, allaħares, l-Iżlam ma jgħallem xejn ħlief l-estremiżmu u l-krudeltà.
Naħseb li, f’dinja mimlija kunflitti u tensjoni, it-tagħlim tal-Iżlam xi kultant ma jinftihemx; iżda fir-realtà l-Iżlam mhuwa xejn ħlief reliġjon ta’ paċi, imħabba, u mogħdrija. Il-kelma ‘Iżlam’ ġejja mill-kelma Għarbija ‘Salaam’ li tfisser sliem u paċi. L-Iżlam jgħallem il-paċi ma’ Alla, il-paċi ma’ ħutna l-bnedmin, u l-paċi miegħek innifsek.
Alla hu Dejjem Ħanin
Barra minn hekk, Alla li jippreżenta l-Iżlam għandu n-natura tal-imħabba u l-ħniena. Alla li naduraw u li nemmnu li hu omnipotenti hu kompletament sovran u għalhekk għandu l-qawwa li jagħmel kollox u kulma jrid. Fl-istess ħin, hu Dejjem Ħanin. Għalhekk, Alla l-Ħanin, fil-Koran ta lin-nies l-aħbar tajba li l-ħniena u l-kompassjoni tiegħu qegħdin hemm għal kulħadd.
Għalhekk, wieħed mill-aktar prinċipji fundamentali tal-Iżlam huwa t-twemmin li Alla huwa ġentili, ħanin u ġeneruż. Kull kapitlu tal-Koran Imqaddes jibda billi jenfasizza dawn il-karatteristiċi ta’ Alla: “F’isem Alla, Mimli Grazzji, Dejjem Ħanin.”
Dan isaħħaħ il-bażi tat-twemmin sħiħ Iżlamiku, għaliex jenfasizza li n-natura ta’ Alla hija msejsa fuq il-mogħdrija u l-ħniena. L-Iżlam, hekk kif mgħallem fil-Koran Imqaddes, jiggwidana lejn il-paċi, ir-rispett reċiproku, u l-fehim. Il-Koran jgħallimna: “Jekk jerqsu lejn il-paċi, mela ersqu lejn il-paċi intom ukoll; u afdaw f’Alla.” (8:62)
Dejjem insegwu t-triq tal-paċi
Hawnhekk naraw li l-Iżlam ma jiddefendix il-vjolenza u l-aggressjoni. Anzi jħeġġiġna lilna l-Musulmani biex insegwu t-triq tal-paċi kull meta hu possibbli. Fil-fatt, il-Qaddis Profeta Muħammad, il-paċi tkun fuqu, hu deskritt bħala l-ħniena għall-umanità kollha: “Aħna ma bgħatnikx ħlief bħala ħniena għan-nies kollha.” (21:108)
Għalhekk, meta naqraw dwar il-ħajja tal-Profeta Muħammad, insibu li għat-twaqqif tal-paċi soċjali, hu jista’ jitqies bħala dawl li jixgħel it-triq għall-armonija dejjiema. Huwa għallimna dwar il-kundizzjonijiet tal-paċi għall-popli kollha u għaċ-ċirkostanzi kollha.
Pereżempju, ir-rispett u l-armonija bejn ir-reliġjonijiet huwa fundamentali għat-twaqqif tal-paċi; imdawlin mit-tagħlim tal-Koran Imqaddes, il-Musulmani jemmnu fil-profeti ta’ Alla kollha u jirrispettawhom b’qalbhom kollha.
Barra minn hekk, aħna tassew nemmnu fil-verità tal-profeti kollha u nagħrfu li dawn intbagħtu biex iqarrbu lill-umanità lejn Alla Omnipotenti, biex jgħallmu l-moralità u biex iwaqqfu l-valuri umani universali, bħal-libertà tal-kuxjenza, il-ġustizzja u s-simpatija umana. Meta tqis dan kollu, kif jista’ jkun li aħna ma nirrispettawx jew ma nonorawx ir-reliġjonijiet l-oħra jew is-segwaċi tagħhom?
