Image: ITTIGallery/Shutterstock.com

L-għana veru tal-qalb f’dinja kompetittiva

L-għana ma tinsabx fl-abbundanza tal-ġid, iżda l-ġid veru huwa l-għana tal-qalb. L-għana veru jfisser sodisfazzjon, kuntentizza, u li tkun ġeneruż u b’qalb kbira. Fil-fatt, il-ġid veru ma jitkejjilx mill-pussess, iżda mill-istat tar-ruħ. Għalhekk, irridu nifhmu din il-filosofija profonda li d-dinjità vera ma tinsabx fl-art tal-irħam, il-kastelli jew fil-lussu materjali, iżda fl-għana spiritwali.

It-Torċa, 19.04.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Id-dinja li ngħixu fiha qed issir dejjem aktar kumplessa. Qed naraw l-arroganza tipprevali fuq ir-raġuni, il-possibbiltà tiġi żbaljata mad-dritt, u l-ksur tal-liġijiet morali, etiċi u internazzjonali jsir komuni. It-tfittxija bla waqfien għar-rebħa akkost ta’ kollox tidher li qed tifforma l-ordni globali tal-ġurnata.

Il-ħajja moderna saret kompetittiva wisq. L-individwi spiss jiffunzjonaw bħal magni, jistinkaw biex iwettqu ambizzjonijiet u xewqat għoljin—spiss mhux realistiċi u bla bżonn. Jidher li l-umanità tinsab maqbuda f’tellieqa lejn destinazzjoni inviżibbli u li ma tintlaħaqx. Imma huwa dan tassew l-iskop tal-eżistenza tagħna? Il-bnedmin inħolqu sempliċement biex jiġru wara s-suċċess materjali? L-għan aħħari tal-ħajja huwa l-akkumulazzjoni tal-ġid, il-poter u l-fama?

Sakemm ma jkunx hemm bilanċ fl-ambizzjonijiet u x-xewqat tagħna, dawn se jkunu nieqsa minn kwalunkwe paċi, sodisfazzjon u kuntentizza. Dawk in-nies li jqattgħu l-ġranet u l-iljieli tagħhom fit-tfittxija tal-ġid, il-poter u l-fama biss, bilkemm isibu trankwillità vera tal-moħħ, sodisfazzjon tal-qalb jew kuntentizza tar-ruħ.

L-għana tal-qalb

Ħafna minna esperjenzajna personalment jew osservajna li aktar ma wieħed jakkumula ġid materjali, aktar jista’ jsir vulnerabbli għar-regħba, ix-xewqa bla rażan, l-għira, u x-xħuħija. L-ewwel persuna tagħmel minn kollox biex tiġbor u takkumula l-ġid, imbagħad issir l-iskjav tiegħu u tibża’ biex ma titilfux. Din il-gwerra bejn iżjed u iżjed ġid u l-biża’ tat-telf ta’ dak il-ġid ma jħallix ’il-bniedem jistrieħ u jkollu serenità u paċi ġewwiena.

Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, offra għarfien profond dwar ir-realtà vera tal-għana; huwa qal: “L-għana ma tinsabx fl-abbundanza tal-ġid, iżda l-ġid veru huwa l-għana tal-qalb.”

Dan it-tagħlim ifakkarna li l-għana veru mhuwiex li persuna għandha ħafna ġid. Pjuttost, persuna tassew għanja hija dik li hija kuntenta minn ġewwa, sodisfatta b’qalbha, grata għall-barkiet ta’ Alla anke jekk għandha ftit ġid tad-dinja, u ġeneruża li tonfoq b’ġenerożità sħiħa fil-kawża ta’ Alla u għall-benesseri tal-umanità. Fil-qosor, l-għana veru jfisser sodisfazzjon, kuntentizza, u li tkun ġeneruż u b’qalb kbira.

L-akbar provvediment huwa t-tjieba

Il-Qaddis Profeta Muħammad għallem ukoll li fost l-aktar dnubiet gravi hemm il-gideb, l-akbar ġid huwa l-ġid tal-qalb, u l-aqwa provvediment huwa t-tjieba. Il-ġid veru ma jitkejjilx mill-pussess, iżda mill-istat tar-ruħ.

Diskors wieħed jispjega din il-verità b’mod sabiħ: “L-għana jinsab fil-qalb u l-faqar jinsab fil-qalb. Kull min hu għani f’qalbu ma jiġrilux ħsara, jiġri x’jiġri fid-dinja. Kull min hu fqir f’qalbu qatt ma jkun sodisfatt, ikun kemm ikun jippossjedi.”

Tabilħaqq, inqas ma persuna tkun okkupata bit-taqbid tad-dinja, aktar ma tkun sodisfatta u kuntenta.

Għalhekk, irridu nifhmu din il-filosofija profonda li d-dinjità vera ma tinsabx fl-art tal-irħam, il-kastelli jew fil-lussu materjali, iżda fl-għana spiritwali.

Nikkompetu ma’ xulxin fit-tjubija

Il-Koran Imqaddes jipprovdi direzzjoni ċara u ta’ ispirazzjoni rigward il-kompetizzjoni vera u jgħid: “Kulħadd għandu għan li jiddominah. Aħna nistabbilixxu dan l-għan għalikom, mela, ikkompetu ma’ xulxin fit-tjieba u f’għemejjel tajba. Tkunu fejn tkunu, Alla jġibkom ilkoll flimkien (biex tagħtu kont tal-għemejjel tagħkom). Żgur li Alla għandu l-qawwa li jagħmel dak kollu li jrid.” (Koran Imqaddes, 2:149)

Dan il-vers ibiddel il-mira tal-kompetizzjoni mill-qligħ tad-dinja għall-eċċellenza morali u spiritwali.

Ir-Raba’ Kalif tal-Komunità Ahmadiyya Musulmana jispjega b’mod profond u għaqli din il-gwida Iżlamika u jgħid: “F’din id-dikjarazzjoni qasira, l-għerf bla limitu huwa miġbur u ppriservat b’mod mirakoluż. Huwa jservi bħala prinċipju li jagħti gwida dwar kull tip ta’ kompetizzjoni f’kull qasam possibbli. It-tjieba hija l-aqwa. Hija għandha tkun l-għan aħħari. Hija fiha nfisha għandha tkun l-objettiv ta’ kull kompetizzjoni. Kull tip ta’ fottiment u kattiverija jridu jitwarrbu kompletament f’tebqa t’għajn.

Rari n-nies jintebħu li l-vera trankwillità tal-moħħ u tal-qalb jinsabu fil-kwalità tat-tjieba ta’ dak li jkun u mhux f’xi bravura favoluża li wieħed ikun kiseb b’mezzi ħżiena u qarrieqa. Dawn l-individwi qatt ma jkunu fil-paċi la mas-soċjetà u lanqas magħhom infushom.  Għad-dinja inġenerali, huma jippreżentaw immaġni ta’ kisbiet kbar u sodisfazzjon konsegwenzjali iżda hija aktar rebħa vojta milli suċċess reali.”

Din il-perspettiva ssejħilna biex niddefinixxu mill-ġdid is-suċċess. Minflok ma nikkompetu għas-superjorità materjali, għandna nistinkaw biex nirbħu lil xulxin fit-tjieba, il-ġustizzja u fis-servizz lill-umanità. Imbagħad biss nistgħu niksbu paċi dejjiema, kemm fina nfusna kif ukoll fid-dinja ta’ madwarna.