Image:Talk.mt

Għaliex xi żgħażagħ jagħmlu ħsara lill-proprjetà u l-karozzi privati?

It-Torċa, 13.09.2026 | IMAM Laiq Ahmed Atif — amjmalta@gmail.com

Fl-aħħar xhur u ġimgħat, il-midja rrappurtat inċidenti f’ċerti żoni ta’ Malta, partikolarment f’Swieqi, li jinvolvu xi żgħażagħ jagħmlu ħsara lil proprjetà u karozzi privati. X’inhi l-psikoloġija wara li wieħed jagħmel ħsara lill-proprjetà u l-affarijiet pubbliċi jew privati? Għaliex xi żgħażagħ jagħmlu dan u x’jieħdu minn dan kollu?

Naħseb li dawk it-turisti żgħażagħ li jagħmlu ħsara lill-karozzi u lill-proprjetajiet waqt li jkunu fuq vaganza jistgħu jagħmlu dan għal diversi raġunijiet, fosthom li jkunu fis-sakra jew jużaw l-alkoħol b’mod bla kontroll, li jdgħajjef il-ġudizzju tagħhom. Jistgħu jaħsbu li jinsabu ’l bogħod minn darhom, li ħadd ma jafhom, u li mhux se jkun hemm konsegwenzi għall-azzjonijiet mhux mixtieqa tagħhom.

Xi kultant, is-sens ta’ anonimità tista’ twasslhom biex jagħmlu dawn l-atti kriminali. F’okkażjonijiet oħra, jista’ jkun minħabba “peer pressure”, kultura li tipprova tidher “cool”, it-tfittxija għall-eċitament, li jippruvaw jimpressjonaw lil oħrajn, jew il-pressjoni tal-midja soċjali u x-xewqa għal likes, li kollha jistgħu jħeġġuhom iġibu ruħhom b’mod antisoċjali.

Barra minn hekk, fatturi bħall-għira, il-faqar jew nuqqas ta’ dak li wieħed għandu bżonn, il-preġudizzju, il-benesseri mentali, u mġiba bla kontroll jistgħu wkoll jikkontribwixxu biex in-nies jagħmlu ħsara lil oħrajn jew lill-proprjetà tagħhom. Xi nies jistgħu jaħsbu li meta jkunu fuq vaganza, jistgħu jagħmlu dak kollu li jridu; li huma ħielsa minn kull dmir u responsabbiltà soċjali u ċivika; u li huma indipendenti mil-limitazzjonijiet morali u soċjali.

Il-kawża ewlenija ta’ mġieba ħażina

L-Iżlam jiggwidana li mġibiet bħal dawn jistgħu jidħlu fil-ħajja ta’ persuna meta din tinsa lill-Mulej tagħha. Jekk dejjem niftakru li Alla li Jara Kollox qed jarana u li se nkunu mitluba nagħtu tweġiba għal kull għemil, allura mġiba bħal din tista’ tiġi evitata. Li tivvjaġġa lejn art barranija jista’ jipproteġi lil xi ħadd mill-għajnejn tal-ġenituri jew mill-ġudizzju tas-soċjetà, iżda qatt ma jista’ jipprovdilu kenn mill-ħarsa ta’ Alla. Qatt ma jistgħu jaħbu xejn minn quddiem il-Mulej tagħhom. Alla jgħid fil-Koran Imqaddes:

• “Huwa tabilħaqq jaf dak kollu li hu sigriet u dak li hu l-aktar moħbi.” (20:8)
• “Tassew li ma hemm xejn moħbi minn Alla, la fl-art u lanqas fis-sema.” (3:6)
• “Alla jaf dak kollu li taħbu u dak kollu li tikxfu.” (16:20)

It-tifsira hija ċara li xejn ma jista’ jinħeba minn Alla. Anke jekk il-kameras CCTV tad-dinja jonqsu milli jaqbdu l-azzjonijiet ta’ xi ħadd, huma ma jistgħux jaħarbu mill-ħarsa Divina. Alla jaf dak kollu li nagħmlu, kull fejn u kull meta nagħmluh, kemm jekk fid-dawl kif ukoll jekk fid-dlam.

It-twissija Divina

Barra minn hekk, Alla jfakkarna li mhux biss l-azzjonijiet tagħna huma magħrufa minnu, iżda wkoll dak li jgħaddi minn moħħna u dak li hemm f’qalbna: “Huwa jaf sew b’kulma jgħaddi minn moħħkom u b’kulma hemm f’qlubkom.” (Il-Koran, 67:14)

Alla li Jista’ Kollox jiggwidana u jwissina wkoll li għandna dejjem noqogħdu attenti għal kull azzjoni u kull għemil tagħna, għax xejn mhu moħbi minnu, kemm fl-art kif ukoll fis-smewwiet. Huwa jgħid:

“Wissihom: ‘Sew jekk taħbu dak li għandkom fi qlubkom, u sew jekk tikxfuh, Alla jaf bih; u Huwa jaf b’dak kollu li hemm fis-smewwiet u b’dak kollu li hemm fl-art. Alla fuq kollox Setgħan.’” (Il-Koran, 3:30)

Is-sistema interna ta’ twissija u responsabbiltà

Barra minn hekk, l-Iżlam jipprovdi qafas qawwi għaliex ma jgħidx biss, “Tħallix li tinqabad.” Pjuttost, ifittex li jiżviluppa kuxjenza interna li tibqa’ attiva anke meta ħadd ma jkun qed iħares. Sakemm din is-sistema interna ta’ twissija tibqa’ attiva, nibqgħu fit-triq it-tajba. Anke meta ħsibijiet sataniċi bħal dawn jidħlu f’moħħna, is-sistema interna ta’ responsabbiltà tagħna mill-ewwel tqajjem l-allarm u tixgħel il-bozza ħamra interna, u ġġegħelna nieqfu.

Peress li Alla li Jista’ Kollox huwa Ħanin u Grazzjuż, u jħobb ħafna t-tjubija u jrid li l-qaddejja tiegħu jsiru ġusti u jimxu fit-toroq tat-tjubija u s-safa, Huwa bena fil-bnedmin sistema spiritwali li twissi kontinwament lill-persuna, sabiex tkun tista’ tevita t-toroq tal-ħażen u la tkun denja ta’ kastig f’din id-dinja u lanqas tiffaċċja l-għajb fil-Ħajja ta’ Wara. Meta jirreferi għal din l-istess sistema, Alla li Jista’ Kollox jgħid fil-Koran Imqaddes: “Tabilħaqq naħlef bir-ruħ li twaħħal fiha nnifisha.” (75:3)

Dan ifisser li l-kapaċità interna fil-bnedmin li twaħħal fihom infushom twissihom dwar il-ħażen, u tippermetti lill-kuxjenza tal-bniedem issir konxja mill-ħażin u tħeġġeġ lill-persuna titbiegħed minnu.

Fil-qosor

Bħala konklużjoni, jekk dejjem niftakru f’Alla u nżommu l-kuxjenza tagħna u s-sistema ta’ allarm divina li għandna ġewwa fina attivi, qatt ma naqgħu f’għemil ħażin, irrispettivament miċ-ċirkustanzi tagħna, kemm jekk qed ngħixu f’pajjiżna jew qed inżuru pajjiż ieħor bħala turisti għal ftit jiem. Hekk biss jista’ dan it-tip ta’ mġiba antisoċjali u kontra d-dmirijiet ċiviċi tiġi miġġielda b’mod effettiv u tinżamm il-paċi tas-soċjetà.

Ftakar, Alla jaf kollox, kull ħaġa moħbija u anke l-aktar sigrieti profondi.