Ir-rikonċiljazzjoni u l-paċi huma l-aħjar
Il-Koran Imqaddes jenfasizza ħafna fuq il-paċi u jgħid li: “Ir-rikonċiljazzjoni, l-armonija, it-tolleranza u l-paċi huma tassew l-aħjar.” (4:129)
Ħafna jaħsbu u jsaqsu, għaliex allura l-Musulmani ngħataw permess biex jiġġieldu?
Hawnhekk, ukoll għandna nifhmu li l-Koran Imqaddes jippermetti lill-Musulmani għall-battalja difensiva biss, bl-għan li jitwaqqfu l-ħruxijiet fis-soċjetà minħabba r-reliġjon. Għalhekk il-Koran jgħid li meta l-għedewwa jieqfu mill-ġlied, intom ma tistgħux tkomplu bil-ġlied, għax xogħolkom huwa li tistabbilixxu l-paċi u mhux il-ġlied.
Il-prinċipji u l-istruzzjonijiet ċari tal-gwerra
Għaldaqstant, anki fl-għoti tal-permess tal-ġlied, ingħatajna prinċipju importanti dwar id-difiża u t-twaqqif tal-paċi. Anke meta l-Musulmani jiġu sfurzati jiġġieldu, anke f’ċirkustanzi bħal dawn ta’ gwerra difensiva, l-Iżlam jagħti struzzjonijiet ċari lill-Musulmani, li: l-ebda mara ma tinqatel; ma jinqatlux it-tfal; ix-xjuħ ma jiġux imfixkla u mxekkla; l-ebda persuna ma tingħata n-nar; l-ebda annimal ma jinqatel; ma jitqaċċtux is-siġar; ma jingħad xejn lir-refuġjati, lill-persuni reliġjużi; il-postijiet tat-talb bħal kunventi, knejjes, sinagogi u moskej jiġu protetti f’kull ċirkostanza.
Dawn il-prinċipji kollha juru biċ-ċar li l-Iżlam bħala reliġjon mhuwiex it-theddida, iżda huwa sors għall-paċi ġenwina.
Dawn l-istruzzjonijiet ingħataw lill-Musulmani kważi 1500 sena ilu, li ma jinstabu mkien fid-dinja, lanqas fid-dinja hekk imsejħa moderna u ċivilizzata li ngħixu fiha. Is-sitwazzjoni f’Gaża, il-Palestina, hija evidenti minnha nfisha, meta jitwaddbu l-bombi mis-smewwiet, meta l-missili jintefgħu fuq l-ibliet u l-abitazzjonijiet, bla diskriminazzjoni u bl-addoċċ.
It-Torċa, 19.01.2025 | IMAMLaiq Ahmed Atif – amjmalta@gmail.com
“L-għawġ li laqatkom (ġej) minħabba dak li għamlu jdejkom. Alla jinjora u jħassar ħafna (minn ħtijietkom).” (42:31) “Onfqu għal Alla u la tintremewx fil-qerda b’idejkom stess. Agħmlu l-ġid; Alla tassew iħobb lil dawk li jagħmlu t-tajjeb.” (2:196)
Dawn il-versi tal-Koran Imqaddes jispjegaw u jwissu li jekk il-bniedem isir jaf ir-realtà u l-verità u jibqa’ jiċħadhom, huwa stess ikun it-tort ta’ kull sfortuna li tiġrilu. Għalhekk, bl-għerf u l-għaqal jeħtieġ li meta l-bniedem isir jaf il-verità għandu, minflok jiċħadha, jaċċettaha b’mod ġenwin u b’qalb kollha. Għax, it-tiċħid tal-verità ma jħassarx il-verità. Pereżempju, jekk wara tlugħ ix-xemx xi ħadd jgħid li m’hemmx xemx, jagħmel sens?
Li ma tagħrafx ir-realtà ma jistax iwassal għan-nuqqas tar-realtà, jew, l-injoranza ma tistax tkun argument għan-nuqqas ta’ eżistenza. Allura, huwa importanti li jekk ma nafux xi ħaġa, nagħmlu ftit riċerka u, meta nsiru nafu, nipprattikaw.
