Image: Andrei Askirka/Shutterstock.com

Kif il-Paċenzja u l-Gratitudni jistgħu jbiddlulna Ħajjitna

It-Torċa, 25.10.2026 | Imam Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Ir-reliġjon hija mezz ta’ bidla u titjib kemm għall-individwi kif ukoll għas-soċjetajiet. Ir-reliġjon tgħallem lill-bniedem kif jibni rabta qawwija mal-Ħallieq u mal-ħolqien Tiegħu, u kif inaddaf lilu nnifsu minn kull ħażen u vizzju.

Ir-reliġjon tippreżenta regoli, prinċipji, virtujiet, valuri u gwida li jgħinu biex jinħolqu individwi u soċjetajiet ta’ valur, rispett u qalb tajba lejn xulxin. Ir-reliġjon tiftaħ it-triq għal bidla speċjali fil-bniedem, tant li jista’ jikseb il-Ġenna sa minn din il-ħajja stess.

Kull tagħlim tar-reliġjon huwa lezzjoni ta’ valur li fiha għerf u raġuni kbira, u għalhekk qatt m’għandna ninjorawh. Fost dawn il-virtujiet prezzjużi hemm il-paċenzja u l-gratitudni. Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, qal li l-fidi tinqasam f’żewġ partijiet importanti: il-paċenzja u l-gratitudni. Fil-fatt, il-paċenzja twassal għall-gratitudni. Għalhekk, essenzjalment, il-fidi kollha hija marbuta mal-gratitudni. Imma tqum il-mistoqsija: kif nistgħu niżviluppaw il-gratitudni f’ħajjitna?

Kif niżviluppaw il-gratitudni fil-ħajja?

Il-Qaddis Profeta Muħammad, is-sliem għalih, ta tweġiba sabiħa, sempliċi iżda profonda għal din il-mistoqsija. Huwa qal li jekk persuna jkollha dawn iż-żewġ kwalitajiet, Alla jqisha bħala persuna paċenzjuża u grata.

L-ewwel kwalità hija li, f’dak li għandu x’jaqsam mal-fidi, wieħed iħares lejn dawk li huma aħjar minnu fil-fidi. It-tieni kwalità hija li, f’dak li għandu x’jaqsam mal-affarijiet tad-dinja, wieħed iħares lejn dawk li għandhom inqas minnu u li jinsabu f’kundizzjoni aktar diffiċli. B’hekk wieħed jirringrazzja u jfaħħar lil Alla għal dak kollu li tah.

Kemm hu sabiħ kif il-Profeta Muħammad spjega din ir-realtà! Dan il-prinċipju japplika f’kull żmien, iżda huwa partikolarment importanti fiż-żmien li ngħixu fih.

Illum, il-materjaliżmu, il-kilba għall-flus, ir-regħba, ix-xewqat eċċessivi, l-għira, ix-xewqa li nuru lill-oħrajn dak li għandna, ix-xewqa għall-validazzjoni, u t-tellieqa biex dejjem ikollna aktar saru komuni ħafna.

Għalhekk, dan il-prinċipju huwa ta’ valur kbir. Fil-fatt, huwa rimedju għall-għatx li qatt ma jintemm għall-ġid u l-flus, għall-attitudni ta’ nuqqas ta’ gratitudni, il-kilba għall-flus, u għat-tellieqa bla tmiem biex nakkwistaw aktar u aktar affarijiet materjali.

Storja li tqanqal il-qalb

Dan ifakkarni fi storja dwar persuna li ma kellhiex żraben x’tilbes. Din il-persuna kienet tibqa’ tilmenta ma’ Alla għax ma kellhiex par żraben.

Darba, kellha toħroġ għal xi ħaġa u marret ħafja, jiġifieri mingħajr żraben. Hija baqgħet tilmenta u tgerger, u qalet lil Alla li ma kienx taha l-barkiet u l-favuri Tiegħu.

Waqt li kienet miexja, f’daqqa waħda rat raġel li kellu ż-żewġ saqajn maqtugħin u li lanqas biss seta’ jimxi. Dan ir-raġel kien qed jitkaxkar mal-art.

Meta l-persuna rat dan, qalet: “Jien m’għandix żraben, imma għandi saqajn li bihom nista’ nimxi. Jien qiegħda f’kundizzjoni ħafna aħjar minn dan il-bniedem umli. Għaliex kont qed nilmenta ma’ Alla dwar is-sitwazzjoni tiegħi?”

Imbagħad niżlet għarkupptejha quddiem Alla u talbet il-maħfra Tiegħu talli kienet qed tilmenta dwar iċ-ċirkustanzi tagħha, u wiegħdet li minn issa ’l quddiem dejjem se tibqa’ grata lejn Sidha.

Din l-istorja turina li, jekk irridu nilmentaw, għandna ħafna affarijiet li nistgħu nilmentaw dwarhom. Imma jekk aħna verament nemmnu f’Alla, għandna eluf ta’ raġunijiet biex inkunu grati.

Kollox jiddependi fuq kif inħarsu lejn il-ħajja u kif nevalwaw l-affarijiet. Huwa bħal meta nħarsu lejn tazza, narawha nofsha vojta jew nofsha mimlija? Jiddependi minn liema perspettiva u minn liema “lenti” nħarsu lejn il-barkiet li Alla, Sidna, tana.

Jekk persuna tingħata…

Kemm kellu raġun il-Profeta Muħammad meta qal li jekk persuna tingħata dawn l-erba’ kwalitajiet, ikun bħallikieku ngħatat il-ġid kemm f’din id-dinja kif ukoll fil-Ħajja ta’ Wara: qalb grata; ilsien li jiftakar f’Alla; ġisem li jissaporti d-diffikultajiet bil-paċenzja; mara tajba u onesta.

Li jkollok saħħa u familja b’saħħitha, paċifika u fidila hija tassew barka kbira. Din hija xi ħaġa li ma tistax tinkiseb sempliċement permezz tal-ġid u l-mezzi tad-dinja.

Mhux din waħedha biżżejjed biex persuna tibqa’ grata lejn Sidha?

Iżda, jekk jiġu xi tbatijiet jew diffikultajiet, wieħed għandu juri paċenzja u reżistenza, u jevita li jilmenta jew jiddubita minn Sidna.

Alla huwa mal-paċenzjużi

Darba, il-Profeta Muħammad qal li l-fidi ma ġġib xejn ħlief ġid għal min jemmen. Jekk persuna li temmen tesperjenza xi ħaġa tajba, hija tkun grata, u dan ikun ta’ ġid għaliha. Iżda jekk tesperjenza xi diffikultà, il-persuna li temmen turi paċenzja, u dan ukoll ikun ta’ ġid għaliha. Għax Alla jgħid: “Żgur li Alla huwa ma’ dawk li jistabru.” U jgħid ukoll: “Agħti l-bxara t-tajba lill-paċenzjużi.”

Għalhekk, x’jista’ jkun hemm ġid akbar milli Alla nnifsu jagħtik aħbar tajba? Dan kollu jista’ jintlaħaq meta persuna tagħmel ħilitha biex issir qaddejja tassew paċenzjuża u grata lejn Alla.