Image: Maria Marganingsih/Shutterstock.com

Il-Gratitudni: Barka u Rimedju mill-aqwa kontra l-Kburija

Il-Leħen, 11.10.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Jekk naħsbu ftit fuq l-univers u fuq il-ħolqien tal-bniedem, insibu li qabel ma Alla ħalaq lill-bniedem, Huwa kien diġà ħalaq għadd kbir ta’ barkiet u affarijiet li l-bniedem kellu bżonn.

Wieħed mill-attributi ta’ Alla li jissemma fil-Koran Imqaddes huwa Ar-Rahman, jiġifieri Dak li juri ħniena kbira u abbundanti. Il-ħniena ta’ Alla tingħata lill-ħolqien kollu, u din il-ħniena mhijiex biss għal dawk li jemmnu, iżda għal dawk kollha li Alla ħalaq.

Dak kollu li għandna bżonn u li fuqu tiddependi ħajjitna huwa rigal u favur minn Alla. Huwa jipprovdilna dawn il-barkiet qabel ma nkunu għamilna xi ħaġa biex ħaqqniehom, anzi saħansitra qabel ma nitwieldu u mingħajr ma nitolbuhom.

Din il-ħniena u l-grazzja ta’ Alla żgur li għandhom iwassluna biex inkunu grati lejh. Fil-fatt, dan kien ukoll it-tagħlim tal-profeti kollha ta’ Alla lill-popli tagħhom, li jkunu qaddejja grati lejn il-Mulej tagħhom.

Il-gratitudni hija wkoll waħda mill-ewwel valuri u drawwiet tajbin li nitgħallmu fid-dar u fl-iskola. Sa minn meta nkunu żgħar, nitgħallmu ngħidu “grazzi” meta xi ħadd jagħmlilna xi ħaġa tajba. Għalhekk, li nkunu grati lejn Alla u lejn nies oħra huwa importanti ħafna u juri x’tip ta’ nies aħna, u juri l-karattru tagħna.

Il-gratitudni twassal għall-barka

Meta nkunu grati, inkunu qed niftħu l-bibien għal aktar barkiet, ħniena u grazzja minn Alla l-Imbierek. Fil-Koran Imqaddes, Alla jgħid li, “Jekk tkunu grati, jekk tiżżu ħajr (ta’ kulma għamilt magħkom, u tajtkom), tabilħaqq inżidkom fil-barkiet, u żgur li nagħtikom aktar favuri.” (14:8)

Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, għex skont dan it-tagħlim b’mod eżemplari. Huwa kien jitlob lil Alla b’ħafna devozzjoni. Darba ġie mistoqsi għaliex kien jitlob daqshekk, meta Alla kien diġà wiegħdu s-suċċess u r-rebħa. Huwa wieġeb, “M’għandix inkun qaddej grat lejn il-Mulej tiegħi?”

Dan jgħallimna wkoll li aktar ma jkollna barkiet, aktar għandna nkunu grati. Il-gratitudni tgħinna wkoll nipproteġu lilna nfusna mill-kburija u mill-arroganza. Meta persuna tara kull suċċess, kull ħaġa tajba u kull barka bħala rigal mingħand Alla l-Ħanin, u tibqa’ grata lejh, hija tkun protetta mill-kburija, mill-arroganza, mill-ftaħir u milli turi ruħha aħjar minn ħaddieħor.

Iż-żerriegħa tal-kburija u tal-arroganza

Imma jekk persuna taħseb li s-suċċess tagħha ġej biss mill-kapaċità, mix-xogħol iebes u mill-intelliġenza tagħha stess, tkun qed tħawwel iż-żerriegħa tal-kburija u tal-arroganza f’qalbha. Din iż-żerriegħa tista’ tikber u ssir bħal siġra kbira, sakemm twassal lill-persuna titbiegħed mit-triq it-tajba u ssegwi t-triq tax-Xitan.

F’dak il-mument, il-persuna tibda taħseb li l-ġid u l-poter tagħha huma s-saħħa tagħha stess. Tista’ tibda temmen li l-flus u l-poter tagħha jistgħu jipproteġuha minn kull diffikultà u problema, u li bil-ġid u bl-influwenza tagħha tista’ tixtri kollox. Imma dan huwa nuqqas ta’ għerf u ta’ fehim.

Jekk persuna tuża l-ġid u l-poter tagħha waqt li tiftakar li dawn huma barkiet minn Alla, u tibqa’ grata għalihom, Alla jkompli jkabbar dawn il-barkiet u jżommha wkoll fit-triq it-tajba.

Għaliex xi nies ikollhom xi problema?

Kuljum naraw eżempji ta’ nies li, minħabba l-ġid u l-poter tagħhom, isiru aktar u aktar kburin, u fl-aħħar jispiċċaw jiffaċċjaw xi problema jew diffikultà. Għaliex jiġri dan?

Dan jiġri għax, minflok jibqgħu grati, jibdew jiddependu fuq il-ġid u l-poter tagħhom. Minn dan titwieled l-arroganza, u l-arroganza hija l-għerq ta’ ħafna ħażen.

Għalhekk, għandna dejjem nagħmlu l-gratitudni waħda mill-aktar kwalitajiet importanti f’ħajjitna. Għandna nirringrazzjaw lil Alla għall-barkiet kollha Tiegħu, nużawhom b’mod tajjeb u qatt ma nħallu l-ġid, is-suċċess jew il-poter jagħmluna kburin jew arroganti.