20 minuta minn ħajtek
Simili huwa l-każ tat-tipjip, li, nafu l-konsegwenzi u l-ħsara tat-tipjip tajjeb ħafna, sa tali punt li anke fuq il-pakketti tas-sigaretti jissemmew b’mod ċar il-ħsarat u l-perikli tat-tipjip. Biex jaċċertaw dan, anke stampi huma inklużi fuq il-pakketti tas-sigaretti. Ħabib tiegħi, kull meta narah ipejjep, dejjem indawwar il-pakkett tas-sigaretti lejh biex niġbed l-attenzjoni tiegħu għall-messaġġ li, ‘it-tipjip joqtol’. Hu dejjem iwieġeb bid-daħk, “Iżda bil-mod bil-mod.”
Studju ġdid li sar fir-Renju Unit juri li kull sigarett li tpejjep qed inaqqas 20 minuta minn ħajtek, jiġifieri, it-tipjip inaqqar 10 snin minn ħajjet il-bniedem. Fil-verità, it-tipjip iġib biss ħsara. Fil-każ ta’ Malta, mal-500 persuna kull sena jmutu minħabba problemi relatati direttament mat-tipjip.
Huwa xokkanti, hux? Allura għaliex in-nies jirrikorru għat-tipjip?
Il-miraġġ fid-deżert
Qrajt ħafna u ddiskutejt ħafna man-nies li jpejpu, iżda ma sibt l-ebda raġuni valida għat-tipjip, bħalma m’hemm l-ebda raġuni valida għad-drogi u l-użu tas-sustanzi. Ir-raġuni li jippreżentaw dawk in-nies, huwa biss bħal miraġġ fid-deżert.
Naħseb li l-vizzju tat-tipjip jew l-użu tad-drogi jipprovdu xi tip ta’ serħan temporanju, u ħarba mir-realtajiet ħorox tal-ħajja. Minflok li l-bniedem jiffaċċja u jikkontrobatti l-isfidi tal-ħajja, qed isib żvog ħafna drabi fit-tipjip u xi kultant fid-drogi.
Il-vizzju ta’ kwalunkwe tip huwa ħażin, għax, jisraq l-indipendenza tal-persuna u jagħmel lill-persuna dipendenti fuq il-vizzju u d-dipendenza.
Iżda, fir-realtà, ir-raġunijiet kollha kemm huma favur it-tipjip jew l-użu tad-droga huma bħal miraġġ f’deżert, fejn wieħed bil-għatx jaħseb li hemm l-ilma sakemm, meta jasal għalih, isib li hija biss illużjoni. In-nies li għandhom ċerti vizzji jaħsbu li dawn il-vizzji jistgħu jaqtgħu l-għatx tagħhom iżda dawn mhumiex aktar minn miraġġ f’deżert.
Minħabba l-avvanz tax-xjenza, insibu ħafna modi u mediċini għall-kura u l-fejqan, iżda l-problemi relatati mas-saħħa baqgħu jiżdiedu.
Xi wħud mill-kawżi ewlenin li jikkonċernaw il-problemi tas-saħħa huma t-tipjip, l-alkoħoliżmu u l-użu tad-droga. It-tipjip huwa komuni ħafna u legali — ukoll faċilment disponibbli u aċċessibbli għal kulħadd. It-tabakk jew it-tipjip huwa wieħed mill-kawżi ta’ mard sever u fatali bħall-kanċer, il-pressjoni għolja tad-demm, l-ażma, il-problemi tal-ġilda u l-attakk tal-qalb.
It-tabakk joqtol aktar minn 8 miljun ruħ kull sena
Skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, “l-epidemija tat-tabakk (jew it-tipjip) hija waħda mill-akbar theddidiet għas-saħħa pubblika li qatt iffaċċjat id-dinja”, u toqtol aktar minn 8 miljun ruħ kull sena, inklużi madwar 1.3 miljun persuna li ma jpejpux iżda huma esposti għal nies oħra li jpejpu. Jiġifieri ma jpejpux, iżda, fit-triq jew f’postijiet oħra, in-nies ta’ madwarhom ipejpu u jieħdu d-duħħan tagħhom. Għalhekk, mhux biss huwa importanti li ma npejpux, iżda, għandna noqogħdu ’l bogħod anke mid-duħħan tas-sigaretti.
F’dak li għandu x’jaqsam mal-Iżlam, is-sustanzi u x-xorb kollha huma pprojbiti minħabba li huma meqjusa li jagħmlu ħsara. L-Iżlam jgħid li kull ħaġa li tagħmel il-ħsara għas-saħħa fiżika u spiritwali tagħna mhix permessa; anki jekk għandhom ‘xi vantaġġi għan-nies; iżda l-ħsarat u l-iżvantaġġi tagħhom huma akbar mill-vantaġġi tagħhom’, (Il-Koran, 2:220).
Jekk l-iżvantaġġi jkunu akbar mill-vantaġġi…
Dan il-vers jenfasizza b’mod ċar ħafna li anki jekk xi ħaġa għandha xi benefiċċji, iżda tikkawża aktar ħsara lis-saħħa fiżika u spiritwali tagħna, mela hija pprojbita. Jiġifieri, jekk nafu li l-ftuħ tal-bieb se jeħodna lejn id-dnub, aħjar li ma niftħuhx, anke t-tieqa; jekk il-ftuħ tal-bieb huwa ta’ periklu, aħjar li anke nżommu t-tieqa magħluqa. Jekk nafu li jekk inħallu l-bieb miftuħ jista’ jidħol il-ħalliel biex jisraq, huwa għaqli li anke nżommu t-tieqa magħluqa.
Kemm hi sabiħa! L-għan huwa li l-bniedem jibqa’ sod u b’saħħtu fiżikament kif ukoll moralment u spiritwalment.
Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, jispjega aktar dan u jgħid: “Dak kollu li jikkawża l-ħsara f’ammonti kbar, doża żgħira minnu hija wkoll illegali.”
Iċċaħħdu minn kull tip ta’ sustanzi
Nixtieq nikkwota xi siltiet mill-kitbiet tal-Fundatur tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana li jitfgħu aktar dawl fuq dan is-suġġett, fejn hu jwissi u jfakkarna li x-xorb u s-sustanzi mhux biss jagħmlu ħsara fiżika lil ġisimna, imma wkoll iħallu effett fuq l-ispiritwalità tagħna. Huwa jikteb:
“Kunu devoti u ibżgħu minn Alla, ħalli tgħixu ħajja itwal, u tkunu mbierka minn Alla. Wisq dħul f’għajxien lussuż, faċli u irresponsabbli huwa saħta.”
“Intom l-għaqlin! Kunu afu li din id-dinja mhix eterna, allura ħudu ħsieb tagħkom infuskom. Evitaw kull immoderazzjoni u ċċaħħdu minn kull tip ta’ sustanza. Mhux ix-xorb biss li jirrovina lill-bniedem. Il-loppju, il-kannabis, iċ-charas, il-bhang, it-tarhi u sustanzi oħra huma qerrieda wkoll. Jeqirdu l-moħħ u jiddistruġġu l-ħajjiet. Għalhekk, aħarbu mis-sustanzi kollha. Jiena ma nistax nifhem kif wieħed ikun irid jaqbad dawn il-vizzji meta, sena wara l-oħra, jeqirdu l-ħajjiet ta’ eluf ta’ vvizzjati—biex ma nsemmux it-turment tal-ħajja li jmiss.”
 | Nemat Ali on The life of humility and … |
| Nemat Ali on Interfaith Diversity Week 2024… |
| Nemat Ali on Is the Holy Quran inspired by… |
 | prayer time on The Holy Quran – A Casket of… |
 | prayer time on The Holy Quran – A Casket of… |
Ahmadiyya Muslim Jamaat Malta 